| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៥. រុក្ខង្គបញ្ហោ
5. Rukkhaṅgapañho
៥. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘រុក្ខស្ស តីណិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ តីណិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, រុក្ខោ នាម បុប្ផផលធរោ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន វិមុត្តិបុប្ផសាមញ្ញផលធារិនា ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, រុក្ខស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
5. ‘‘Bhante nāgasena, ‘rukkhassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, rukkho nāma pupphaphaladharo, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vimuttipupphasāmaññaphaladhārinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, rukkhassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, រុក្ខោ ឧបគតានមនុប្បវិដ្ឋានំ ជនានំ ឆាយំ ទេតិ, ឯវមេវ ខោ , មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឧបគតានមនុប្បវិដ្ឋានំ បុគ្គលានំ អាមិសប្បដិសន្ធារេន វា ធម្មប្បដិសន្ថារេន វា បដិសន្ថរិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, រុក្ខស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, rukkho upagatānamanuppaviṭṭhānaṃ janānaṃ chāyaṃ deti, evameva kho , mahārāja, yoginā yogāvacarena upagatānamanuppaviṭṭhānaṃ puggalānaṃ āmisappaṭisandhārena vā dhammappaṭisanthārena vā paṭisantharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, rukkhassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, រុក្ខោ ឆាយាវេមត្តំ ន ករោតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សព្ពសត្តេសុ វេមត្តតា ន កាតព្ពា, ចោរវធកបច្ចត្ថិកេសុបិ អត្តនិបិ សមសមា មេត្តាភាវនា កាតព្ពា, ‘កិន្តិ ឥមេ សត្តា អវេរា អព្យាបជ្ជា 1 អនីឃា សុខី អត្តានំ បរិហរេយ្យុ’ន្តិ។ ឥទំ, មហារាជ, រុក្ខស្ស តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន សារិបុត្តេន ធម្មសេនាបតិនា –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, rukkho chāyāvemattaṃ na karoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbasattesu vemattatā na kātabbā, coravadhakapaccatthikesupi attanipi samasamā mettābhāvanā kātabbā, ‘kinti ime sattā averā abyāpajjā 2 anīghā sukhī attānaṃ parihareyyu’nti. Idaṃ, mahārāja, rukkhassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
‘‘‘វធកេ ទេវទត្តម្ហិ, ចោរេ អង្គុលិមាលកេ;
‘‘‘Vadhake devadattamhi, core aṅgulimālake;
ធនបាលេ រាហុលេ ច, សព្ពត្ថ សមកោ មុនី’’’តិ។
Dhanapāle rāhule ca, sabbattha samako munī’’’ti.
រុក្ខង្គបញ្ហោ បញ្ចមោ។
Rukkhaṅgapañho pañcamo.
Footnotes:
