| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៧. សប្បាណកវគ្គោ
7. Sappāṇakavaggo
១. សញ្ចិច្ចបាណសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា
1. Sañciccapāṇasikkhāpada-atthayojanā
៣៨២. សប្បាណកវគ្គស្ស បឋមេ ឧសុំ អសតិ ខិបតិ អនេនាតិ ឥស្សាសោតិ កតេ ធនុយេវ មុខ្យតោ ឥស្សាសោ នាម, ធនុគ្គហា- ចរិយោ បន ឧបចារេន។ ឧសុំ អសតិ ខិបតីតិ ឥស្សាសោតិ កតេ ធនុគ្គហាចរិយោ ឥស្សាសោ នាម, ឥធ បន ឧបចារត្ថោ វា កត្តុត្ថោ វា គហេតព្ពោតិ អាហ ‘‘ធនុគ្គហាចរិយោ ហោតី’’តិ។ បព្ពជិតកាលេ ឥស្សាសស្ស អយុត្តត្តា វុត្តំ ‘‘គិហិកាលេ’’តិ។ វោរោបិតាតិ ឯត្ថ វិ អវ បុព្ពស្ស រុហធាតុស្ស អធិប្បាយត្ថំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘វិយោជិតា’’តិ។
382. Sappāṇakavaggassa paṭhame usuṃ asati khipati anenāti issāsoti kate dhanuyeva mukhyato issāso nāma, dhanuggahā- cariyo pana upacārena. Usuṃ asati khipatīti issāsoti kate dhanuggahācariyo issāso nāma, idha pana upacārattho vā kattuttho vā gahetabboti āha ‘‘dhanuggahācariyo hotī’’ti. Pabbajitakāle issāsassa ayuttattā vuttaṃ ‘‘gihikāle’’ti. Voropitāti ettha vi ava pubbassa ruhadhātussa adhippāyatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘viyojitā’’ti.
យស្មា គច្ឆតីតិ សម្ពន្ធោ។ ឯតន្តិ ‘‘ជីវិតា វោរោបិតា’’តិវចនំ។ កស្មា វោហារមត្តមេវ ហោតិ, ននុ យតោ កុតោចិ យស្មិំ កិស្មិំចិ វិយោជិតេ ទ្វេ វត្ថូនិ វិយ វិសុំ តិដ្ឋន្តិ បាណតោ ជីវិតេ វិយោជិតេ បាណជីវិតាបីតិ អាហ ‘‘ន ហេត្ថា’’តិអាទិ។ ហីតិ សច្ចំ។ ឯត្ថាតិ ‘‘ជីវិតា វោរោបិតា’’តិវចនេ ទស្សេតុន្តិ សម្ពន្ធោ។ កិញ្ចិ ជីវិតំ នាមាតិ យោជនា។ អយំ បនេត្ថ អត្ថសម្ពន្ធោ – សីសាលង្ការេ សីសតោ វិយោជិតេ សីសំ អលង្ការតោ វិសុំ តិដ្ឋតិ យថា, ឯវំ ជីវិតេ បាណតោ វិយោជិតេ ជីវិតំ បាណតោ វិសុំ ន តិដ្ឋតិ នាមាតិ។ អញ្ញទត្ថូតិ ឯកំសេន។ ‘‘បាណ’’ន្តិ សាមញ្ញតោ វុត្តោបិ មនុស្សបាណស្ស បារាជិកដ្ឋានេ គហិតត្តា ឥធ បារិសេសញាយេន តិរច្ឆានបាណោវ គហេតព្ពោតិ អាហ ‘‘តិរច្ឆានគតោយេវ បាណោ’’តិ។ តន្តិ បាណំ។ មហន្តេ បន បាណេតិ សម្ពន្ធោ។
Yasmā gacchatīti sambandho. Etanti ‘‘jīvitā voropitā’’tivacanaṃ. Kasmā vohāramattameva hoti, nanu yato kutoci yasmiṃ kismiṃci viyojite dve vatthūni viya visuṃ tiṭṭhanti pāṇato jīvite viyojite pāṇajīvitāpīti āha ‘‘na hetthā’’tiādi. Hīti saccaṃ. Etthāti ‘‘jīvitā voropitā’’tivacane dassetunti sambandho. Kiñci jīvitaṃ nāmāti yojanā. Ayaṃ panettha atthasambandho – sīsālaṅkāre sīsato viyojite sīsaṃ alaṅkārato visuṃ tiṭṭhati yathā, evaṃ jīvite pāṇato viyojite jīvitaṃ pāṇato visuṃ na tiṭṭhati nāmāti. Aññadatthūti ekaṃsena. ‘‘Pāṇa’’nti sāmaññato vuttopi manussapāṇassa pārājikaṭṭhāne gahitattā idha pārisesañāyena tiracchānapāṇova gahetabboti āha ‘‘tiracchānagatoyeva pāṇo’’ti. Tanti pāṇaṃ. Mahante pana pāṇeti sambandho.
៣៨៥. សោធេន្តោ អបនេតីតិ យោជនា។ មង្គុលោតិ មនុស្សរត្តបោ ឯកោ កិមិវិសេសោ។ សោ ហិ រត្តបិវនត្ថាយ មង្គតិ ឥតោ ចិតោ ច ឥមំ ចិមញ្ច ឋានំ គច្ឆតីតិ ‘‘មង្គុលោ’’តិ វុច្ចតិ។ បទក្ខរានញ្ហិ អវិបរិតត្ថំ, សោតូនញ្ច សជ្ឈាយោបទេសលភនត្ថំ កត្ថចិ ឋានេ វចនត្ថោ វុត្តោតិ ទដ្ឋព្ពំ។ តស្ស ពីជមេវ ខុទ្ទកដ្ឋេន មង្គុលពីជកំ, តស្មិំ។ តន្តិ មង្គុលពីជកំ។ ភិន្ទន្តោ ហុត្វាតិ យោជនាតិ។ បឋមំ។
385. Sodhento apanetīti yojanā. Maṅguloti manussarattapo eko kimiviseso. So hi rattapivanatthāya maṅgati ito cito ca imaṃ cimañca ṭhānaṃ gacchatīti ‘‘maṅgulo’’ti vuccati. Padakkharānañhi aviparitatthaṃ, sotūnañca sajjhāyopadesalabhanatthaṃ katthaci ṭhāne vacanattho vuttoti daṭṭhabbaṃ. Tassa bījameva khuddakaṭṭhena maṅgulabījakaṃ, tasmiṃ. Tanti maṅgulabījakaṃ. Bhindanto hutvāti yojanāti. Paṭhamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៧. សប្បាណកវគ្គោ • 7. Sappāṇakavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១. សញ្ចិច្ចបាណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Sañciccapāṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ១. សញ្ចិច្ចសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ១. សញ្ចិច្ចបាណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Sañciccapāṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. សញ្ចិច្ចបាណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Sañciccapāṇasikkhāpadavaṇṇanā
