| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၇. သံဝိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā
သံဝိဒဟိတ္ဝာတိ ‘‘ဧဟိ, အသုကဂာမံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ ဝာ ‘‘သ္ဝေ အဟံ ဂစ္ဆာမိ, တ္ဝမ္ပိ အာဂစ္ဆေယ္ယာသီ’’တိ ဝာ ဝတ္ဝာ။ တဉ္စ ခော သံဝိဒဟနံ အတ္ထတော သင္ကေတကမ္မန္တိ အာဟ ‘‘ဂမနကာလေ သင္ကေတံ ကတ္ဝာတိ အတ္ထော’’တိ။ အကပ္ပိယဘူမိယံ သံဝိဒဟန္တသ္သာတိ အန္တောဂာမေ, ဘိက္ခုနိဥပသ္သယဒ္ဝာရေ, ရထိကာယ, အညေသု ဝာ စတုက္ကသိင္ဃာဋကဟတ္ထိသာလာဒီသု ဌတ္ဝာ သံဝိဒဟန္တသ္သ။ တေနာဟ ‘‘တတ္ထ ဌပေတ္ဝာ’’တိအာဒိ။ အာသန္နသ္သာပီတိ အစ္စာသန္နသ္သာပိ, ရတနမတ္တန္တရသ္သာပီတိ အဓိပ္ပာယော။ အညသ္သ ဂာမသ္သာတိ ယတော နိက္ခမတိ, တတော အညသ္သ ဂာမသ္သ။ တံ ဩက္ကမန္တသ္သာတိ တံ အန္တရဂာမသ္သ ဥပစာရံ ဩက္ကမန္တသ္သ။ သစေ ဒူရံ ဂန္တုကာမော ဟောတိ, ဂာမူပစာရဂဏနာယ ဩက္ကမန္တေ ဩက္ကမန္တေ ပုရိမနယေနေဝ အာပတ္တိ။ တေနာဟ ‘‘ဣတိ ဂာမူပစာရောက္ကမနဂဏနာယ ပာစိတ္တိယာနီ’’တိ။ တသ္သ တသ္သ ပန ဂာမသ္သ အတိက္ကမနေ အနာပတ္တိ။ ဂာမေ အသတီတိ အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရေ ဂာမေ အသတိ။ တသ္မိံ ပန ဂာမေ သတိ ဂာမန္တရဂဏနာယေဝ ပာစိတ္တိယာနိ။ အဒ္ဓယောဇနဂဏနာယ ပာစိတ္တိယန္တိ အဒ္ဓယောဇနေ အဒ္ဓယောဇနေ ပာစိတ္တိယံ, ဧကမေကံ အဒ္ဓယောဇနံ အတိက္ကမန္တသ္သ ‘‘ဣဒာနိ အတိက္ကမိသ္သာမီ’’တိ ပဌမပာဒေ ဒုက္ကဋံ, ဒုတိယပာဒေ ပာစိတ္တိယန္တိ အတ္ထော။ ဣမသ္မိဉ္ဟိ နယေ အတိက္ကမနေ အာပတ္တိ, ဩက္ကမနေ အနာပတ္တိ။
Saṃvidahitvāti ‘‘ehi, asukagāmaṃ gacchāmā’’ti vā ‘‘sve ahaṃ gacchāmi, tvampi āgaccheyyāsī’’ti vā vatvā. Tañca kho saṃvidahanaṃ atthato saṅketakammanti āha ‘‘gamanakāle saṅketaṃ katvāti attho’’ti. Akappiyabhūmiyaṃ saṃvidahantassāti antogāme, bhikkhuniupassayadvāre, rathikāya, aññesu vā catukkasiṅghāṭakahatthisālādīsu ṭhatvā saṃvidahantassa. Tenāha ‘‘tattha ṭhapetvā’’tiādi. Āsannassāpīti accāsannassāpi, ratanamattantarassāpīti adhippāyo. Aññassa gāmassāti yato nikkhamati, tato aññassa gāmassa. Taṃ okkamantassāti taṃ antaragāmassa upacāraṃ okkamantassa. Sace dūraṃ gantukāmo hoti, gāmūpacāragaṇanāya okkamante okkamante purimanayeneva āpatti. Tenāha ‘‘iti gāmūpacārokkamanagaṇanāya pācittiyānī’’ti. Tassa tassa pana gāmassa atikkamane anāpatti. Gāme asatīti addhayojanabbhantare gāme asati. Tasmiṃ pana gāme sati gāmantaragaṇanāyeva pācittiyāni. Addhayojanagaṇanāya pācittiyanti addhayojane addhayojane pācittiyaṃ, ekamekaṃ addhayojanaṃ atikkamantassa ‘‘idāni atikkamissāmī’’ti paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyanti attho. Imasmiñhi naye atikkamane āpatti, okkamane anāpatti.
ဝိသင္ကေတေနာတိ (ပာစိ. အဋ္ဌ. ၁၈၅) ဧတ္ထ ‘‘ပုရေဘတ္တံ ဂမိသ္သာမာ’’တိ ဝတ္ဝာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂစ္ဆန္တိ, ‘‘အဇ္ဇ ဝာ ဂမိသ္သာမာ’’တိ သ္ဝေ ဂစ္ဆန္တိ, ဧဝံ ကာလဝိသင္ကေတေယေဝ အနာပတ္တိ။ ဒ္ဝာရဝိသင္ကေတေ, ပန မဂ္ဂဝိသင္ကေတေ, ဝာ သတိပိ အာပတ္တိယေဝ။ အာပဒာသူတိ ရဋ္ဌဘေဒေ စက္ကသမာရုဠ္ဟာ ဇာနပဒာ ပရိယာယန္တိ, ဧဝရူပာသု အာပဒာသု အနာပတ္တိ။ စက္ကသမာရုဠ္ဟာတိ စ ဣရိယာပထစက္ကံ ဝာ သကဋစက္ကံ ဝာ သမာရုဠ္ဟာတိ အတ္ထော။ မာတုဂာမသိက္ခာပဒေနာတိ (ပာစိ. ၄၁၃ အာဒယော) သပ္ပာဏကဝဂ္ဂေ သတ္တမသိက္ခာပဒေန။
Visaṅketenāti (pāci. aṭṭha. 185) ettha ‘‘purebhattaṃ gamissāmā’’ti vatvā pacchābhattaṃ gacchanti, ‘‘ajja vā gamissāmā’’ti sve gacchanti, evaṃ kālavisaṅketeyeva anāpatti. Dvāravisaṅkete, pana maggavisaṅkete, vā satipi āpattiyeva. Āpadāsūti raṭṭhabhede cakkasamāruḷhā jānapadā pariyāyanti, evarūpāsu āpadāsu anāpatti. Cakkasamāruḷhāti ca iriyāpathacakkaṃ vā sakaṭacakkaṃ vā samāruḷhāti attho. Mātugāmasikkhāpadenāti (pāci. 413 ādayo) sappāṇakavagge sattamasikkhāpadena.
သံဝိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
