| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੩. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
3. Sappurisadhammasuttavaṇṇanā
੧੦੫. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ। ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਾਪਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ। ਏવਂ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍વਾਪਿ ਪੁਨ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲੋ ਪੁਰਿਸੋ વਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ। ਪਠਮਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤਿ, ਏવਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਠਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੋਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਤਤ੍ਥ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ વਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ વਾ। ਏਤਦੇવ ਹਿ ਕੁਲਦ੍વਯਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਪੁਜ੍ਜੋਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪੂਜਾਰਹੋ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿਤ੍વਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍વਾ।
105.Evaṃme sutanti sappurisadhammasuttaṃ. Tattha sappurisadhammanti sappurisānaṃ dhammaṃ. Asappurisadhammanti pāpapurisānaṃ dhammaṃ. Evaṃ mātikaṃ ṭhapetvāpi puna yathā nāma maggakusalo puriso vāmaṃ muñcitvā dakkhiṇaṃ gaṇhāti. Paṭhamaṃ muñcitabbaṃ katheti, evaṃ pahātabbaṃ dhammaṃ paṭhamaṃ desento katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammotiādimāha. Tattha uccākulāti khattiyakulā vā brāhmaṇakulā vā. Etadeva hi kuladvayaṃ ‘‘uccākula’’nti vuccati. So tattha pujjoti so bhikkhu tesu bhikkhūsu pūjāraho. Antaraṃ karitvāti abbhantaraṃ katvā.
ਮਹਾਕੁਲਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ વਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ વਾ વੇਸ੍ਸਕੁਲਾ વਾ। ਇਦਮੇવ ਹਿ ਕੁਲਤ੍ਤਯਂ ‘‘ਮਹਾਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਮਹਾਭੋਗਕੁਲਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਕੁਲਾ। ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਕੁਲਾਤਿ ਉਲ਼ਾਰੇਹਿ ਪਣੀਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਲਾ। ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦਦ੍વਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ। ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਹਿ ਪੁਞ੍ਞਬਲੇਹਿ ਮਹਾਭੋਗੋਪਿ ਉਲ਼ਾਰਭੋਗੋਪਿ ਹੋਤਿਯੇવ।
Mahākulāti khattiyakulā vā brāhmaṇakulā vā vessakulā vā. Idameva hi kulattayaṃ ‘‘mahākula’’nti vuccati. Mahābhogakulāti mahantehi bhogehi samannāgatā kulā. Uḷārabhogakulāti uḷārehi paṇītehi bhogehi sampannakulā. Imasmiṃ padadvaye cattāripi kulāni labbhanti. Yattha katthaci kule jāto hi puññabalehi mahābhogopi uḷārabhogopi hotiyeva.
੧੦੬. ਯਸਸ੍ਸੀਤਿ ਪਰਿવਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ। ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖਿਤ੍ਤਸਰਾ વਿਯ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਾਦੀਸੁ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ। ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾਤਿ ਅਪ੍ਪਪਰਿવਾਰਾ।
106.Yasassīti parivārasampanno. Appaññātāti rattiṃ khittasarā viya saṅghamajjhādīsu na paññāyanti. Appesakkhāti appaparivārā.
੧੦੭. ਆਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਆਰਞ੍ਞਿਕਧੁਤਙ੍ਗੋ। ਸੇਸਧੁਤਙ੍ਗੇਸੁਪਿ ਏਸੇવ ਨਯੋ। ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨવੇવ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਆਗਤਾਨਿ, વਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਨੇਤਾਨਿ ਤੇਰਸ ਹੋਨ੍ਤਿ। ਤੇਸੁ ਯਂ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ વਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਧੁਤਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੇ વੁਤ੍ਤਮੇવ।
107.Āraññikoti samādinnaāraññikadhutaṅgo. Sesadhutaṅgesupi eseva nayo. Imasmiñca sutte pāḷiyaṃ naveva dhutaṅgāni āgatāni, vitthārena panetāni terasa honti. Tesu yaṃ vattabbaṃ, taṃ sabbaṃ sabbākārena visuddhimagge dhutaṅganiddese vuttameva.
੧੦੮. ਅਤਮ੍ਮਯਤਾਤਿ ਤਮ੍ਮਯਤਾ વੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਅਤਮ੍ਮਯਤਞ੍ਞੇવ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿਤ੍વਾਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਤਂਯੇવ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍વਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ વਾ ਕਤ੍વਾ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍વਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।
108.Atammayatāti tammayatā vuccati taṇhā, nittaṇhāti attho. Atammayataññeva antaraṃ karitvāti nittaṇhataṃyeva kāraṇaṃ katvā abbhantaraṃ vā katvā, citte uppādetvāti attho.
ਨਿਰੋਧવਾਰੇ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸવਾવ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸવਾਰੋ ਪਰਿਹੀਨੋ। ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਤੀਹਿ ਮਞ੍ਞਨਾਹਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ। ਨ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਓਕਾਸੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ। ਨ ਕੇਨਚਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਕੇਨਚਿ વਤ੍ਥੁਨਾਪਿ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ। ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવਾਤਿ।
Nirodhavāre yasmā anāgāmikhīṇāsavāva taṃ samāpattiṃ samāpajjanti, puthujjanassa sā natthi, tasmā asappurisavāro parihīno. Na kañci maññatīti kañci puggalaṃ tīhi maññanāhi na maññati. Nakuhiñci maññatīti kismiñci okāse na maññati. Na kenaci maññatīti kenaci vatthunāpi taṃ puggalaṃ na maññati. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Sappurisadhammasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੩. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸੁਤ੍ਤਂ • 3. Sappurisasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੩. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 3. Sappurisadhammasuttavaṇṇanā
