Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / థేరగాథాపాళి • Theragāthāpāḷi

౪. రట్ఠపాలత్థేరగాథా

4. Raṭṭhapālattheragāthā

౭౬౯.

769.

1 ‘‘పస్స చిత్తకతం బిమ్బం, అరుకాయం సముస్సితం;

2 ‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;

ఆతురం బహుసఙ్కప్పం, యస్స నత్థి ధువం ఠితి.

Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

౭౭౦.

770.

‘‘పస్స చిత్తకతం రూపం, మణినా కుణ్డలేన చ;

‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;

అట్ఠిం తచేన ఓనద్ధం, సహ వత్థేహి సోభతి.

Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.

౭౭౧.

771.

‘‘అలత్తకకతా పాదా, ముఖం చుణ్ణకమక్ఖితం;

‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

౭౭౨.

772.

‘‘అట్ఠపదకతా కేసా, నేత్తా అఞ్జనమక్ఖితా;

‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

౭౭౩.

773.

‘‘అఞ్జనీవ నవా చిత్తా, పూతికాయో అలఙ్కతో;

‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

౭౭౪.

774.

‘‘ఓదహి మిగవో పాసం, నాసదా వాగురం మిగో;

‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;

భుత్వా నివాపం గచ్ఛామ, కన్దన్తే మిగబన్ధకే.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.

౭౭౫.

775.

‘‘ఛిన్నో పాసో మిగవస్స, నాసదా వాగురం మిగో;

‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;

భుత్వా నివాపం గచ్ఛామ, సోచన్తే మిగలుద్దకే.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.

౭౭౬.

776.

‘‘పస్సామి లోకే సధనే మనుస్సే, లద్ధాన విత్తం న దదన్తి మోహా;

‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;

లుద్ధా ధనం సన్నిచయం కరోన్తి, భియ్యోవ కామే అభిపత్థయన్తి.

Luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.

౭౭౭.

777.

‘‘రాజా పసయ్హప్పథవిం విజేత్వా, ససాగరన్తం మహిమావసన్తో;

‘‘Rājā pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;

ఓరం సముద్దస్స అతిత్తరూపో, పారం సముద్దస్సపి పత్థయేథ.

Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.

౭౭౮.

778.

‘‘రాజా చ అఞ్ఞే చ బహూ మనుస్సా, అవీతతణ్హా మరణం ఉపేన్తి;

‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;

ఊనావ హుత్వాన జహన్తి దేహం, కామేహి లోకమ్హి న హత్థి తిత్తి.

Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.

౭౭౯.

779.

‘‘కన్దన్తి నం ఞాతీ పకిరియ కేసే, అహో వతా నో అమరాతి చాహు;

‘‘Kandanti naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;

వత్థేన నం పారుతం నీహరిత్వా, చితం సమోధాయ తతో డహన్తి.

Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.

౭౮౦.

780.

‘‘సో డయ్హతి సూలేహి తుజ్జమానో, ఏకేన వత్థేన 3 పహాయ భోగే;

‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena 4 pahāya bhoge;

న మీయమానస్స భవన్తి తాణా, ఞాతీ చ మిత్తా అథ వా సహాయా.

Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.

౭౮౧.

781.

‘‘దాయాదకా తస్స ధనం హరన్తి, సత్తో పన గచ్ఛతి యేన కమ్మం;

‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;

న మీయమానం ధనమన్వేతి 5 కిఞ్చి, పుత్తా చ దారా చ ధనఞ్చ రట్ఠం.

Na mīyamānaṃ dhanamanveti 6 kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.

౭౮౨.

782.

‘‘న దీఘమాయుం లభతే ధనేన, న చాపి విత్తేన జరం విహన్తి;

‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;

అప్పప్పం హిదం జీవితమాహు ధీరా, అసస్సతం విప్పరిణామధమ్మం.

Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.

౭౮౩.

783.

‘‘అడ్ఢా దలిద్దా చ ఫుసన్తి ఫస్సం, బాలో చ ధీరో చ తథేవ ఫుట్ఠో;

‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;

బాలో హి బాల్యా వధితోవ సేతి, ధీరో చ నో వేధతి ఫస్సఫుట్ఠో.

Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro ca no vedhati phassaphuṭṭho.

౭౮౪.

784.

‘‘తస్మా హి పఞ్ఞావ ధనేన సేయ్యా, యాయ వోసానమిధాధిగచ్ఛతి;

‘‘Tasmā hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;

అబ్యోసితత్తా హి భవాభవేసు, పాపాని కమ్మాని కరోతి మోహా.

Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.

౭౮౫.

785.

‘‘ఉపేతి గబ్భఞ్చ పరఞ్చ లోకం, సంసారమాపజ్జ పరమ్పరాయ;

‘‘Upeti gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;

తస్సప్పపఞ్ఞో అభిసద్దహన్తో, ఉపేతి గబ్భఞ్చ పరఞ్చ లోకం.

Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.

౭౮౬.

786.

‘‘చోరో యథా సన్ధిముఖే గహీతో, సకమ్మునా హఞ్ఞతి పాపధమ్మో;

‘‘Coro yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;

ఏవం పజా పేచ్చ పరమ్హి లోకే, సకమ్మునా హఞ్ఞతి పాపధమ్మో.

Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.

౭౮౭.

787.

‘‘కామా హి చిత్రా మధురా మనోరమా, విరూపరూపేన మథేన్తి చిత్తం;

‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;

ఆదీనవం కామగుణేసు దిస్వా, తస్మా అహం పబ్బజితోమ్హి రాజ.

Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.

౭౮౮.

788.

‘‘దుమప్ఫలానీవ పతన్తి మాణవా, దహరా చ వుడ్ఢా చ సరీరభేదా;

‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;

ఏతమ్పి దిస్వా పబ్బజితోమ్హి రాజ, అపణ్ణకం సామఞ్ఞమేవ సేయ్యో.

Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.

౭౮౯.

789.

‘‘సద్ధాయాహం పబ్బజితో, ఉపేతో జినసాసనే;

‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;

అవజ్ఝా మయ్హం పబ్బజ్జా, అనణో భుఞ్జామి భోజనం.

Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.

౭౯౦.

790.

‘‘కామే ఆదిత్తతో దిస్వా, జాతరూపాని సత్థతో;

‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;

గబ్భవోక్కన్తితో దుక్ఖం, నిరయేసు మహబ్భయం.

Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.

౭౯౧.

791.

‘‘ఏతమాదీనవం ఞత్వా, సంవేగం అలభిం తదా;

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;

సోహం విద్ధో తదా సన్తో, సమ్పత్తో ఆసవక్ఖయం.

Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.

౭౯౨.

792.

‘‘పరిచిణ్ణో మయా సత్థా, కతం బుద్ధస్స సాసనం;

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

ఓహితో గరుకో భారో, భవనేత్తి సమూహతా.

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

౭౯౩.

793.

‘‘యస్సత్థాయ పబ్బజితో, అగారస్మానగారియం;

‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;

సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో’’తి.

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.

… రట్ఠపాలో థేరో….

… Raṭṭhapālo thero….







Footnotes:
1. మ॰ ని॰ ౨.౩౦౨
2. ma. ni. 2.302
3. ఏతేన గత్థేన (క॰)
4. etena gatthena (ka.)
5. మన్వితి (క॰)
6. manviti (ka.)



Related texts:



అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ఖుద్దకనికాయ (అట్ఠకథా) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / థేరగాథా-అట్ఠకథా • Theragāthā-aṭṭhakathā / ౪. రట్ఠపాలత్థేరగాథావణ్ణనా • 4. Raṭṭhapālattheragāthāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact