| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೨೭೫] ೫. ರುಚಿರಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[275] 5. Rucirajātakavaṇṇanā
ಕಾಯಂ ಬಲಾಕಾ ರುಚಿರಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕಂ ಲೋಲಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ದ್ವೇಪಿ ವತ್ಥೂನಿ ಪುರಿಮಸದಿಸಾನೇವ ಗಾಥಾಪಿ।
Kāyaṃbalākā rucirāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ lolabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Dvepi vatthūni purimasadisāneva gāthāpi.
೭೩.
73.
‘‘ಕಾಯಂ ಬಲಾಕಾ ರುಚಿರಾ, ಕಾಕನೀಳಸ್ಮಿಮಚ್ಛತಿ।
‘‘Kāyaṃ balākā rucirā, kākanīḷasmimacchati;
ಚಣ್ಡೋ ಕಾಕೋ ಸಖಾ ಮಯ್ಹಂ, ಯಸ್ಸ ಚೇತಂ ಕುಲಾವಕಂ॥
Caṇḍo kāko sakhā mayhaṃ, yassa cetaṃ kulāvakaṃ.
೭೪.
74.
‘‘ನನು ಮಂ ಸಮ್ಮ ಜಾನಾಸಿ, ದಿಜ ಸಾಮಾಕಭೋಜನ।
‘‘Nanu maṃ samma jānāsi, dija sāmākabhojana;
ಅಕತ್ವಾ ವಚನಂ ತುಯ್ಹಂ, ಪಸ್ಸ ಲೂನೋಸ್ಮಿ ಆಗತೋ॥
Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ, passa lūnosmi āgato.
೭೫.
75.
‘‘ಪುನಪಾಪಜ್ಜಸೀ ಸಮ್ಮ, ಸೀಲಞ್ಹಿ ತವ ತಾದಿಸಂ।
‘‘Punapāpajjasī samma, sīlañhi tava tādisaṃ;
ನ ಹಿ ಮಾನುಸಕಾ ಭೋಗಾ, ಸುಭುಞ್ಜಾ ಹೋನ್ತಿ ಪಕ್ಖಿನಾ’’ತಿ॥ –
Na hi mānusakā bhogā, subhuñjā honti pakkhinā’’ti. –
ಗಾಥಾ ಹಿ ಏಕನ್ತರಿಕಾಯೇವ।
Gāthā hi ekantarikāyeva.
ತತ್ಥ ‘‘ರುಚಿರಾ’’ತಿ ತಕ್ಕಮಕ್ಖಿತಸರೀರತಾಯ ಸೇತವಣ್ಣತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ರುಚಿರಾ ಪಿಯದಸ್ಸನಾ, ಪಣ್ಡರಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಾಕನೀಳಸ್ಮಿನ್ತಿ ಕಾಕಕುಲಾವಕೇ। ‘‘ಕಾಕನಿಡ್ಢಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ। ದಿಜಾತಿ ಕಾಕೋ ಪಾರೇವತಂ ಆಲಪತಿ। ಸಾಮಾಕಭೋಜನಾತಿ ತಿಣಬೀಜಭೋಜನ। ಸಾಮಾಕಗ್ಗಹಣೇನ ಹೇತ್ಥ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಿಣಬೀಜಂ ಗಹಿತಂ। ಇಧಾಪಿ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ನ ಇದಾನಿ ಸಕ್ಕಾ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಯಾ ಏತ್ಥ ವಸಿತು’’ನ್ತಿ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗತೋ।
Tattha ‘‘rucirā’’ti takkamakkhitasarīratāya setavaṇṇataṃ sandhāya vadati. Rucirā piyadassanā, paṇḍarāti attho. Kākanīḷasminti kākakulāvake. ‘‘Kākaniḍḍhasmi’’ntipi pāṭho. Dijāti kāko pārevataṃ ālapati. Sāmākabhojanāti tiṇabījabhojana. Sāmākaggahaṇena hettha sabbampi tiṇabījaṃ gahitaṃ. Idhāpi bodhisatto ‘‘na idāni sakkā ito paṭṭhāya mayā ettha vasitu’’nti uppatitvā aññattha gato.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ, ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಲೋಲಭಿಕ್ಖು ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ। ‘‘ತದಾ ಲೋಲಕಾಕೋ ಲೋಲಭಿಕ್ಖು ಅಹೋಸಿ, ಪಾರಾವತೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne lolabhikkhu anāgāmiphale patiṭṭhahi. ‘‘Tadā lolakāko lolabhikkhu ahosi, pārāvato pana ahameva ahosi’’nti.
ರುಚಿರಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಪಞ್ಚಮಾ।
Rucirajātakavaṇṇanā pañcamā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೨೭೫. ರುಚಿರಜಾತಕಂ • 275. Rucirajātakaṃ
