| Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / నేత్తివిభావినీ • Nettivibhāvinī |
౧౬. సమారోపనహారసమ్పాతవిభావనా
16. Samāropanahārasampātavibhāvanā
౭౮. ‘‘తస్మా రక్ఖితచిత్తస్సా’’తి పదేన యం రక్ఖితచిత్తం వుత్తం, తం రక్ఖితచిత్తం తిణ్ణం సుచరితానం కమ్మానం పదట్ఠానం. సమ్మాదిట్ఠియా భావితాయ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో భావితో భవతి ఏకతో భావితబ్బత్తా, పదట్ఠానకారణత్తా చ. తేన వుత్తం – ‘‘సమ్మాదిట్ఠితో హీ’’తిఆది. యస్స అరహతో సమాధివిముత్తి భవతి, అయం అరహా అనుపాదిసేసో పుగ్గలో, అయం సమాధివిముత్తి అనుపాదిసేసా నిబ్బానధాతు.
78.‘‘Tasmārakkhitacittassā’’ti padena yaṃ rakkhitacittaṃ vuttaṃ, taṃ rakkhitacittaṃ tiṇṇaṃ sucaritānaṃ kammānaṃ padaṭṭhānaṃ. Sammādiṭṭhiyā bhāvitāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito bhavati ekato bhāvitabbattā, padaṭṭhānakāraṇattā ca. Tena vuttaṃ – ‘‘sammādiṭṭhito hī’’tiādi. Yassa arahato samādhivimutti bhavati, ayaṃ arahā anupādiseso puggalo, ayaṃ samādhivimutti anupādisesā nibbānadhātu.
‘‘దేసనాహారసమ్పాతాదికో హారసమ్పాతో యేన సోళసప్పభేదభావేన సుత్తప్పదేసత్థే నిద్ధారేత్వా యుజ్జితో, సోళసప్పభేదభావో కేన అమ్హేహి సద్దహితబ్బో’’తి వత్తబ్బత్తా ‘‘తేనాహా’’తిఆది వుత్తం. తేన సోళసప్పభేదభావేన ఆయస్మా మహాకచ్చానో ‘‘సోళస…పే॰… సుత్త’’న్తి యం వచనం ఆహ, తేన వచనేన సోళసప్పభేదభావో తుమ్హేహి సద్దహితబ్బో.
‘‘Desanāhārasampātādiko hārasampāto yena soḷasappabhedabhāvena suttappadesatthe niddhāretvā yujjito, soḷasappabhedabhāvo kena amhehi saddahitabbo’’ti vattabbattā ‘‘tenāhā’’tiādi vuttaṃ. Tena soḷasappabhedabhāvena āyasmā mahākaccāno ‘‘soḷasa…pe… sutta’’nti yaṃ vacanaṃ āha, tena vacanena soḷasappabhedabhāvo tumhehi saddahitabbo.
‘‘ఏత్తకోవ హారసమ్పాతో పరిపుణ్ణో’’తి వత్తబ్బత్తా ‘‘నియుత్తో హారసమ్పాతో’’తి వుత్తం. యేన యేన సంవణ్ణనావిసేసభూతేన దేసనాహారసమ్పాతేన సుత్తప్పదేసత్థా నిద్ధారితా, సో సో సంవణ్ణనావిసేసభూతో దేసనాహారసమ్పాతాదిహారసమ్పాతో నియుత్తో యథారహం నిద్ధారేత్వా యుజ్జితబ్బోతి అత్థో గహేతబ్బో, అట్ఠకథాయఞ్చ (నేత్తి॰ అట్ఠ॰ ౭౩, ౭౬) తథా నిద్ధారేత్వా యుజ్జితోతి.
‘‘Ettakova hārasampāto paripuṇṇo’’ti vattabbattā ‘‘niyutto hārasampāto’’ti vuttaṃ. Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena desanāhārasampātena suttappadesatthā niddhāritā, so so saṃvaṇṇanāvisesabhūto desanāhārasampātādihārasampāto niyutto yathārahaṃ niddhāretvā yujjitabboti attho gahetabbo, aṭṭhakathāyañca (netti. aṭṭha. 73, 76) tathā niddhāretvā yujjitoti.
ఇతి దేసనాహారసమ్పాతాదిహారసమ్పాతే సత్తిబలానురూపా
Iti desanāhārasampātādihārasampāte sattibalānurūpā
రచితా విభావనా నిట్ఠితా.
Racitā vibhāvanā niṭṭhitā.
పణ్డితేహి పన అట్ఠకథాటీకానుసారేన గమ్భీరత్థో విత్థారతో విభజిత్వా గహేతబ్బోతి.
Paṇḍitehi pana aṭṭhakathāṭīkānusārena gambhīrattho vitthārato vibhajitvā gahetabboti.
Related texts:
తిపిటక (మూల) • Tipiṭaka (Mūla) / సుత్తపిటక • Suttapiṭaka / ఖుద్దకనికాయ • Khuddakanikāya / నేత్తిప్పకరణపాళి • Nettippakaraṇapāḷi / ౧౬. సమారోపనహారసమ్పాతో • 16. Samāropanahārasampāto
