| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / अङ्गुत्तरनिकाय (टीका) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
२. समाधिपरिक्खारसुत्तवण्णना
2. Samādhiparikkhārasuttavaṇṇanā
४५. दुतिये समाधिपरिक्खाराति एत्थ तयो परिक्खारा। ‘‘रथो सीलपरिक्खारो, झानक्खो चक्कवीरियो’’ति (सं॰ नि॰ ५.४) हि एत्थ अलङ्कारो परिक्खारो नाम। ‘‘सत्तहि नगरपरिक्खारेहि सुपरिक्खतं होती’’ति (अ॰ नि॰ ७.६७) एत्थ परिवारो परिक्खारो नाम। ‘‘गिलानपच्चय…पे॰… जीवितपरिक्खारा’’ति (म॰ नि॰ १.१९१-१९२) एत्थ सम्भारो परिक्खारो नाम। सो इध अधिप्पेतोति आह ‘‘मग्गसमाधिस्स सम्भारा’’ति। परिवारपरिक्खारोपि वट्टतियेव। परिवारो हि सम्मादिट्ठादयो मग्गधम्मा सम्मासमाधिस्स सहजातादिपच्चयभावेन परिकरणतो अभिसङ्खरणतो। परिक्खताति परिवारिता। अयं वुच्चति अरियो सम्मासमाधीति अयं सत्तहि रतनेहि परिवुतो चक्कवत्ती विय सत्तहि अङ्गेहि परिवुतो अरियो सम्मासमाधीति वुच्चति। उपेच्च निस्सीयतीति उपनिसा, सह उपनिसायाति सउपनिसो, सउपनिस्सयो अत्थो, सपरिवारोयेवाति वुत्तं होति। सहकारिकारणभूतो हि धम्मसमूहो इध ‘‘उपनिसो’’ति अधिप्पेतो।
45. Dutiye samādhiparikkhārāti ettha tayo parikkhārā. ‘‘Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo’’ti (saṃ. ni. 5.4) hi ettha alaṅkāro parikkhāro nāma. ‘‘Sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṃ hotī’’ti (a. ni. 7.67) ettha parivāro parikkhāro nāma. ‘‘Gilānapaccaya…pe… jīvitaparikkhārā’’ti (ma. ni. 1.191-192) ettha sambhāro parikkhāro nāma. So idha adhippetoti āha ‘‘maggasamādhissa sambhārā’’ti. Parivāraparikkhāropi vaṭṭatiyeva. Parivāro hi sammādiṭṭhādayo maggadhammā sammāsamādhissa sahajātādipaccayabhāvena parikaraṇato abhisaṅkharaṇato. Parikkhatāti parivāritā. Ayaṃ vuccati ariyo sammāsamādhīti ayaṃ sattahi ratanehi parivuto cakkavattī viya sattahi aṅgehi parivuto ariyo sammāsamādhīti vuccati. Upecca nissīyatīti upanisā, saha upanisāyāti saupaniso, saupanissayo attho, saparivāroyevāti vuttaṃ hoti. Sahakārikāraṇabhūto hi dhammasamūho idha ‘‘upaniso’’ti adhippeto.
समाधिपरिक्खारसुत्तवण्णना निट्ठिता।
Samādhiparikkhārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / अङ्गुत्तरनिकाय • Aṅguttaranikāya / २. समाधिपरिक्खारसुत्तं • 2. Samādhiparikkhārasuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / अङ्गुत्तरनिकाय (अट्ठकथा) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / १-२. सत्तविञ्ञाणट्ठितिसुत्तादिवण्णना • 1-2. Sattaviññāṇaṭṭhitisuttādivaṇṇanā
