| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / સંયુત્તનિકાય • Saṃyuttanikāya |
૩. સાકેતસુત્તં
3. Sāketasuttaṃ
૫૧૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાકેતે વિહરતિ અઞ્જનવને મિગદાયે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અત્થિ નુ ખો, ભિક્ખવે , પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ યાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ તાનિ પઞ્ચ બલાનિ હોન્તિ, યાનિ પઞ્ચ બલાનિ તાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તી’’તિ?
513. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sākete viharati añjanavane migadāye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘atthi nu kho, bhikkhave , pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma yāni pañcindriyāni tāni pañca balāni honti, yāni pañca balāni tāni pañcindriyāni hontī’’ti?
‘‘ભગવંમૂલકા નો, ભન્તે, ધમ્મા ભગવંનેત્તિકા ભગવંપટિસરણા. સાધુ વત, ભન્તે, ભગવન્તંયેવ પટિભાતુ એતસ્સ ભાસિતસ્સ અત્થો. ભગવતો સુત્વા ભિક્ખૂ ધારેસ્સન્તી’’તિ. ‘‘અત્થિ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ યાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ તાનિ પઞ્ચ બલાનિ હોન્તિ, યાનિ પઞ્ચ બલાનિ તાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ’’.
‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma yāni pañcindriyāni tāni pañca balāni honti, yāni pañca balāni tāni pañcindriyāni honti’’.
‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ યાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ તાનિ પઞ્ચ બલાનિ હોન્તિ, યાનિ પઞ્ચ બલાનિ તાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ? યં, ભિક્ખવે, સદ્ધિન્દ્રિયં તં સદ્ધાબલં, યં સદ્ધાબલં તં સદ્ધિન્દ્રિયં; યં વીરિયિન્દ્રિયં તં વીરિયબલં, યં વીરિયબલં તં વીરિયિન્દ્રિયં; યં સતિન્દ્રિયં તં સતિબલં, યં સતિબલં તં સતિન્દ્રિયં; યં સમાધિન્દ્રિયં તં સમાધિબલં, યં સમાધિબલં તં સમાધિન્દ્રિયં; યં પઞ્ઞિન્દ્રિયં તં પઞ્ઞાબલં, યં પઞ્ઞાબલં તં પઞ્ઞિન્દ્રિયં. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, નદી પાચીનનિન્ના પાચીનપોણા પાચીનપબ્ભારા, તસ્સ મજ્ઝે દીપો. અત્થિ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા એકો સોતો ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ 1. અત્થિ પન, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા દ્વે સોતાનિ ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છન્તિ.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma yāni pañcindriyāni tāni pañca balāni honti, yāni pañca balāni tāni pañcindriyāni honti? Yaṃ, bhikkhave, saddhindriyaṃ taṃ saddhābalaṃ, yaṃ saddhābalaṃ taṃ saddhindriyaṃ; yaṃ vīriyindriyaṃ taṃ vīriyabalaṃ, yaṃ vīriyabalaṃ taṃ vīriyindriyaṃ; yaṃ satindriyaṃ taṃ satibalaṃ, yaṃ satibalaṃ taṃ satindriyaṃ; yaṃ samādhindriyaṃ taṃ samādhibalaṃ, yaṃ samādhibalaṃ taṃ samādhindriyaṃ; yaṃ paññindriyaṃ taṃ paññābalaṃ, yaṃ paññābalaṃ taṃ paññindriyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā, tassa majjhe dīpo. Atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā eko soto tveva saṅkhyaṃ gacchati 2. Atthi pana, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā dve sotāni tveva saṅkhyaṃ gacchanti.
‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા એકો સોતો ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ? યઞ્ચ, ભિક્ખવે, તસ્સ દીપસ્સ પુરિમન્તે 3 ઉદકં, યઞ્ચ પચ્છિમન્તે ઉદકં – અયં ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા એકો સોતો ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā eko soto tveva saṅkhyaṃ gacchati? Yañca, bhikkhave, tassa dīpassa purimante 4 udakaṃ, yañca pacchimante udakaṃ – ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā eko soto tveva saṅkhyaṃ gacchati.
‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા દ્વે સોતાનિ ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છન્તિ? યઞ્ચ, ભિક્ખવે, તસ્સ દીપસ્સ ઉત્તરન્તે ઉદકં, યઞ્ચ દક્ખિણન્તે ઉદકં – અયં ખો, ભિક્ખવે, પરિયાયો યં પરિયાયં આગમ્મ તસ્સા નદિયા દ્વે સોતાનિ ત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છન્તિ. એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, યં સદ્ધિન્દ્રિયં તં સદ્ધાબલં, યં સદ્ધાબલં તં સદ્ધિન્દ્રિયં; યં વીરિયિન્દ્રિયં તં વીરિયબલં, યં વીરિયબલં તં વીરિયિન્દ્રિયં; યં સતિન્દ્રિયં તં સતિબલં , યં સતિબલં તં સતિન્દ્રિયં; યં સમાધિન્દ્રિયં તં સમાધિબલં, યં સમાધિબલં તં સમાધિન્દ્રિયં; યં પઞ્ઞિન્દ્રિયં તં પઞ્ઞાબલં, યં પઞ્ઞાબલં તં પઞ્ઞિન્દ્રિયં. પઞ્ચન્નં, ભિક્ખવે, ઇન્દ્રિયાનં ભાવિતત્તા બહુલીકતત્તા ભિક્ખુ આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતી’’તિ. તતિયં.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā dve sotāni tveva saṅkhyaṃ gacchanti? Yañca, bhikkhave, tassa dīpassa uttarante udakaṃ, yañca dakkhiṇante udakaṃ – ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma tassā nadiyā dve sotāni tveva saṅkhyaṃ gacchanti. Evameva kho, bhikkhave, yaṃ saddhindriyaṃ taṃ saddhābalaṃ, yaṃ saddhābalaṃ taṃ saddhindriyaṃ; yaṃ vīriyindriyaṃ taṃ vīriyabalaṃ, yaṃ vīriyabalaṃ taṃ vīriyindriyaṃ; yaṃ satindriyaṃ taṃ satibalaṃ , yaṃ satibalaṃ taṃ satindriyaṃ; yaṃ samādhindriyaṃ taṃ samādhibalaṃ, yaṃ samādhibalaṃ taṃ samādhindriyaṃ; yaṃ paññindriyaṃ taṃ paññābalaṃ, yaṃ paññābalaṃ taṃ paññindriyaṃ. Pañcannaṃ, bhikkhave, indriyānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Tatiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / સંયુત્તનિકાય (અટ્ઠકથા) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ૩. સાકેતસુત્તવણ્ણના • 3. Sāketasuttavaṇṇanā
