| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
೯. ರೂಪಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ
9. Rūpaṃ kammantikathāvaṇṇanā
೫೨೭-೫೩೭. ಇದಾನಿ ರೂಪಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಕಾಯವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ರೂಪಮೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ನಾಮ, ತಞ್ಚ ಕುಸಲಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಕುಸಲಂ, ಅಕುಸಲಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಿಸಾಸಕಾನಞ್ಚೇವ ಸಮ್ಮಿತಿಯಾನಞ್ಚ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಕುಸಲೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಸಚೇ ತಂ ಕುಸಲಂ, ಯ್ವಾಯಂ ಸಾರಮ್ಮಣಾದಿಭೇದೋ ಕುಸಲಸ್ಸ ಲಬ್ಭತಿ, ಅತ್ಥಿ ತೇ ಸೋ ತಸ್ಸಾತಿ ಚೋದೇತುಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ। ತತ್ಥ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ ಚೇತನಾಯೇವೇತಂ ವೇವಚನಂ। ಕುಸಲಚೇತನಾಯೇವ ಹಿ ಪಕಪ್ಪಯಮಾನಾ ಪತ್ಥನಾತಿ। ಪಕಪ್ಪನವಸೇನ ಠಿತತ್ತಾ ಪಣಿಧೀತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ। ಪರತೋ ಪನ ಕುಸಲೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತಾ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಸದ್ಧಾತಿಆದೀಸು ವೇದನಾದೀನಞ್ಞೇವ ಚೇತ್ಥ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಚೇತನಾಯ। ಕಸ್ಮಾ? ದ್ವಿನ್ನಂ ಚೇತನಾನಂ ಏಕತೋ ಅಭಾವಾ, ಸೋತಪತಿತತ್ತಾ ಪನ ಏವಂ ತನ್ತಿ ಗತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ರೂಪಾಯತನನ್ತಿಆದಿ ಪುರಿಮವಾರೇ ‘‘ಸಬ್ಬನ್ತಂ ಕುಸಲ’’ನ್ತಿ ಸಂಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪಭೇದದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ । ಸೇಸಾ ಸಂಸನ್ದನನಯಾ, ವಚೀಕಮ್ಮಕಥಾ ‘‘ಅಕುಸಲೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತ’’ನ್ತಿಆದಿವಿಧಾನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಳಿಅನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಅಸುಚೀತಿ ಪನೇತ್ಥ ಸುಕ್ಕಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ। ಸುತ್ತಸಾಧನಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ।
527-537. Idāni rūpaṃ kammantikathā nāma hoti. Tattha yesaṃ kāyavacīviññattisaṅkhātaṃ rūpameva kāyakammaṃ vacīkammaṃ nāma, tañca kusalasamuṭṭhānaṃ kusalaṃ, akusalasamuṭṭhānaṃ akusalanti laddhi, seyyathāpi mahisāsakānañceva sammitiyānañca; te sandhāya kusalena cittena samuṭṭhitanti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ sace taṃ kusalaṃ, yvāyaṃ sārammaṇādibhedo kusalassa labbhati, atthi te so tassāti codetuṃ sārammaṇantiādi āraddhaṃ. Tattha patthanā paṇidhīti cetanāyevetaṃ vevacanaṃ. Kusalacetanāyeva hi pakappayamānā patthanāti. Pakappanavasena ṭhitattā paṇidhīti ca vuccati. Parato pana kusalena cittena samuṭṭhitā vedanā saññā cetanā saddhātiādīsu vedanādīnaññeva cettha patthanā paṇidhīti labbhati, na cetanāya. Kasmā? Dvinnaṃ cetanānaṃ ekato abhāvā, sotapatitattā pana evaṃ tanti gatāti veditabbā. Rūpāyatanantiādi purimavāre ‘‘sabbantaṃ kusala’’nti saṃkhittassa pabhedadassanatthaṃ vuttaṃ . Sesā saṃsandananayā, vacīkammakathā ‘‘akusalena cittena samuṭṭhita’’ntiādividhānañca sabbaṃ pāḷianusāreneva veditabbaṃ. Asucīti panettha sukkaṃ adhippetaṃ. Suttasādhanaṃ uttānatthameva.
ರೂಪಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Rūpaṃ kammantikathāvaṇṇanā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ • Abhidhammapiṭaka / ಕಥಾವತ್ಥುಪಾಳಿ • Kathāvatthupāḷi / (೮೧) ೯. ರೂಪಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾ • (81) 9. Rūpaṃ kammantikathā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ೯. ರೂಪಂಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 9. Rūpaṃkammantikathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅನುಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ೯. ರೂಪಂಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 9. Rūpaṃkammantikathāvaṇṇanā
