| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೯. ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
9. Saṅghasāmaggīsuttavaṇṇanā
೧೯. ನವಮೇ ಏಕಧಮ್ಮೋತಿ ಏಕೋ ಕುಸಲಧಮ್ಮೋ ಅನವಜ್ಜಧಮ್ಮೋ। ‘‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಚೇ ಸಙ್ಘೇ ವಿವಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಕಾಮೇನ ವಿಞ್ಞುನಾ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ ‘‘ಠಾನಂ ಖೋ, ಪನೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯದಿದಂ ವಿವಾದೋ ವಡ್ಢಮಾನೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿಯಾ ವಾ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ವಾ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯಾ’’ತಿ। ಸಚೇ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಅತ್ತನಾ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತೋ, ಅಗ್ಗಿಂ ಅಕ್ಕನ್ತೇನ ವಿಯ ಸಹಸಾ ತತೋ ಓರಮಿತಬ್ಬಂ। ಅಥ ಪರೇಹಿ ತಂ ಪಗ್ಗಹಿತಂ ಸಯಞ್ಚೇತಂ ಸಕ್ಕೋತಿ ವೂಪಸಮೇತುಂ, ಉಸ್ಸಾಹಜಾತೋ ಹುತ್ವಾ ದೂರಮ್ಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಯಥಾ ತಂ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಸಯಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಸೋ ಚ ವಿವಾದೋ ಉಪರೂಪರಿ ವಡ್ಢತೇವ, ನ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ। ಯೇ ತತ್ಥ ಪತಿರೂಪಾ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ, ತೇ ಉಸ್ಸಾಹೇತ್ವಾ ಯೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಯೇನ ವಿನಯೇನ ಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಯಥಾ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ತಥಾ ವೂಪಸಮೇತಬ್ಬಂ। ಏವಂ ವೂಪಸಮೇನ್ತಸ್ಸ ಯೋ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಕರೋ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಮೇತ್ಥ ಏಕಧಮ್ಮೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ। ಸೋ ಹಿ ಉಭತೋಪಕ್ಖಿಯಾನಂ ದ್ವೇಳ್ಹಕಜಾತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ತೇಸಂ ಅನುವತ್ತನವಸೇನ ಠಿತಾನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಉಪಾಸಿಕಾನಂ ತೇಸಂ ಆರಕ್ಖದೇವತಾನಂ ಯಾವದೇವ ಬ್ರಹ್ಮಾನಮ್ಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಾರಹಂ ಅಹಿತಂ ದುಕ್ಖಾವಹಂ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಮಹತೋ ಪುಞ್ಞರಾಸಿಸ್ಸ ಕುಸಲಾಭಿಸನ್ದಸ್ಸ ಹೇತುಭಾವತೋ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಹಿತಸುಖಾವಹೋ ಹೋತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏಕಧಮ್ಮೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯಾ’’ತಿಆದಿ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ವುತ್ತವಿಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಮಗ್ಗಭಾವೋ ಭೇದಾಭಾವೋ ಏಕಕಮ್ಮತಾ ಏಕುದ್ದೇಸತಾ ಚ।
19. Navame ekadhammoti eko kusaladhammo anavajjadhammo. ‘‘Ayaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo’’tiādinā sace saṅghe vivādo uppajjeyya, tattha dhammakāmena viññunā iti paṭisañcikkhitabbaṃ ‘‘ṭhānaṃ kho, panetaṃ vijjati, yadidaṃ vivādo vaḍḍhamāno saṅgharājiyā vā saṅghabhedāya vā saṃvatteyyā’’ti. Sace taṃ adhikaraṇaṃ attanā paggahetvā ṭhito, aggiṃ akkantena viya sahasā tato oramitabbaṃ. Atha parehi taṃ paggahitaṃ sayañcetaṃ sakkoti vūpasametuṃ, ussāhajāto hutvā dūrampi gantvā tathā paṭipajjitabbaṃ, yathā taṃ vūpasammati. Sace pana sayaṃ na sakkoti, so ca vivādo uparūpari vaḍḍhateva, na vūpasammati. Ye tattha patirūpā sikkhākāmā sabrahmacārino, te ussāhetvā yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ yathā vūpasammati, tathā vūpasametabbaṃ. Evaṃ vūpasamentassa yo saṅghasāmaggikaro kusalo dhammo, ayamettha ekadhammoti adhippeto. So hi ubhatopakkhiyānaṃ dveḷhakajātānaṃ bhikkhūnaṃ, tesaṃ anuvattanavasena ṭhitānaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ tesaṃ ārakkhadevatānaṃ yāvadeva brahmānampi uppajjanārahaṃ ahitaṃ dukkhāvahaṃ saṃkilesadhammaṃ apanetvā mahato puññarāsissa kusalābhisandassa hetubhāvato sadevakassa lokassa hitasukhāvaho hoti. Tena vuttaṃ ‘‘ekadhammo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāyā’’tiādi. Tassattho anantarasutte vuttavipariyāyena veditabbo. Saṅghasāmaggīti saṅghassa samaggabhāvo bhedābhāvo ekakammatā ekuddesatā ca.
ಗಾಥಾಯಂ ಸುಖಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಾಮಗ್ಗೀತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭಾವತೋ ಸಾಮಗ್ಗೀ ಸುಖಾತಿ ವುತ್ತಾ। ಯಥಾ ‘‘ಸುಖೋ ಬುದ್ಧಾನಮುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ (ಧ॰ ಪ॰ ೧೯೪)। ಸಮಗ್ಗಾನಞ್ಚನುಗ್ಗಹೋತಿ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಅನುಮೋದನೇನ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹನಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಅನುರೂಪಂ, ಯಥಾ ತೇ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ವಿಜಹನ್ತಿ, ತಥಾ ಗಹಣಂ ಠಪನಂ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾನಾತಿ ಭಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘಂ ರಾಜಿಪತ್ತಂ ವಾ ಸಮಗ್ಗಂ ಸಹಿತಂ ಕತ್ವಾ। ಕಪ್ಪನ್ತಿ ಆಯುಕಪ್ಪಮೇವ। ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಮೋದತೀತಿ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕೇ ಅಞ್ಞೇ ದೇವೇ ದಸಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಸುಖಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ಇಚ್ಛಿತನಿಪ್ಫತ್ತಿಯಾವ ಮೋದತಿ ಪಮೋದತಿ ಲಲತಿ ಕೀಳತೀತಿ।
Gāthāyaṃ sukhā saṅghassa sāmaggīti sukhassa paccayabhāvato sāmaggī sukhāti vuttā. Yathā ‘‘sukho buddhānamuppādo’’ti (dha. pa. 194). Samaggānañcanuggahoti samaggānaṃ sāmaggianumodanena anuggaṇhanaṃ sāmaggianurūpaṃ, yathā te sāmaggiṃ na vijahanti, tathā gahaṇaṃ ṭhapanaṃ anubalappadānanti attho. Saṅghaṃ samaggaṃ katvānāti bhinnaṃ saṅghaṃ rājipattaṃ vā samaggaṃ sahitaṃ katvā. Kappanti āyukappameva. Saggamhi modatīti kāmāvacaradevaloke aññe deve dasahi ṭhānehi abhibhavitvā dibbasukhaṃ anubhavanto icchitanipphattiyāva modati pamodati lalati kīḷatīti.
ನವಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Navamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೯. ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀಸುತ್ತಂ • 9. Saṅghasāmaggīsuttaṃ
