| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
៧-១០. សក្ខិភព្ពសុត្តាទិវណ្ណនា
7-10. Sakkhibhabbasuttādivaṇṇanā
៧១-៧៤. សត្តមេ តស្មិំ តស្មិំ វិសេសេតិ តស្មិំ តស្មិំ សច្ឆិកាតព្ពេ វិសេសេ។ សក្ខិភាវាយ បច្ចក្ខការិតាយ ភព្ពោ សក្ខិភព្ពោ, តស្ស ភាវោ សក្ខិភព្ពតា។ តំ សក្ខិភព្ពតំ។ សតិ សតិអាយតនេតិ សតិ សតិការណេ។ កិញ្ចេត្ថ ការណំ? អភិញ្ញា វា អភិញ្ញាបាទកជ្ឈានំ វា, អវសានេ បន ឆដ្ឋាភិញ្ញាយ អរហត្តំ វា ការណំ, អរហត្តស្ស វិបស្សនា វាតិ វេទិតព្ពំ។ យញ្ហិ តំ តត្រ តត្រ សក្ខិភព្ពតាសង្ខាតំ ឥទ្ធិវិធបច្ចនុភវនាទិ, តស្ស អភិញ្ញា ការណំ។ អថ ឥទ្ធិវិធបច្ចនុភវនាទិ អភិញ្ញា, ឯវំ សតិ អភិញ្ញាបាទកជ្ឈានំ ការណំ។ អរហត្តម្បិ ‘‘កុទាស្សុ នាមាហំ តទាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សាមី’’តិ អនុត្តរេសុ វិមោក្ខេសុ បិហំ ឧបដ្ឋបេត្វា ឆដ្ឋាភិញ្ញំ និព្ពត្តេន្តស្ស ការណំ។ ឥទញ្ច សព្ពសាធារណំ ន ហោតិ, សាធារណវសេន បន អរហត្តស្ស វិបស្សនា ការណំ។ អថ វា សតិ អាយតនេតិ តស្ស តស្ស វិសេសាធិគមស្ស ឧបនិស្សយសង្ខាតេ ការណេ សតីតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។
71-74. Sattame tasmiṃ tasmiṃ viseseti tasmiṃ tasmiṃ sacchikātabbe visese. Sakkhibhāvāya paccakkhakāritāya bhabbo sakkhibhabbo, tassa bhāvo sakkhibhabbatā. Taṃ sakkhibhabbataṃ. Sati satiāyataneti sati satikāraṇe. Kiñcettha kāraṇaṃ? Abhiññā vā abhiññāpādakajjhānaṃ vā, avasāne pana chaṭṭhābhiññāya arahattaṃ vā kāraṇaṃ, arahattassa vipassanā vāti veditabbaṃ. Yañhi taṃ tatra tatra sakkhibhabbatāsaṅkhātaṃ iddhividhapaccanubhavanādi, tassa abhiññā kāraṇaṃ. Atha iddhividhapaccanubhavanādi abhiññā, evaṃ sati abhiññāpādakajjhānaṃ kāraṇaṃ. Arahattampi ‘‘kudāssu nāmāhaṃ tadāyatanaṃ upasampajja viharissāmī’’ti anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhapetvā chaṭṭhābhiññaṃ nibbattentassa kāraṇaṃ. Idañca sabbasādhāraṇaṃ na hoti, sādhāraṇavasena pana arahattassa vipassanā kāraṇaṃ. Atha vā sati āyataneti tassa tassa visesādhigamassa upanissayasaṅkhāte kāraṇe satīti evamettha attho daṭṭhabbo.
ហានភាគិយាទីសុ ‘‘បឋមជ្ឈានស្ស លាភិំ កាមសហគតា សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តិ, ហានភាគិយោ សមាធិ។ តទនុធម្មតា សតិ សន្តិដ្ឋតិ, ឋិតិភាគិយោ សមាធិ។ អវិតក្កសហគតា សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តិ, វិសេសភាគិយោ សមាធិ។ និព្ពិទាសហគតា សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តិ វិរាគូបសំហិតា, និព្ពេធភាគិយោ សមាធី’’តិ (វិភ. ៧៩៩) ឥមិនា នយេន សព្ពសមាបត្តិយោ វិត្ថារេត្វា ហានភាគិយាទិអត្ថោ វេទិតព្ពោ។ តត្ថ បឋមជ្ឈានស្ស លាភិន្តិ យ្វាយំ អប្បគុណស្ស បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី, តំ។ កាមសហគតា សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តីតិ តតោ វុដ្ឋិតំ អារម្មណវសេន កាមសហគតា ហុត្វា សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តិ តុទន្តិ, តស្ស កាមានតីតស្ស កាមានុបក្ខន្ទានំ សញ្ញាមនសិការានំ វសេន សោ បឋមជ្ឈានសមាធិ ហាយតិ បរិហាយតិ, តស្មា ហានភាគិយោ វុត្តោ។ តទនុធម្មតាតិ តទនុរូបសភាវោ។ សតិ សន្តិដ្ឋតីតិ ឥទំ មិច្ឆាសតិំ សន្ធាយ វុត្តំ។ យស្ស ហិ បឋមជ្ឈានានុរូបសភាវា បឋមជ្ឈានំ សន្តតោ បណីតតោ ទិស្វា អស្សាទយមានា អភិនន្ទមានា និកន្តិ ហោតិ, តស្ស និកន្តិវសេន សោ បឋមជ្ឈានសមាធិ នេវ ហាយតិ ន វឌ្ឍតិ, ឋិតិកោដ្ឋាសិកោ ហោតិ។ តេន វុត្តំ ‘‘ឋិតិភាគិយោ សមាធី’’តិ។ អវិតក្កសហគតាតិ អវិតក្កំ ទុតិយជ្ឈានំ សន្តតោ បណីតតោ មនសិករោតោ អារម្មណវសេន អវិតក្កសហគតា។ សញ្ញាមនសិការា សមុទាចរន្តីតិ បគុណបឋមជ្ឈានតោ វុដ្ឋិតំ ទុតិយជ្ឈានាធិគមត្ថាយ ចោទេន្តិ តុទន្តិ។ តស្ស ឧបរិ ទុតិយជ្ឈានានុបក្ខន្ទានំ សញ្ញាមនសិការានំ វសេន សោ បឋមជ្ឈានសមាធិ វិសេសភូតស្ស ទុតិយជ្ឈានស្ស ឧប្បត្តិបទដ្ឋានតាយ ‘‘វិសេសភាគិយោ’’តិ វុត្តោ។
Hānabhāgiyādīsu ‘‘paṭhamajjhānassa lābhiṃ kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti, hānabhāgiyo samādhi. Tadanudhammatā sati santiṭṭhati, ṭhitibhāgiyo samādhi. Avitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti, visesabhāgiyo samādhi. Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṃhitā, nibbedhabhāgiyo samādhī’’ti (vibha. 799) iminā nayena sabbasamāpattiyo vitthāretvā hānabhāgiyādiattho veditabbo. Tattha paṭhamajjhānassa lābhinti yvāyaṃ appaguṇassa paṭhamassa jhānassa lābhī, taṃ. Kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācarantīti tato vuṭṭhitaṃ ārammaṇavasena kāmasahagatā hutvā saññāmanasikārā samudācaranti tudanti, tassa kāmānatītassa kāmānupakkhandānaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena so paṭhamajjhānasamādhi hāyati parihāyati, tasmā hānabhāgiyo vutto. Tadanudhammatāti tadanurūpasabhāvo. Sati santiṭṭhatīti idaṃ micchāsatiṃ sandhāya vuttaṃ. Yassa hi paṭhamajjhānānurūpasabhāvā paṭhamajjhānaṃ santato paṇītato disvā assādayamānā abhinandamānā nikanti hoti, tassa nikantivasena so paṭhamajjhānasamādhi neva hāyati na vaḍḍhati, ṭhitikoṭṭhāsiko hoti. Tena vuttaṃ ‘‘ṭhitibhāgiyo samādhī’’ti. Avitakkasahagatāti avitakkaṃ dutiyajjhānaṃ santato paṇītato manasikaroto ārammaṇavasena avitakkasahagatā. Saññāmanasikārā samudācarantīti paguṇapaṭhamajjhānato vuṭṭhitaṃ dutiyajjhānādhigamatthāya codenti tudanti. Tassa upari dutiyajjhānānupakkhandānaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena so paṭhamajjhānasamādhi visesabhūtassa dutiyajjhānassa uppattipadaṭṭhānatāya ‘‘visesabhāgiyo’’ti vutto.
និព្ពិទាសហគតាតិ តមេវ បឋមជ្ឈានលាភិំ ឈានតោ វុដ្ឋិតំ និព្ពិទាសង្ខាតេន វិបស្សនាញាណេន សហគតា។ វិបស្សនាញាណញ្ហិ ឈានង្គេសុ បភេទេន ឧបដ្ឋហន្តេសុ និព្ពិន្ទតិ ឧក្កណ្ឋតិ, តស្មា ‘‘និព្ពិទា’’តិ វុច្ចតិ។ សមុទាចរន្តីតិ និព្ពានសច្ឆិកិរិយត្ថាយ ចោទេន្តិ តុទន្តិ។ វិរាគូបសំហិតាតិ វិរាគសង្ខាតេន និព្ពានេន ឧបសំហិតា។ វិបស្សនាញាណញ្ហិ សក្កា ឥមិនា មគ្គេន វិរាគំ និព្ពានំ សច្ឆិកាតុន្តិ បវត្តិតោ ‘‘វិរាគូបសំហិត’’ន្តិ វុច្ចតិ។ តំសម្បយុត្តា សញ្ញាមនសិការា វិរាគូបសំហិតា ឯវ នាម។ តស្ស តេសំ សញ្ញាមនសិការានំ វសេន បឋមជ្ឈានសមាធិ អរិយមគ្គប្បដិវេធស្ស បទដ្ឋានតាយ ‘‘និព្ពេធភាគិយោ’’តិ វុត្តោ។ ហានំ ភជន្តីតិ ហានភាគិយា, ហានភាគោ វា ឯតេសំ អត្ថីតិ ហានភាគិយា, បរិហានកោដ្ឋាសិកាតិ អត្ថោ។ ឥមិនា នយេន ឋិតិភាគិយោ វេទិតព្ពោ។ អដ្ឋមាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ។
Nibbidāsahagatāti tameva paṭhamajjhānalābhiṃ jhānato vuṭṭhitaṃ nibbidāsaṅkhātena vipassanāñāṇena sahagatā. Vipassanāñāṇañhi jhānaṅgesu pabhedena upaṭṭhahantesu nibbindati ukkaṇṭhati, tasmā ‘‘nibbidā’’ti vuccati. Samudācarantīti nibbānasacchikiriyatthāya codenti tudanti. Virāgūpasaṃhitāti virāgasaṅkhātena nibbānena upasaṃhitā. Vipassanāñāṇañhi sakkā iminā maggena virāgaṃ nibbānaṃ sacchikātunti pavattito ‘‘virāgūpasaṃhita’’nti vuccati. Taṃsampayuttā saññāmanasikārā virāgūpasaṃhitā eva nāma. Tassa tesaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena paṭhamajjhānasamādhi ariyamaggappaṭivedhassa padaṭṭhānatāya ‘‘nibbedhabhāgiyo’’ti vutto. Hānaṃ bhajantīti hānabhāgiyā, hānabhāgo vā etesaṃ atthīti hānabhāgiyā, parihānakoṭṭhāsikāti attho. Iminā nayena ṭhitibhāgiyo veditabbo. Aṭṭhamādīni uttānatthāneva.
សក្ខិភព្ពសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sakkhibhabbasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
ទេវតាវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Devatāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya
៧. សក្ខិភព្ពសុត្តំ • 7. Sakkhibhabbasuttaṃ
៨. ពលសុត្តំ • 8. Balasuttaṃ
៩. បឋមតជ្ឈានសុត្តំ • 9. Paṭhamatajjhānasuttaṃ
១០. ទុតិយតជ្ឈានសុត្តំ • 10. Dutiyatajjhānasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)
៧. សក្ខិភព្ពសុត្តវណ្ណនា • 7. Sakkhibhabbasuttavaṇṇanā
៨. ពលសុត្តវណ្ណនា • 8. Balasuttavaṇṇanā
៩-១០. តជ្ឈានសុត្តទ្វយវណ្ណនា • 9-10. Tajjhānasuttadvayavaṇṇanā
