| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationมชฺฌิม นิกาย ๑๑๓
The Middle-Length Suttas Collection 113
สปฺปุริสสุตฺต
A Good Person
เอวํ เม สุตํ—เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเมฯ ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ: “ภิกฺขโว”ติฯ
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. There the Buddha addressed the bhikkhus, “Bhikkhus!”
“ภทนฺเต”ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจโสฺสสุํฯ ภควา เอตทโวจ:
“Venerable sir,” they replied. The Buddha said this:
“สปฺปุริสธมฺมญฺจ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ อสปฺปุริสธมฺมญฺจฯ ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ, ภาสิสฺสามี”ติฯ
“Bhikkhus, I will teach you the qualities of a good person and the qualities of a bad person. Listen and apply your mind well, I will speak.”
“เอวํ, ภนฺเต”ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจโสฺสสุํฯ ภควา เอตทโวจ:
“Yes, sir,” they replied. The Buddha said this:
“กตโม จ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อุจฺจากุลา ปพฺพชิตา'ติฯ โส ตาย อุจฺจากุลีนตาย อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข อุจฺจากุลีนตาย โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อุจฺจากุลีนตาย เนวตฺตานุกฺกํเสติ น ปรํ วมฺเภติฯ อยํ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
“And what is a quality of a bad person? Take a bad person who has gone forth from an eminent family. They reflect: ‘I have gone forth from an eminent family, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘It’s not because of one’s eminent family that thoughts of greed, hate, or delusion come to an end. Even if someone has not gone forth from an eminent family, if they practice in line with the teaching, practice properly, and live in line with the teaching, they are worthy of honor and praise for that.’ Keeping only the practice close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their eminent family. This is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส มหากุลา ปพฺพชิโต โหติ …เป… มหาโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติ …เป… อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิตา'ติฯ โส ตาย อุฬารโภคตาย อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข อุฬารโภคตาย โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อุฬารโภคตาย เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who has gone forth from a great family … from a wealthy family … from an extremely wealthy family. They reflect: ‘I have gone forth from an extremely wealthy family, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘It’s not because of one’s extremely wealthy family that thoughts of greed, hate, or delusion come to an end. Even if someone has not gone forth from an extremely wealthy family, if they practice in line with the teaching, practice properly, and live in line with the teaching, they are worthy of honor and praise for that.’ Keeping only the practice close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their extremely wealthy family. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ญาโต โหติ ยสสฺสีฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ญาโต ยสสฺสี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อปฺปญฺญาตา อปฺเปสกฺขา'ติฯ โส เตน ญตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข ญตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ ญาโต โหติ ยสสฺสี; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ญตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who is well-known and famous. They reflect: ‘I’m well-known and famous. These other bhikkhus are obscure and insignificant.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘It’s not because of one’s fame that thoughts of greed, hate, or delusion come to an end. Even if someone is not well-known and famous, if they practice in line with the teaching, practice properly, and live in line with the teaching, they are worthy of honor and praise for that.’ Keeping only the practice close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their fame. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ลาภี โหติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ลาภี จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ลาภิโน จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานนฺ'ติฯ โส เตน ลาเภน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข ลาเภน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ ลาภี โหติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ลาเภน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who receives robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. They reflect: ‘I receive robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘It’s not because of one’s material possessions that thoughts of greed, hate, or delusion come to an end. Even if someone doesn’t receive robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick, if they practice in line with the teaching, practice properly, and live in line with the teaching, they are worthy of honor and praise for that.’ Keeping only the practice close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their material possessions. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส พหุสฺสุโต โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ พหุสฺสุโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น พหุสฺสุตา'ติฯ โส เตน พาหุสจฺเจน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข พาหุสจฺเจน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ พหุสฺสุโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน พาหุสจฺเจน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วินยธโร โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ วินยธโร, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น วินยธรา'ติฯ โส เตน วินยธรตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข วินยธรตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ วินยธโร โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน วินยธรตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ธมฺมกถิโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ธมฺมกถิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ธมฺมกถิกา'ติฯ โส เตน ธมฺมกถิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข ธมฺมกถิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ ธมฺมกถิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ธมฺมกถิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อารญฺญิโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ อารญฺญิโก อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อารญฺญิกา'ติฯ โส เตน อารญฺญิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข อารญฺญิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ อารญฺญิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน อารญฺญิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ปํสุกูลิโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ปํสุกูลิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ปํสุกูลิกา'ติฯ โส เตน ปํสุกูลิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข ปํสุกูลิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ ปํสุกูลิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ปํสุกูลิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ปิณฺฑปาติโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ปิณฺฑปาติโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ปิณฺฑปาติกา'ติฯ โส เตน ปิณฺฑปาติกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข ปิณฺฑปาติกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ ปิณฺฑปาติโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ปิณฺฑปาติกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส รุกฺขมูลิโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ รุกฺขมูลิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น รุกฺขมูลิกา'ติฯ โส เตน รุกฺขมูลิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข รุกฺขมูลิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ รุกฺขมูลิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน รุกฺขมูลิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส โสสานิโก โหติ …เป… อพฺโภกาสิโก โหติ … เนสชฺชิโก โหติ …เป… ยถาสนฺถติโก โหติ …เป… เอกาสนิโก โหติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ เอกาสนิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น เอกาสนิกา'ติฯ โส เตน เอกาสนิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘น โข เอกาสนิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติฯ โน เจปิ เอกาสนิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส'ติฯ โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน เอกาสนิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who is very learned … who is an expert in the monastic law … who is a Dhamma teacher … who dwells in the wilderness … who is a rag robe wearer … who eats only almsfood … who stays at the root of a tree … who stays in a charnel ground … who stays in the open air … who never lies down … who sleeps wherever they lay their mat … who eats in one sitting per day. They reflect: ‘I eat in one sitting per day, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘It’s not because of eating in one sitting per day that thoughts of greed, hate, or delusion come to an end. Even if someone eats in more than one sitting per day, if they practice in line with the teaching, practice properly, and live in line with the teaching, they are worthy of honor and praise for that.’ Keeping only the practice close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their eating in one sitting per day. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first jhāna, which has the (mental) joy and (bodily) pleasure born of seclusion, while thougths are being born and sustained analysis is going on. They reflect: ‘I have attained the first jhāna, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘The Buddha has spoken of not identifying even with the attainment of the first jhāna. For whatever they imagine it is, it turns out to be something else.’ Keeping only non-identification close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their attainment of the first jhāna. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ …เป… ตติยํ ฌานํ … จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take a bad person who, as the thougths being born and the sustained analysis going on are stilled, enters and remains in the second jhāna … third jhāna … fourth jhāna. They reflect: ‘I have attained the fourth jhāna, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘The Buddha has spoken of not identifying even with the attainment of the fourth jhāna. For whatever they imagine it is, it turns out to be something else.’ Keeping only non-identification close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their attainment of the fourth jhāna. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส'ติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณนฺ'ติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี'ติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘อหํ โขมฺหิ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน'ติฯ โส ตาย เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโมฯ สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตาฯ เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา'ติฯ โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติฯ อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโมฯ
Furthermore, take someone who, going totally beyond perceptions of form, with the ending of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite space … the dimension of infinite consciousness … the dimension of nothingness … the dimension of neither perception nor non-perception. They reflect: ‘I have attained the dimension of neither perception nor non-perception, unlike these other bhikkhus.’ And they glorify themselves and put others down on account of that. This too is a quality of a bad person. A good person reflects: ‘The Buddha has spoken of not identifying even with the attainment of the dimension of neither perception nor non-perception. For whatever they imagine it is, it turns out to be something else.’ Keeping only non-identification close to their heart, they don’t glorify themselves and put others down on account of their attainment of the dimension of neither perception nor non-perception. This too is a quality of a good person.
ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ ปญฺญาย จสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติฯ อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น กิญฺจิ มญฺญติ, น กุหิญฺจิ มญฺญติ, น เกนจิ มญฺญตี”ติฯ
Furthermore, take a good person who, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, enters and remains in the cessation of perception and feeling. And, having seen with wisdom, their defilements come to an end. This is a bhikkhu who does not identify with anything, does not identify regarding anything, does not identify through anything.”
อิทมโวจ ภควาฯ อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติฯ
That is what the Buddha said. Satisfied, the bhikkhus approved what the Buddha said.
สปฺปุริสสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํฯ
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
