| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / મિલિન્દપઞ્હપાળિ • Milindapañhapāḷi |
૧૪. સમાધિપઞ્હો
14. Samādhipañho
૧૪. રાજા આહ ‘‘ભન્તે નાગસેન, કિંલક્ખણો સમાધી’’તિ? ‘‘પમુખલક્ખણો, મહારાજ, સમાધિ, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે સમાધિપમુખા હોન્તિ સમાધિનિન્ના સમાધિપોણા સમાધિપબ્ભારા’’તિ.
14. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, kiṃlakkhaṇo samādhī’’ti? ‘‘Pamukhalakkhaṇo, mahārāja, samādhi, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārā’’ti.
‘‘ઓપમ્મં કરોહી’’તિ. ‘‘યથા, મહારાજ, કૂટાગારસ્સ યા યાચિ ગોપાનસિયો, સબ્બા તા કૂટઙ્ગમા હોન્તિ કૂટનિન્ના કૂટસમોસરણા, કૂટં તાસં અગ્ગમક્ખાયતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે સમાધિપમુખા હોન્તિ સમાધિનિન્ના સમાધિપોણા સમાધિપબ્ભારાતિ.
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kūṭāgārassa yā yāci gopānasiyo, sabbā tā kūṭaṅgamā honti kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati. Evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārāti.
‘‘ભિય્યો ઓપમ્મં કરોહી’’તિ. ‘‘યથા, મહારાજ, કોચિ રાજા ચતુરઙ્ગિનિયા સેનાય સદ્ધિં સઙ્ગામં ઓતરેય્ય, સબ્બાવ સેના હત્થી ચ અસ્સા ચ રથા ચ પત્તી ચ તપ્પમુખા 1 ભવેય્યું તન્નિન્ના તપ્પોણા તપ્પબ્ભારા તં યેવ અનુપરિયાયેય્યું. એવમેવ ખો, મહારાજ, યે કેચિ કુસલા ધમ્મા, સબ્બે તે સમાધિપમુખા હોન્તિ સમાધિનિન્ના સમાધિપોણા સમાધિપબ્ભારા. એવં ખો, મહારાજ, પમુખલક્ખણો સમાધિ. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા – ‘‘સમાધિં, ભિક્ખવે, ભાવેથ, સમાહિતો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ યથાભૂતં પજાનાતી’’તિ.
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, koci rājā caturaṅginiyā senāya saddhiṃ saṅgāmaṃ otareyya, sabbāva senā hatthī ca assā ca rathā ca pattī ca tappamukhā 2 bhaveyyuṃ tanninnā tappoṇā tappabbhārā taṃ yeva anupariyāyeyyuṃ. Evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārā. Evaṃ kho, mahārāja, pamukhalakkhaṇo samādhi. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā – ‘‘samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha, samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānātī’’ti.
‘‘કલ્લોસિ, ભન્તે નાગસેના’’તિ.
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
સમાધિપઞ્હો ચુદ્દસમો.
Samādhipañho cuddasamo.
Footnotes:
