| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
೮. ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ
8. Samādhikathāvaṇṇanā
೬೨೫-೬೨೬. ಇದಾನಿ ಸಮಾಧಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾಪಿ ಏಕಗ್ಗತಾ ಸಮಾಧಾನಟ್ಠೇನ ಸಮಾಧೀತಿ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ತ ರತ್ತಿನ್ದಿವಾನಿ ಏಕನ್ತಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿಆದಿವಚನಂ (ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೧೮೦) ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ಸಮಾಧೀ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಬ್ಬತ್ಥಿವಾದಾನಞ್ಚೇವ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಞ್ಚ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಚಿತ್ತಸನ್ತತೀತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ಸಮಾಧಿ, ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ನಾಮ ಅತೀತಾಪಿ ಅತ್ಥಿ, ಅನಾಗತಾಪಿ ಅತ್ಥಿ। ನ ಹಿ ಏಕಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಚಿತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸಾ ಸಮಾಧೀ’’ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಅತೀತಾತಿಆದಿಮಾಹ, ಇತರೋ ತಥಾ ಅನಿಚ್ಛನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ।
625-626. Idāni samādhikathā nāma hoti. Tattha yesaṃ ekacittakkhaṇe uppannāpi ekaggatā samādhānaṭṭhena samādhīti aggahetvā ‘‘satta rattindivāni ekantasukhapaṭisaṃvedī viharitu’’ntiādivacanaṃ (ma. ni. 1.180) nissāya ‘‘cittasantati samādhī’’ti laddhi, seyyathāpi sabbatthivādānañceva uttarāpathakānañca; te sandhāya cittasantatīti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ ‘‘yadi cittasantati samādhi, cittasantati nāma atītāpi atthi, anāgatāpi atthi. Na hi ekaṃ paccuppannacittameva cittasantati nāma hoti, kiṃ te sabbāpi sā samādhī’’ti codetuṃ atītātiādimāha, itaro tathā anicchanto paṭikkhipati.
ನನು ಅತೀತಂ ನಿರುದ್ಧನ್ತಿಆದಿ ‘‘ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿಯಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಕಿಚ್ಚಕರಂ, ಅತೀತಾನಾಗತಂ ನಿರುದ್ಧತ್ತಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಚ ನತ್ಥಿ, ಕಥಂ ತಂ ಸಮಾಧಿ ನಾಮ ಹೋತೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ। ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ। ತತೋ ಯಾ ಸಕಸಮಯೇ ‘‘ಸಮಾಧಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’’ತಿಆದೀಸು ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕುಸಲಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಏಕಗ್ಗತಾ ಸಮಾಧೀತಿ ವುತ್ತಾ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ। ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀತಿಆದಿ ‘‘ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕೋ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಛಲೇನ ವುತ್ತಂ, ತೇನೇವ ಸಕವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ ಸುತ್ತಂ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಅಬ್ಬೋಕಿಣ್ಣತಂ ಸಾಧೇತಿ, ನ ಸನ್ತತಿಯಾ ಸಮಾಧಿಭಾವಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ।
Nanuatītaṃ niruddhantiādi ‘‘cittasantatiyaṃ paccuppannameva cittaṃ kiccakaraṃ, atītānāgataṃ niruddhattā anuppannattā ca natthi, kathaṃ taṃ samādhi nāma hotī’’ti dassetuṃ vuttaṃ. Ekacittakkhaṇikoti pucchā paravādissa. Tato yā sakasamaye ‘‘samādhiṃ, bhikkhave, bhāvethā’’tiādīsu paccuppannakusalacittasampayuttā ekaggatā samādhīti vuttā, taṃ sandhāya paṭiññā sakavādissa. Cakkhuviññāṇasamaṅgītiādi ‘‘ekacittakkhaṇiko’’ti vacanamattaṃ gahetvā chalena vuttaṃ, teneva sakavādinā paṭikkhittaṃ. Nanu vuttaṃ bhagavatāti suttaṃ purimapacchimavasena pavattamānassa samādhissa abbokiṇṇataṃ sādheti, na santatiyā samādhibhāvaṃ, tasmā asādhakanti.
ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Samādhikathāvaṇṇanā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ • Abhidhammapiṭaka / ಕಥಾವತ್ಥುಪಾಳಿ • Kathāvatthupāḷi / (೧೧೩) ೮. ಸಮಾಧಿಕಥಾ • (113) 8. Samādhikathā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ೮. ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 8. Samādhikathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅನುಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ೮. ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 8. Samādhikathāvaṇṇanā
