| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
੨. ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
2. Samādhiparikkhārasuttavaṇṇanā
੪੫. ਦੁਤਿਯੇ ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਯੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ। ‘‘ਰਥੋ ਸੀਲਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ, ਝਾਨਕ੍ਖੋ ਚਕ੍ਕવੀਰਿਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ॰ ਨਿ॰ ੫.੪) ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ। ‘‘ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ॰ ਨਿ॰ ੭.੬੭) ਏਤ੍ਥ ਪਰਿવਾਰੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ। ‘‘ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯ…ਪੇ॰… ਜੀવਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ (ਮ॰ ਨਿ॰ ੧.੧੯੧-੧੯੨) ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਾਰੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ। ਸੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ। ਪਰਿવਾਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ વਟ੍ਟਤਿਯੇવ। ਪਰਿવਾਰੋ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਾਦਯੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾવੇਨ ਪਰਿਕਰਣਤੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਤੋ। ਪਰਿਕ੍ਖਤਾਤਿ ਪਰਿવਾਰਿਤਾ। ਅਯਂ વੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਪਰਿવੁਤੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ વਿਯ ਸਤ੍ਤਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਪਰਿવੁਤੋ ਅਰਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਉਪੇਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸੀਯਤੀਤਿ ਉਪਨਿਸਾ, ਸਹ ਉਪਨਿਸਾਯਾਤਿ ਸਉਪਨਿਸੋ, ਸਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਪਰਿવਾਰੋਯੇવਾਤਿ વੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ। ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਭੂਤੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ ਇਧ ‘‘ਉਪਨਿਸੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ।
45. Dutiye samādhiparikkhārāti ettha tayo parikkhārā. ‘‘Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo’’ti (saṃ. ni. 5.4) hi ettha alaṅkāro parikkhāro nāma. ‘‘Sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṃ hotī’’ti (a. ni. 7.67) ettha parivāro parikkhāro nāma. ‘‘Gilānapaccaya…pe… jīvitaparikkhārā’’ti (ma. ni. 1.191-192) ettha sambhāro parikkhāro nāma. So idha adhippetoti āha ‘‘maggasamādhissa sambhārā’’ti. Parivāraparikkhāropi vaṭṭatiyeva. Parivāro hi sammādiṭṭhādayo maggadhammā sammāsamādhissa sahajātādipaccayabhāvena parikaraṇato abhisaṅkharaṇato. Parikkhatāti parivāritā. Ayaṃ vuccati ariyo sammāsamādhīti ayaṃ sattahi ratanehi parivuto cakkavattī viya sattahi aṅgehi parivuto ariyo sammāsamādhīti vuccati. Upecca nissīyatīti upanisā, saha upanisāyāti saupaniso, saupanissayo attho, saparivāroyevāti vuttaṃ hoti. Sahakārikāraṇabhūto hi dhammasamūho idha ‘‘upaniso’’ti adhippeto.
ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Samādhiparikkhārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ • Aṅguttaranikāya / ੨. ਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸੁਤ੍ਤਂ • 2. Samādhiparikkhārasuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ੧-੨. ਸਤ੍ਤવਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 1-2. Sattaviññāṇaṭṭhitisuttādivaṇṇanā
