| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / अङ्गुत्तरनिकाय • Aṅguttaranikāya |
५. सङ्गारवसुत्तं
5. Saṅgāravasuttaṃ
११७. 1 अथ खो सङ्गारवो ब्राह्मणो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवता सद्धिं सम्मोदि। सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि। एकमन्तं निसिन्नो खो सङ्गारवो ब्राह्मणो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘किं नु खो, भो गोतम, ओरिमं तीरं, किं पारिमं तीर’’न्ति? ‘‘मिच्छादिट्ठि खो, ब्राह्मण, ओरिमं तीरं, सम्मादिट्ठि पारिमं तीरं; मिच्छासङ्कप्पो ओरिमं तीरं, सम्मासङ्कप्पो पारिमं तीरं; मिच्छावाचा ओरिमं तीरं, सम्मावाचा पारिमं तीरं; मिच्छाकम्मन्तो ओरिमं तीरं, सम्माकम्मन्तो पारिमं तीरं; मिच्छाआजीवो ओरिमं तीरं, सम्माआजीवो पारिमं तीरं; मिच्छावायामो ओरिमं तीरं, सम्मावायामो पारिमं तीरं; मिच्छासति ओरिमं तीरं, सम्मासति पारिमं तीरं; मिच्छासमाधि ओरिमं तीरं, सम्मासमाधि पारिमं तीरं; मिच्छाञाणं ओरिमं तीरं, सम्माञाणं पारिमं तीरं; मिच्छाविमुत्ति ओरिमं तीरं, सम्माविमुत्ति पारिमं तीरन्ति। इदं खो, ब्राह्मण, ओरिमं तीरं, इदं पारिमं तीरन्ति।
117.2 Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīra’’nti? ‘‘Micchādiṭṭhi kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ; micchāsaṅkappo orimaṃ tīraṃ, sammāsaṅkappo pārimaṃ tīraṃ; micchāvācā orimaṃ tīraṃ, sammāvācā pārimaṃ tīraṃ; micchākammanto orimaṃ tīraṃ, sammākammanto pārimaṃ tīraṃ; micchāājīvo orimaṃ tīraṃ, sammāājīvo pārimaṃ tīraṃ; micchāvāyāmo orimaṃ tīraṃ, sammāvāyāmo pārimaṃ tīraṃ; micchāsati orimaṃ tīraṃ, sammāsati pārimaṃ tīraṃ; micchāsamādhi orimaṃ tīraṃ, sammāsamādhi pārimaṃ tīraṃ; micchāñāṇaṃ orimaṃ tīraṃ, sammāñāṇaṃ pārimaṃ tīraṃ; micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīranti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti.
‘‘अप्पका ते मनुस्सेसु, ये जना पारगामिनो।
‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
अथायं इतरा पजा, तीरमेवानुधावति॥
Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
‘‘ये च खो सम्मदक्खाते, धम्मे धम्मानुवत्तिनो।
‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
ते जना पारमेस्सन्ति, मच्चुधेय्यं सुदुत्तरं॥
Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
‘‘कण्हं धम्मं विप्पहाय, सुक्कं भावेथ पण्डितो।
‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
ओका अनोकमागम्म, विवेके यत्थ दूरमं॥
Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
‘‘तत्राभिरतिमिच्छेय्य, हित्वा कामे अकिञ्चनो।
‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
परियोदपेय्य अत्तानं, चित्तक्लेसेहि पण्डितो॥
Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
‘‘येसं सम्बोधियङ्गेसु, सम्मा चित्तं सुभावितं।
‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
आदानपटिनिस्सग्गे, अनुपादाय ये रता।
Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / अङ्गुत्तरनिकाय (अट्ठकथा) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ५-६. सङ्गारवसुत्तादिवण्णना • 5-6. Saṅgāravasuttādivaṇṇanā
टीका • Tīkā / सुत्तपिटक (टीका) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / अङ्गुत्तरनिकाय (टीका) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ५-४२. सङ्गारवसुत्तादिवण्णना • 5-42. Saṅgāravasuttādivaṇṇanā
