| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / સંયુત્તનિકાય (ટીકા) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
૬. સારિપુત્તસુત્તવણ્ણના
6. Sāriputtasuttavaṇṇanā
૨૧૪. વાક્કરણચાતુરિયતો વચનગુણહેતૂનં પૂરિયા પૂરે ભવાતિ પોરી, તાય પોરિયા. તેનાહ ‘‘અક્ખરાદિપરિપુણ્ણાયા’’તિ. અવિબદ્ધાયાતિ પિત્તાદીહિ ન વિબદ્ધાય અનુપદ્દુતાય. તેનાહ ‘‘અપલિબુદ્ધાયા’’તિઆદિ. નિદ્દોસાયાતિ અત્થતો બ્યઞ્જનતો વિગતદોસાય. અક્ખલિતપદબ્યઞ્જનાયાતિ અગલિતપદબ્યઞ્જનાય, અત્થસ્સ વિઞ્ઞાપનિયાતિ દિટ્ઠધમ્મિકાદિઅત્થસ્સ બોધને પરિયત્તાય. ભિક્ખુનન્તિ ગાથાસુખત્થં રસ્સં કત્વા વુત્તં.
214. Vākkaraṇacāturiyato vacanaguṇahetūnaṃ pūriyā pūre bhavāti porī, tāya poriyā. Tenāha ‘‘akkharādiparipuṇṇāyā’’ti. Avibaddhāyāti pittādīhi na vibaddhāya anupaddutāya. Tenāha ‘‘apalibuddhāyā’’tiādi. Niddosāyāti atthato byañjanato vigatadosāya. Akkhalitapadabyañjanāyāti agalitapadabyañjanāya, atthassa viññāpaniyāti diṭṭhadhammikādiatthassa bodhane pariyattāya. Bhikkhunanti gāthāsukhatthaṃ rassaṃ katvā vuttaṃ.
‘‘સંખિત્તેનપિ દેસેતિ, વિત્થારેનપિ ભાસતી’’તિ નયિદં પઠમં ઉદ્દિસિત્વા તસ્સ અત્થસ્સ કિત્તનવસેન પવત્તિતં વચનં સન્ધાય વુત્તં. સા હિ વિત્થારદેસના એવ હોતિ. યા પન દેસના કદાચિ ધમ્મપટિગ્ગાહકાનં અજ્ઝાસયવસેન સંખિત્તેનેવ દસ્સેત્વા નિક્ખિપતિ, યા ચ કદાચિ વિત્થારેન, તદુભયં સન્ધાય વુત્તં. તેનાહ ‘‘ચત્તારિમાની’’તિઆદિ. સભાવમધુરો પચ્ચયવસેન મધુરતરો હોતીતિ દસ્સેતું ‘‘યથા’’તિઆદિ વુત્તં. વિવિધાકારં કત્વા ધમ્મં કથેતું પટિભાતીતિ પટિભાનં, દેસનાપકારઞાણં. તેનાહ ‘‘સમુદ્દતો’’તિઆદિ. ઓદહન્તીતિ અવજાનનવસેન ગમેન્તિ.
‘‘Saṃkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsatī’’ti nayidaṃ paṭhamaṃ uddisitvā tassa atthassa kittanavasena pavattitaṃ vacanaṃ sandhāya vuttaṃ. Sā hi vitthāradesanā eva hoti. Yā pana desanā kadāci dhammapaṭiggāhakānaṃ ajjhāsayavasena saṃkhitteneva dassetvā nikkhipati, yā ca kadāci vitthārena, tadubhayaṃ sandhāya vuttaṃ. Tenāha ‘‘cattārimānī’’tiādi. Sabhāvamadhuro paccayavasena madhurataro hotīti dassetuṃ ‘‘yathā’’tiādi vuttaṃ. Vividhākāraṃ katvā dhammaṃ kathetuṃ paṭibhātīti paṭibhānaṃ, desanāpakārañāṇaṃ. Tenāha ‘‘samuddato’’tiādi. Odahantīti avajānanavasena gamenti.
સારિપુત્તસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Sāriputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / સુત્તપિટક • Suttapiṭaka / સંયુત્તનિકાય • Saṃyuttanikāya / ૬. સારિપુત્તસુત્તં • 6. Sāriputtasuttaṃ
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / સંયુત્તનિકાય (અટ્ઠકથા) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ૬. સારિપુત્તસુત્તવણ્ણના • 6. Sāriputtasuttavaṇṇanā
