Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ഥേരഗാഥാപാളി • Theragāthāpāḷi

൪. രട്ഠപാലത്ഥേരഗാഥാ

4. Raṭṭhapālattheragāthā

൭൬൯.

769.

1 ‘‘പസ്സ ചിത്തകതം ബിമ്ബം, അരുകായം സമുസ്സിതം;

2 ‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;

ആതുരം ബഹുസങ്കപ്പം, യസ്സ നത്ഥി ധുവം ഠിതി.

Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

൭൭൦.

770.

‘‘പസ്സ ചിത്തകതം രൂപം, മണിനാ കുണ്ഡലേന ച;

‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;

അട്ഠിം തചേന ഓനദ്ധം, സഹ വത്ഥേഹി സോഭതി.

Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.

൭൭൧.

771.

‘‘അലത്തകകതാ പാദാ, മുഖം ചുണ്ണകമക്ഖിതം;

‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

൭൭൨.

772.

‘‘അട്ഠപദകതാ കേസാ, നേത്താ അഞ്ജനമക്ഖിതാ;

‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

൭൭൩.

773.

‘‘അഞ്ജനീവ നവാ ചിത്താ, പൂതികായോ അലങ്കതോ;

‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

൭൭൪.

774.

‘‘ഓദഹി മിഗവോ പാസം, നാസദാ വാഗുരം മിഗോ;

‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;

ഭുത്വാ നിവാപം ഗച്ഛാമ, കന്ദന്തേ മിഗബന്ധകേ.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.

൭൭൫.

775.

‘‘ഛിന്നോ പാസോ മിഗവസ്സ, നാസദാ വാഗുരം മിഗോ;

‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;

ഭുത്വാ നിവാപം ഗച്ഛാമ, സോചന്തേ മിഗലുദ്ദകേ.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.

൭൭൬.

776.

‘‘പസ്സാമി ലോകേ സധനേ മനുസ്സേ, ലദ്ധാന വിത്തം ന ദദന്തി മോഹാ;

‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;

ലുദ്ധാ ധനം സന്നിചയം കരോന്തി, ഭിയ്യോവ കാമേ അഭിപത്ഥയന്തി.

Luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.

൭൭൭.

777.

‘‘രാജാ പസയ്ഹപ്പഥവിം വിജേത്വാ, സസാഗരന്തം മഹിമാവസന്തോ;

‘‘Rājā pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;

ഓരം സമുദ്ദസ്സ അതിത്തരൂപോ, പാരം സമുദ്ദസ്സപി പത്ഥയേഥ.

Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.

൭൭൮.

778.

‘‘രാജാ ച അഞ്ഞേ ച ബഹൂ മനുസ്സാ, അവീതതണ്ഹാ മരണം ഉപേന്തി;

‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;

ഊനാവ ഹുത്വാന ജഹന്തി ദേഹം, കാമേഹി ലോകമ്ഹി ന ഹത്ഥി തിത്തി.

Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.

൭൭൯.

779.

‘‘കന്ദന്തി നം ഞാതീ പകിരിയ കേസേ, അഹോ വതാ നോ അമരാതി ചാഹു;

‘‘Kandanti naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;

വത്ഥേന നം പാരുതം നീഹരിത്വാ, ചിതം സമോധായ തതോ ഡഹന്തി.

Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.

൭൮൦.

780.

‘‘സോ ഡയ്ഹതി സൂലേഹി തുജ്ജമാനോ, ഏകേന വത്ഥേന 3 പഹായ ഭോഗേ;

‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena 4 pahāya bhoge;

ന മീയമാനസ്സ ഭവന്തി താണാ, ഞാതീ ച മിത്താ അഥ വാ സഹായാ.

Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.

൭൮൧.

781.

‘‘ദായാദകാ തസ്സ ധനം ഹരന്തി, സത്തോ പന ഗച്ഛതി യേന കമ്മം;

‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;

ന മീയമാനം ധനമന്വേതി 5 കിഞ്ചി, പുത്താ ച ദാരാ ച ധനഞ്ച രട്ഠം.

Na mīyamānaṃ dhanamanveti 6 kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.

൭൮൨.

782.

‘‘ന ദീഘമായും ലഭതേ ധനേന, ന ചാപി വിത്തേന ജരം വിഹന്തി;

‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;

അപ്പപ്പം ഹിദം ജീവിതമാഹു ധീരാ, അസസ്സതം വിപ്പരിണാമധമ്മം.

Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.

൭൮൩.

783.

‘‘അഡ്ഢാ ദലിദ്ദാ ച ഫുസന്തി ഫസ്സം, ബാലോ ച ധീരോ ച തഥേവ ഫുട്ഠോ;

‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;

ബാലോ ഹി ബാല്യാ വധിതോവ സേതി, ധീരോ ച നോ വേധതി ഫസ്സഫുട്ഠോ.

Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro ca no vedhati phassaphuṭṭho.

൭൮൪.

784.

‘‘തസ്മാ ഹി പഞ്ഞാവ ധനേന സേയ്യാ, യായ വോസാനമിധാധിഗച്ഛതി;

‘‘Tasmā hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;

അബ്യോസിതത്താ ഹി ഭവാഭവേസു, പാപാനി കമ്മാനി കരോതി മോഹാ.

Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.

൭൮൫.

785.

‘‘ഉപേതി ഗബ്ഭഞ്ച പരഞ്ച ലോകം, സംസാരമാപജ്ജ പരമ്പരായ;

‘‘Upeti gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;

തസ്സപ്പപഞ്ഞോ അഭിസദ്ദഹന്തോ, ഉപേതി ഗബ്ഭഞ്ച പരഞ്ച ലോകം.

Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.

൭൮൬.

786.

‘‘ചോരോ യഥാ സന്ധിമുഖേ ഗഹീതോ, സകമ്മുനാ ഹഞ്ഞതി പാപധമ്മോ;

‘‘Coro yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;

ഏവം പജാ പേച്ച പരമ്ഹി ലോകേ, സകമ്മുനാ ഹഞ്ഞതി പാപധമ്മോ.

Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.

൭൮൭.

787.

‘‘കാമാ ഹി ചിത്രാ മധുരാ മനോരമാ, വിരൂപരൂപേന മഥേന്തി ചിത്തം;

‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;

ആദീനവം കാമഗുണേസു ദിസ്വാ, തസ്മാ അഹം പബ്ബജിതോമ്ഹി രാജ.

Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.

൭൮൮.

788.

‘‘ദുമപ്ഫലാനീവ പതന്തി മാണവാ, ദഹരാ ച വുഡ്ഢാ ച സരീരഭേദാ;

‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;

ഏതമ്പി ദിസ്വാ പബ്ബജിതോമ്ഹി രാജ, അപണ്ണകം സാമഞ്ഞമേവ സേയ്യോ.

Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.

൭൮൯.

789.

‘‘സദ്ധായാഹം പബ്ബജിതോ, ഉപേതോ ജിനസാസനേ;

‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;

അവജ്ഝാ മയ്ഹം പബ്ബജ്ജാ, അനണോ ഭുഞ്ജാമി ഭോജനം.

Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.

൭൯൦.

790.

‘‘കാമേ ആദിത്തതോ ദിസ്വാ, ജാതരൂപാനി സത്ഥതോ;

‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;

ഗബ്ഭവോക്കന്തിതോ ദുക്ഖം, നിരയേസു മഹബ്ഭയം.

Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.

൭൯൧.

791.

‘‘ഏതമാദീനവം ഞത്വാ, സംവേഗം അലഭിം തദാ;

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;

സോഹം വിദ്ധോ തദാ സന്തോ, സമ്പത്തോ ആസവക്ഖയം.

Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.

൭൯൨.

792.

‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം;

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

ഓഹിതോ ഗരുകോ ഭാരോ, ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

൭൯൩.

793.

‘‘യസ്സത്ഥായ പബ്ബജിതോ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;

സോ മേ അത്ഥോ അനുപ്പത്തോ, സബ്ബസംയോജനക്ഖയോ’’തി.

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.

… രട്ഠപാലോ ഥേരോ….

… Raṭṭhapālo thero….







Footnotes:
1. മ॰ നി॰ ൨.൩൦൨
2. ma. ni. 2.302
3. ഏതേന ഗത്ഥേന (ക॰)
4. etena gatthena (ka.)
5. മന്വിതി (ക॰)
6. manviti (ka.)



Related texts:



അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ഖുദ്ദകനികായ (അട്ഠകഥാ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ഥേരഗാഥാ-അട്ഠകഥാ • Theragāthā-aṭṭhakathā / ൪. രട്ഠപാലത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ • 4. Raṭṭhapālattheragāthāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact