Saṅghādisesakathā

2011.

Yā pana bhikkhunī ussayavādā;

Aṭṭakarī mukharī vihareyya;

Yena kenaci narenidha saddhiṃ;

Sā garukaṃ kira dosamupeti.

2012.

Sakkhiṃ vāpi sahāyaṃ vā, pariyesati dukkaṭaṃ;

Pade pade tathā aṭṭaṃ, kātuṃ gacchantiyāpi ca.

2013.

Āroceti sace pubbaṃ, bhikkhunī attano kathaṃ;

Disvā vohārikaṃ tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

2014.

Āroceti sace pacchā, itaro attano kathaṃ;

Hoti bhikkhuniyā tassā, thullaccayamanantaraṃ.

2015.

Ārocetitaro pubbaṃ, sace so attano kathaṃ;

Pacchā bhikkhunī ce pubba-sadisova vinicchayo.

2016.

‘‘Ārocehī’’ti vuttā ce, ‘‘kathaṃ tava mamāpi ca’’;

Ārocetu yathākāmaṃ, paṭhame dukkaṭaṃ siyā.

2017.

Dutiyārocane tassā, thullaccayamudīritaṃ;

Upāsakena vuttepi, ayameva vinicchayo.

2018.

Ārocitakathaṃ sutvā, ubhinnampi yathā tathā;

Vinicchaye kate tehi, aṭṭe pana ca niṭṭhite.

2019.

Aṭṭassa pariyosāne, jaye bhikkhuniyā pana;

Parājayepi vā tassā, hoti saṅghādisesatā.

2020.

Dūtaṃ vāpi pahiṇitvā, āgantvāna sayampi vā;

Paccatthikamanussehi, ākaḍḍhīyati yā pana.

2021.

Ārāme pana aññehi, anācāraṃ kataṃ sace;

Anodissa paraṃ kiñci, rakkhaṃ yācati tattha yā.

2022.

Yāya kiñci avuttāva, dhammaṭṭhā sayameva tu;

Sutvā taṃ aññato aṭṭaṃ, niṭṭhāpenti sace pana.

2023.

Tassā, ummattikādīna-manāpatti pakāsitā;

Kathinena samuṭṭhānaṃ, tulyaṃ sakiriyaṃ idaṃ.

Aṭṭakārikathā.

2024.

Jānantī bhikkhunī coriṃ, vajjhaṃ viditameva yā;

Saṅghaṃ anapaloketvā, rājānaṃ gaṇameva vā.

2025.

Vuṭṭhāpeyya vinā kappaṃ, corivuṭṭhāpanaṃ pana;

Saṅghādisesamāpatti-māpannā nāma hoti sā.

2026.

Pañcamāsagghanaṃ yāya, haritaṃ parasantakaṃ;

Atirekagghanaṃ vāpi, ayaṃ ‘‘corī’’ti vuccati.

2027.

Bhikkhunīsu panaññāsu, titthiyesupi vā tathā;

Yā pabbajitapubbā sā, ayaṃ ‘‘kappā’’ti vuccati.

2028.

Vuṭṭhāpeti ca yā coriṃ, ṭhapetvā kappamevidaṃ;

Sace ācariniṃ pattaṃ, cīvaraṃ pariyesati.

2029.

Sammannati ca sīmaṃ vā, tassā āpatti dukkaṭaṃ;

Ñattiyā dukkaṭaṃ dvīhi, kammavācāhi ca dvayaṃ.

2030.

Thullaccayassa, kammante, garukaṃ niddise budho;

Gaṇo ācarinī ceva, na ca muccati dukkaṭaṃ.

2031.

Anāpatti ajānantī, vuṭṭhāpeti, tatheva ca;

Kappaṃ vā apaloketvā, tassā ummattikāya vā.

2032.

Corivuṭṭhāpanaṃ nāma, jāyate vācacittato;

Kāyavācādito ceva, sacittañca kriyākriyaṃ.

Corivuṭṭhāpanakathā.

2033.

Gāmantaraṃ nadīpāraṃ, gaccheyyekāva yā sace;

Ohīyeyya gaṇamhā vā, rattiṃ vippavaseyya vā.

2034.

Paṭhamāpattikaṃ dhammaṃ, sāpannā garukaṃ siyā;

Sakagāmā anāpatti, ñātabbā nikkhamantiyā.

2035.

Nikkhamitvā tato aññaṃ, gāmaṃ gacchantiyā pana;

Dukkaṭaṃ padavārena, veditabbaṃ vibhāvinā.

2036.

Ekena padavārena, gāmassa itarassa ca;

Parikkhepe atikkante, upacārokkamepi vā.

2037.

Thullaccayaṃ atikkante, okkante dutiyena tu;

Pādena garukāpatti, hoti bhikkhuniyā pana.

2038.

Nikkhamitvā sace pacchā, sakaṃ gāmaṃ visantiyā;

Ayameva nayo ñeyyo, vaticchiddena vā tathā.

2039.

Pākārena vihārassa, bhūmiṃ tu pavisantiyā;

Kappiyanti paviṭṭhattā, na doso koci vijjati.

2040.

Bhikkhunīnaṃ vihārassa, bhūmi tāsaṃ tu kappiyā;

Hoti bhikkhuvihārassa, bhūmi tāsamakappiyā.

2041.

Hatthiassarathādīhi, iddhiyā vā visantiyā;

Anāpatti siyāpatti, padasā gamane pana.

2042.

Yaṃ kiñci sakagāmaṃ vā, paragāmampi vā tathā;

Bahigāme pana ṭhatvā, āpatti pavisantiyā.

2043.

Lakkhaṇenupapannāya, nadiyā dutiyaṃ vinā;

Pāraṃ gacchati yā tīraṃ, tassā samaṇiyā pana.

2044.

Paṭhamaṃ uddharitvāna, pādaṃ tīre ṭhapentiyā;

Hoti thullaccayāpatti, dutiyātikkame garu.

2045.

Antaranadiyaṃyeva, saddhiṃ dutiyikāya hi;

Bhaṇḍitvā orimaṃ tīraṃ, tathā paccuttarantiyā.

2046.

Iddhiyā setunā nāvā-yānarajjūhi vā pana;

Evampi ca paraṃ tīraṃ, anāpattuttarantiyā.

2047.

Nhāyituṃ pivituṃ vāpi, otiṇṇātha nadiṃ puna;

Padasāvorimaṃ tīraṃ, paccuttarati vaṭṭati.

2048.

Padasā otaritvāna, nadiṃ uttaraṇe pana;

Ārohitvā tathā setuṃ, anāpattuttarantiyā.

2049.

Setunā upagantvā vā, yānākāsehi vā sace;

Yāti uttaraṇe kāle, padasā garukaṃ phuse.

2050.

Nadiyā pārimaṃ tīraṃ, ito orimatīrato;

Ullaṅghitvāna vegena, anāpattuttarantiyā.

2051.

Piṭṭhiyaṃ vā nisīditvā, khandhe vā uttarantiyā;

Hatthasaṅghātane vāpi, dussayānepi vaṭṭati.

2052.

‘‘Pureruṇodayāyeva , pāsaṃ dutiyikāya hi;

Gamissāmī’’ti ābhogaṃ, vinā bhikkhuniyā pana.

2053.

Ekagabbhepi vā hattha-pāsaṃ dutiyikāya hi;

Atikkamma siyāpatti, aruṇaṃ uṭṭhapentiyā.

2054.

‘‘Gamissāmī’’ti ābhogaṃ, katvā gacchantiyā pana;

Na doso dutiyā pāsaṃ, uṭṭheti aruṇaṃ sace.

2055.

Indakhīlamatikkamma, araññaṃ ettha dīpitaṃ;

Gāmato bahi nikkhamma, tassā dutiyikāya tu.

2056.

Dassanassupacāraṃ tu, jānitvā vijahantiyā;

Hoti thullaccayāpatti, jahite garukaṃ siyā.

2057.

Sāṇipākārapākāra-taruantarite pana;

Savanassupacārepi, sati āpatti hoti hi.

2058.

Ajjhokāse tu dūrepi, dassanassupacāratā;

Hoti, ettha kathaṃ dhamma-savanārocane viya.

2059.

Maggamūḷhassa saddena, viya kūjantiyā pana;

‘‘Ayye’’ti tassā saddassa, savanātikkamepi ca.

2060.

Hoti, bhikkhuniyāpatti, garukā evarūpake;

Ettha bhikkhunī ekāpi, gaṇāyevāti vuccati.

2061.

Ohīyitvātha gacchantī, ‘‘pāpuṇissāmi dānihaṃ’’;

Iccevaṃ tu saussāhā, anubandhati vaṭṭati.

2062.

Dvinnaṃ maggaṃ gacchantīnaṃ, ekā gantuṃ no sakkoti;

Ussāhassacchedaṃ katvā, ohīnā ce tassāpatti.

2063.

Itarāpi sace yāti, ‘‘ohīyatu aya’’nti ca;

Hoti tassāpi āpatti, saussāhā na hoti ce.

2064.

Gacchantīsu tathā dvīsu, purimā yāti ekakaṃ;

Aññaṃ pana sace maggaṃ, pacchimāpi ca gaṇhati.

2065.

Ekissā pana pakkanta-ṭṭhāne tiṭṭhati cetarā;

Tasmā tattha ubhinnampi, anāpatti pakāsitā.

2066.

Aruṇuggamanā pubbe, nikkhamitvā sagāmato;

Aruṇuggamane kāle, gāmantaragatāya hi.

2067.

Atikkamantiyā pāraṃ, nadiyā dutiyikaṃ vinā;

Āpattiyo catassopi, honti ekakkhaṇe pana.

2068.

Pakkantā vāpi vibbhantā, yātā petānaṃ lokaṃ vā;

Pakkhasaṅkantā vā naṭṭhā, saddhiṃ yātā sā ce hoti.

2069.

Gāmantarokkamādīni, cattāripi karontiyā;

Anāpattīti ñātabbaṃ, evaṃ ummattikāyapi.

2070.

Rattiyaṃ vippavāsaṃ tu, hatthapāsova rakkhati;

Agāmake araññe tu, gaṇā ohīyanaṃ mataṃ.

2071.

Sakagāme yathākāmaṃ, divā ca vicarantiyā;

Cattāropi ca saṅghādi-sesā tassā na vijjare.

2072.

Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā;

Sacittaṃ kāyakammañca, ticittañca tivedanaṃ.

Gāmantaragamanakathā.

2073.

Sīmāsammutiyā ceva, gaṇassa pariyesane;

Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, honti thullaccayā duve.

2074.

Kammassa pariyosāne, hoti saṅghādisesatā;

Tikasaṅghādisesaṃ tu, adhamme tikadukkaṭaṃ.

2075.

Pucchitvā kārakaṃ saṅghaṃ, chandaṃ datvā gaṇassa vā;

Vatte vā pana vattantiṃ, asante kārakepi vā.

2076.

Bhikkhuniṃ pana ukkhittaṃ, yā osāreti bhikkhunī;

Tassā ummattikādīna-manāpatti pakāsitā.

2077.

Saṅghabhedasamā vuttā, samuṭṭhānādayo nayā;

Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ayameva visesatā.

Catutthaṃ.

2078.

Sayaṃ avassutā tathā, avassutassa hatthato;

Manussapuggalassa ce, yadeva kiñci gaṇhati.

2079.

Āmisaṃ, gahaṇe tassā;

Thullaccayamudīritaṃ;

Ajjhohāresu saṅghādi-;

Sesā honti payogato.

2080.

Ekatovassute kiñci, paṭiggaṇhati, dukkaṭaṃ;

Ajjhohārappayogesu, thullaccayacayo siyā.

2081.

Yakkhapetatiracchāna-paṇḍakānañca hatthato;

Manussaviggahānampi, ubhatovassute tathā.

2082.

Ekatovassute ettha, udake dantakaṭṭhake;

Gahaṇe paribhoge ca, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ.

2083.

Ubhayāvassutābhāve, na doso yadi gaṇhati;

‘‘Avassuto na cāya’’nti, ñatvā gaṇhati yā pana.

2084.

Tassā ummattikādīna-manāpatti pakāsitā;

Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.

Pañcamaṃ.

2085.

Uyyojane panekissā, itarissā paṭiggahe;

Dukkaṭāni ca bhogesu, thullaccayagaṇo siyā.

2086.

Bhojanassāvasānasmiṃ , hoti saṅghādisesatā;

Yakkhādīnaṃ catunnampi, tatheva purisassa ca.

2087.

Dantakaṭṭhudakānañca, gahaṇuyyojane pana;

Tesañca paribhogepi, dukkaṭaṃ parikittitaṃ.

2088.

Yakkhādīnaṃ tu sesassa, gahaṇuyyojane pana;

Bhoge ca dukkaṭaṃ, bhutte, thullaccayamudīritaṃ.

2089.

‘‘Nāvassuto’’ti ñatvā vā, kupitā vā na gaṇhati;

Kulānuddayatā vāpi, uyyojeti ca yā pana.

2090.

Tassā ummattikādīna-manāpatti pakāsitā;

Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.

Chaṭṭhaṃ.

2091.

Sattamaṃ aṭṭhamaṃ saṅgha-bhedena sadisaṃ mataṃ;

Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, natthi kāci visesatā.

Sattamaṭṭhamāni.

2092.

Navame dasame vāpi, vattabbaṃ natthi kiñcipi;

Anantarasamāyeva, samuṭṭhānādayo nayā.

Navamadasamāni.

2093.

Duṭṭhadosadvayenāpi, sañcarittena tena cha;

Yāvatatiyakā aṭṭha, cattāri ca ito tato.

Saṅghādisesakathā.