| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បដិសម្ភិទាមគ្គ-អដ្ឋកថា • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
៣៦. សមសីសដ្ឋញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា
36. Samasīsaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā
៨៧. សមសីសដ្ឋញាណនិទ្ទេសេ បញ្ចក្ខន្ធាតិអាទីហិ ទសហិ រាសីហិ សព្ពធម្មសង្គហោ វេទិតព្ពោ។ ន ហិ ឯកេកស្ស វសេន អាយតនធាតុរាសិវជ្ជេហិ សេសេហិ អដ្ឋហិ រាសីហិ វិសុំ វិសុំ សព្ពធម្មោ សង្គយ្ហតីតិ។ យស្មា បន លោកុត្តរធម្មា ហេតុសមុច្ឆេទេន សមុច្ឆិន្ទិតព្ពា ន ហោន្តិ, តស្មា សព្ពធម្មសទ្ទេន សង្គហិតាបិ លោកុត្តរធម្មា សមុច្ឆេទវសេន សម្ភវតោ ឥធ ន គហេតព្ពា, ហេតុសមុច្ឆេទេន សមុច្ឆិន្ទិតព្ពា ឯវ តេភូមកធម្មា គហេតព្ពា។ សម្មា សមុច្ឆិន្ទតីតិ យថាយោគំ វិក្ខម្ភនតទង្គសមុច្ឆេទបហានវសេន បរិយុដ្ឋានំ អនុសយញ្ច និរោធេន្តោ សម្មា សមុច្ឆិន្ទតិ។ ឯវំ បុគ្គលាធិដ្ឋានាយ ទេសនាយ សម្មា សមុច្ឆេទោ និទ្ទិដ្ឋោ។ និរោធេតីតិ អនុប្បាទនិរោធេន និរោធេតិ។ ឥមិនា សមុច្ឆេទត្ថោ វុត្តោ។ ន ឧបដ្ឋាតីតិ ឯវំ និរោធេ កតេ សោ សោ ធម្មោ បុន ន ឧបតិដ្ឋតិ, ន ឧប្បជ្ជតីតិ អត្ថោ។ ឥមិនា និរោធត្ថោ វុត្តោ។ ឯវំ អនុបដ្ឋហនធម្មវសេន អនុបដ្ឋានភាវោ និទ្ទិដ្ឋោ។ សមន្តិ កាមច្ឆន្ទាទីនំ សមិតត្តា សមំ។ តានិ បន នេក្ខម្មាទីនិ សត្ត, រូបារូបជ្ឈានានិ អដ្ឋ, មហាវិបស្សនា អដ្ឋារស, អរិយមគ្គា ចត្តារោតិ សត្តតិំស ហោន្តិ។
87. Samasīsaṭṭhañāṇaniddese pañcakkhandhātiādīhi dasahi rāsīhi sabbadhammasaṅgaho veditabbo. Na hi ekekassa vasena āyatanadhāturāsivajjehi sesehi aṭṭhahi rāsīhi visuṃ visuṃ sabbadhammo saṅgayhatīti. Yasmā pana lokuttaradhammā hetusamucchedena samucchinditabbā na honti, tasmā sabbadhammasaddena saṅgahitāpi lokuttaradhammā samucchedavasena sambhavato idha na gahetabbā, hetusamucchedena samucchinditabbā eva tebhūmakadhammā gahetabbā. Sammā samucchindatīti yathāyogaṃ vikkhambhanatadaṅgasamucchedapahānavasena pariyuṭṭhānaṃ anusayañca nirodhento sammā samucchindati. Evaṃ puggalādhiṭṭhānāya desanāya sammā samucchedo niddiṭṭho. Nirodhetīti anuppādanirodhena nirodheti. Iminā samucchedattho vutto. Na upaṭṭhātīti evaṃ nirodhe kate so so dhammo puna na upatiṭṭhati, na uppajjatīti attho. Iminā nirodhattho vutto. Evaṃ anupaṭṭhahanadhammavasena anupaṭṭhānabhāvo niddiṭṭho. Samanti kāmacchandādīnaṃ samitattā samaṃ. Tāni pana nekkhammādīni satta, rūpārūpajjhānāni aṭṭha, mahāvipassanā aṭṭhārasa, ariyamaggā cattāroti sattatiṃsa honti.
តេរស សីសានិ សីសភូតានំ សព្ពេសំ សង្គហវសេន វុត្តានិ។ ឥធ បន សទ្ធាទីនិ អដ្ឋេវ សីសានិ យុជ្ជន្តិ។ ន ហិ អរហតោ តណ្ហាទីនិ បញ្ច សីសានិ សន្តិ។ បលិពោធសីសន្តិ បលិពុន្ធនំ បលិពោធោ, និព្ពានមគ្គាវរណន្តិ អត្ថោ។ សីសន្តិ បធានំ, អធិកន្តិ អត្ថោ។ បលិពោធោយេវ សីសំ, តំសម្បយុត្តាទិសព្ពបលិពោធេសុ វា សីសន្តិ បលិពោធសីសំ។ ឯស នយោ សេសេសុ។ វិសេសតោ បន វិនិពន្ធនន្តិ ឧន្នតិវសេន សំសារេ ពន្ធនំ។ បរាមាសោតិ អភិនិវេសោ។ វិក្ខេបោតិ វិប្បកិណ្ណតា។ កិលេសោតិ កិលិស្សនំ។ អធិមោក្ខោតិ អធិមុច្ចនំ។ បគ្គហោតិ ឧស្សាហនំ។ ឧបដ្ឋានន្តិ អបិលាបនំ។ អវិក្ខេបោតិ អវិប្បកិណ្ណតា។ ទស្សនន្តិ យថាសភាវបដិវេធោ។ បវត្តន្តិ ឧបាទិន្នក្ខន្ធបវត្តំ។ គោចរោតិ អារម្មណំ។ ឥមេសុ ទ្វាទសសុបិ វារេសុ បធានដ្ឋោ សីសដ្ឋោ។ វិមោក្ខោតិ វិក្ខម្ភនតទង្គសមុច្ឆេទបដិប្បស្សទ្ធិនិស្សរណវិមុត្តីសុ បញ្ចសុ និស្សរណវិមុត្តិ និព្ពានំ។ សង្ខារសីសន្តិ សព្ពសង្ខតសង្ខារានំ សីសំ, កោដិ អវសានន្តិ អត្ថោ។ ឯតេន អនុបាទិសេសបរិនិព្ពានំ វុត្តំ។ សង្ខារាភាវមត្តវសេន វា ខន្ធបរិនិព្ពានមេវ វុត្តំ ហោតិ។ នេក្ខម្មាទិកំ សមញ្ច សទ្ធាទិកំ សីសញ្ច, សមសីសំ វា អស្ស អត្ថីតិ សមសីសីតិ។ អថ វា តេរសន្នំ សីសានំ តណ្ហាទីនិ បញ្ច សីសានិ សមុទយសច្ចំ, សទ្ធាទីនិ បញ្ច មគ្គសច្ចំ, បវត្តសីសំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ទុក្ខសច្ចំ, គោចរសីសញ្ច សង្ខារសីសញ្ច និរោធសច្ចន្តិ ឥមេសំ ចតុន្នំ អរិយសច្ចានំ ឯកស្មិំ រោគេ វា ឯកស្មិំ ឥរិយាបថេ វា ឯកស្មិំ សភាគជីវិតិន្ទ្រិយេ វា អភិសមយោ ច អនុបាទិសេសបរិនិព្ពានញ្ច យស្ស ហោតិ, សោ បុព្ពេ វុត្តសមានញ្ច ឥមេសញ្ច សីសានំ អត្ថិតាយ សមសីសីតិ វុច្ចតិ។
Terasa sīsāni sīsabhūtānaṃ sabbesaṃ saṅgahavasena vuttāni. Idha pana saddhādīni aṭṭheva sīsāni yujjanti. Na hi arahato taṇhādīni pañca sīsāni santi. Palibodhasīsanti palibundhanaṃ palibodho, nibbānamaggāvaraṇanti attho. Sīsanti padhānaṃ, adhikanti attho. Palibodhoyeva sīsaṃ, taṃsampayuttādisabbapalibodhesu vā sīsanti palibodhasīsaṃ. Esa nayo sesesu. Visesato pana vinibandhananti unnativasena saṃsāre bandhanaṃ. Parāmāsoti abhiniveso. Vikkhepoti vippakiṇṇatā. Kilesoti kilissanaṃ. Adhimokkhoti adhimuccanaṃ. Paggahoti ussāhanaṃ. Upaṭṭhānanti apilāpanaṃ. Avikkhepoti avippakiṇṇatā. Dassananti yathāsabhāvapaṭivedho. Pavattanti upādinnakkhandhapavattaṃ. Gocaroti ārammaṇaṃ. Imesu dvādasasupi vāresu padhānaṭṭho sīsaṭṭho. Vimokkhoti vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttīsu pañcasu nissaraṇavimutti nibbānaṃ. Saṅkhārasīsanti sabbasaṅkhatasaṅkhārānaṃ sīsaṃ, koṭi avasānanti attho. Etena anupādisesaparinibbānaṃ vuttaṃ. Saṅkhārābhāvamattavasena vā khandhaparinibbānameva vuttaṃ hoti. Nekkhammādikaṃ samañca saddhādikaṃ sīsañca, samasīsaṃ vā assa atthīti samasīsīti. Atha vā terasannaṃ sīsānaṃ taṇhādīni pañca sīsāni samudayasaccaṃ, saddhādīni pañca maggasaccaṃ, pavattasīsaṃ jīvitindriyaṃ dukkhasaccaṃ, gocarasīsañca saṅkhārasīsañca nirodhasaccanti imesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ ekasmiṃ roge vā ekasmiṃ iriyāpathe vā ekasmiṃ sabhāgajīvitindriye vā abhisamayo ca anupādisesaparinibbānañca yassa hoti, so pubbe vuttasamānañca imesañca sīsānaṃ atthitāya samasīsīti vuccati.
សមសីសដ្ឋញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Samasīsaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ • Paṭisambhidāmaggapāḷi / ៣៦. សមសីសដ្ឋញាណនិទ្ទេសោ • 36. Samasīsaṭṭhañāṇaniddeso
