| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / অঙ্গুত্তরনিকায • Aṅguttaranikāya |
২. সউপাদিসেসসুত্তং
2. Saupādisesasuttaṃ
১২. একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে। অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পাৰিসি। অথ খো আযস্মতো সারিপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘অতিপ্পগো খো তাৰ সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিতুং, যংনূনাহং যেন অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং আরামো তেনুপসঙ্কমেয্য’’ন্তি। অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো যেন অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং আরামো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তেহি অঞ্ঞতিত্থিযেহি পরিব্বাজকেহি সদ্ধিং সম্মোদি। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদি।
12. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ, yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.
তেন খো পন সমযেন তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তরাকথা উদপাদি – ‘‘যো হি কোচি, আৰুসো, সউপাদিসেসো কালং করোতি, সব্বো সো অপরিমুত্তো নিরযা অপরিমুত্তো তিরচ্ছানযোনিযা অপরিমুত্তো পেত্তিৰিসযা অপরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা’’তি। অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং ভাসিতং নেৰ অভিনন্দি নপ্পটিক্কোসি। অনভিনন্দিত্ৰা অপ্পটিক্কোসিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি – ‘‘ভগৰতো সন্তিকে এতস্স ভাসিতস্স অত্থং আজানিস্সামী’’তি। অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি। একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সারিপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ –
Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, saupādiseso kālaṃ karoti, sabbo so aparimutto nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ইধাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পাৰিসিং। তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অতিপ্পগো খো তাৰ সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিতুং; যংনূনাহং যেন অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং আরামো তেনুপসঙ্কমেয্য’ন্তি। অথ খো অহং, ভন্তে, যেন অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং আরামো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৰা তেহি অঞ্ঞতিত্থিযেহি পরিব্বাজকেহি সদ্ধিং সম্মোদিং। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদিং। তেন খো পন সমযেন তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তরাকথা উদপাদি – ‘যো হি কোচি, আৰুসো, সউপাদিসেসো কালং করোতি, সব্বো সো অপরিমুত্তো নিরযা অপরিমুত্তো তিরচ্ছানযোনিযা অপরিমুত্তো পেত্তিৰিসযা অপরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা’তি। অথ খো অহং, ভন্তে, তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং ভাসিতং নেৰ অভিনন্দিং নপ্পটিক্কোসিং। অনভিনন্দিত্ৰা অপ্পটিক্কোসিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কমিং – ‘ভগৰতো সন্তিকে এতস্স ভাসিতস্স অত্থং আজানিস্সামী’’’তি।
‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ; yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti. Atha kho ahaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, saupādiseso kālaṃ karoti, sabbo so aparimutto nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā’ti. Atha kho ahaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ – ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’’ti.
‘‘নৰযিমে, সারিপুত্ত, পুগ্গলা সউপাদিসেসা কালং কুরুমানা পরিমুত্তা নিরযা পরিমুত্তা তিরচ্ছানযোনিযা পরিমুত্তা পেত্তিৰিসযা পরিমুত্তা অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা। কতমে নৰ? ইধ , সারিপুত্ত, একচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং পরিপূরকারী , পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পরিক্খযা অন্তরাপরিনিব্বাযী হোতি। অযং, সারিপুত্ত , পঠমো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা পরিমুত্তো তিরচ্ছানযোনিযা পরিমুত্তো পেত্তিৰিসযা পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Navayime, sāriputta, puggalā saupādisesā kālaṃ kurumānā parimuttā nirayā parimuttā tiracchānayoniyā parimuttā pettivisayā parimuttā apāyaduggativinipātā. Katame nava? Idha , sāriputta, ekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ paripūrakārī , paññāya mattaso kārī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. Ayaṃ, sāriputta , paṭhamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘পুন চপরং, সারিপুত্ত, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং পরিপূরকারী, পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পরিক্খযা উপহচ্চপরিনিব্বাযী হোতি…পে॰… অসঙ্খারপরিনিব্বাযী হোতি…পে॰… সসঙ্খারপরিনিব্বাযী হোতি…পে॰… উদ্ধংসোতো হোতি অকনিট্ঠগামী। অযং, সারিপুত্ত, পঞ্চমো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা পরিমুত্তো তিরচ্ছানযোনিযা পরিমুত্তো পেত্তিৰিসযা পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ paripūrakārī, paññāya mattaso kārī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti…pe… asaṅkhāraparinibbāyī hoti…pe… sasaṅkhāraparinibbāyī hoti…pe… uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Ayaṃ, sāriputta, pañcamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘পুন চপরং, সারিপুত্ত, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং মত্তসো কারী, পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা রাগদোসমোহানং তনুত্তা সকদাগামী হোতি, সকিদেৰ ইমং লোকং আগন্ত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি। অযং, সারিপুত্ত, ছট্ঠো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা…পে॰… পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, chaṭṭho puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘পুন চপরং, সারিপুত্ত, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং মত্তসো কারী, পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা একবীজী হোতি, একংযেৰ মানুসকং ভৰং নিব্বত্তেত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি। অযং, সারিপুত্ত, সত্তমো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা…পে॰… পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, sattamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘পুন চপরং, সারিপুত্ত, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং মত্তসো কারী, পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা কোলংকোলো হোতি, দ্ৰে ৰা তীণি ৰা কুলানি সন্ধাৰিত্ৰা সংসরিত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি। অযং, সারিপুত্ত, অট্ঠমো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা…পে॰… পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, aṭṭhamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘পুন চপরং, সারিপুত্ত, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলেসু পরিপূরকারী হোতি, সমাধিস্মিং মত্তসো কারী, পঞ্ঞায মত্তসো কারী। সো তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা সত্তক্খত্তুপরমো হোতি, সত্তক্খত্তুপরমং দেৰে চ মনুস্সে চ সন্ধাৰিত্ৰা সংসরিত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি। অযং, সারিপুত্ত, নৰমো পুগ্গলো সউপাদিসেসো কালং কুরুমানো পরিমুত্তো নিরযা পরিমুত্তো তিরচ্ছানযোনিযা পরিমুত্তো পেত্তিৰিসযা পরিমুত্তো অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা।
‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti, sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, navamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘কে চ, সারিপুত্ত, অঞ্ঞতিত্থিযা পরিব্বাজকা বালা অব্যত্তা, কে চ সউপাদিসেসং ৰা ‘সউপাদিসেসো’তি জানিস্সন্তি, অনুপাদিসেসং ৰা ‘অনুপাদিসেসো’তি জানিস্সন্তি! ইমে খো, সারিপুত্ত, নৰ পুগ্গলা সউপাদিসেসা কালং কুরুমানা পরিমুত্তা নিরযা পরিমুত্তা তিরচ্ছানযোনিযা পরিমুত্তা পেত্তিৰিসযা পরিমুত্তা অপাযদুগ্গতিৰিনিপাতা। ন তাৰাযং, সারিপুত্ত, ধম্মপরিযাযো পটিভাসি ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং। তং কিস্স হেতু? মাযিমং ধম্মপরিযাযং সুত্ৰা পমাদং আহরিংসূতি 5। অপি চ মযা 6, সারিপুত্ত, ধম্মপরিযাযো পঞ্হাধিপ্পাযেন ভাসিতো’’তি। দুতিযং।
‘‘Ke ca, sāriputta, aññatitthiyā paribbājakā bālā abyattā, ke ca saupādisesaṃ vā ‘saupādiseso’ti jānissanti, anupādisesaṃ vā ‘anupādiseso’ti jānissanti! Ime kho, sāriputta, nava puggalā saupādisesā kālaṃ kurumānā parimuttā nirayā parimuttā tiracchānayoniyā parimuttā pettivisayā parimuttā apāyaduggativinipātā. Na tāvāyaṃ, sāriputta, dhammapariyāyo paṭibhāsi bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. Taṃ kissa hetu? Māyimaṃ dhammapariyāyaṃ sutvā pamādaṃ āhariṃsūti 7. Api ca mayā 8, sāriputta, dhammapariyāyo pañhādhippāyena bhāsito’’ti. Dutiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / অঙ্গুত্তরনিকায (অট্ঠকথা) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ২. সউপাদিসেসসুত্তৰণ্ণনা • 2. Saupādisesasuttavaṇṇanā
টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / অঙ্গুত্তরনিকায (টীকা) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ২. সউপাদিসেসসুত্তৰণ্ণনা • 2. Saupādisesasuttavaṇṇanā
