Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਬੁਦ੍ਧવਂਸਪਾਲ਼ਿ • Buddhavaṃsapāḷi

॥ ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ॥

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯੇ

Khuddakanikāye

ਬੁਦ੍ਧવਂਸਪਾਲ਼ਿ

Buddhavaṃsapāḷi

੧. ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਨਕਣ੍ਡਂ

1. Ratanacaṅkamanakaṇḍaṃ

.

1.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਲੋਕਾਧਿਪਤੀ ਸਹਮ੍ਪਤੀ 1, ਕਤਞ੍ਜਲੀ ਅਨਧਿવਰਂ ਅਯਾਚਥ।

Brahmā ca lokādhipatī sahampatī 2, katañjalī anadhivaraṃ ayācatha;

‘‘ਸਨ੍ਤੀਧ ਸਤ੍ਤਾਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾ, ਦੇਸੇਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਮਂ ਪਜਂ’’॥

‘‘Santīdha sattāpparajakkhajātikā, desehi dhammaṃ anukampimaṃ pajaṃ’’.

.

2.

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨવਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ, ਜੁਤਿਨ੍ਧਰਸ੍ਸਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰਿਨੋ।

Sampannavijjācaraṇassa tādino, jutindharassantimadehadhārino;

ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ॥

Tathāgatassappaṭipuggalassa, uppajji kāruññatā sabbasatte.

.

3.

‘‘ਨ ਹੇਤੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦੇવਮਾਨੁਸਾ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਯਂ ਕੀਦਿਸਕੋ ਨਰੁਤ੍ਤਮੋ।

‘‘Na hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ kīdisako naruttamo;

ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਞ੍ਚ ਕੀਦਿਸਂ, ਬੁਦ੍ਧਬਲਂ ਲੋਕਹਿਤਸ੍ਸ ਕੀਦਿਸਂ॥

Iddhibalaṃ paññābalañca kīdisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa kīdisaṃ.

.

4.

‘‘ਨ ਹੇਤੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦੇવਮਾਨੁਸਾ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਯਂ ਏਦਿਸਕੋ ਨਰੁਤ੍ਤਮੋ।

‘‘Na hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ edisako naruttamo;

ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਞ੍ਚ ਏਦਿਸਂ, ਬੁਦ੍ਧਬਲਂ ਲੋਕਹਿਤਸ੍ਸ ਏਦਿਸਂ॥

Iddhibalaṃ paññābalañca edisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa edisaṃ.

.

5.

‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਬਲਮਨੁਤ੍ਤਰਂ।

‘‘Handāhaṃ dassayissāmi, buddhabalamanuttaraṃ;

ਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਭੇ ਰਤਨਮਣ੍ਡਿਤਂ’’॥

Caṅkamaṃ māpayissāmi, nabhe ratanamaṇḍitaṃ’’.

.

6.

ਭੁਮ੍ਮਾ ਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਤਾવਤਿਂਸਾ, ਯਾਮਾ ਚ ਦੇવਾ ਤੁਸਿਤਾ ਚ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ।

Bhummā mahārājikā tāvatiṃsā, yāmā ca devā tusitā ca nimmitā;

ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਯੇਪਿ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ, ਆਨਨ੍ਦਿਤਾ વਿਪੁਲਮਕਂਸੁ ਘੋਸਂ॥

Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā, ānanditā vipulamakaṃsu ghosaṃ.

.

7.

ਓਭਾਸਿਤਾ ਚ ਪਥવੀ ਸਦੇવਕਾ, ਪੁਥੂ ਚ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਸਂવੁਤਾ।

Obhāsitā ca pathavī sadevakā, puthū ca lokantarikā asaṃvutā;

ਤਮੋ ਚ ਤਿਬ੍ਬੋ વਿਹਤੋ ਤਦਾ ਅਹੁ, ਦਿਸ੍વਾਨ ਅਚ੍ਛੇਰਕਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ॥

Tamo ca tibbo vihato tadā ahu, disvāna accherakaṃ pāṭihīraṃ.

.

8.

ਸਦੇવਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਨੁਸ੍ਸਰਕ੍ਖਸੇ, ਆਭਾ ਉਲ਼ਾਰਾ વਿਪੁਲਾ ਅਜਾਯਥ।

Sadevagandhabbamanussarakkhase, ābhā uḷārā vipulā ajāyatha;

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਸ੍ਮਿਞ੍ਚੋਭਯਸ੍ਮਿਂ 3, ਅਧੋ ਚ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਰਿਯਞ੍ਚ વਿਤ੍ਥਤਂ॥

Imasmiṃ loke parasmiñcobhayasmiṃ 4, adho ca uddhaṃ tiriyañca vitthataṃ.

.

9.

ਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮੋ ਅਨਧਿવਰੋ વਿਨਾਯਕੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੂ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਪੂਜਿਤੋ।

Sattuttamo anadhivaro vināyako, satthā ahū devamanussapūjito;

ਮਹਾਨੁਭਾવੋ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੋ, ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਅਚ੍ਛੇਰਕਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ॥

Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo, dassesi accherakaṃ pāṭihīraṃ.

੧੦.

10.

ਸੋ ਯਾਚਿਤੋ ਦੇવવਰੇਨ ਚਕ੍ਖੁਮਾ, ਅਤ੍ਥਂ ਸਮੇਕ੍ਖਿਤ੍વਾ ਤਦਾ ਨਰੁਤ੍ਤਮੋ।

So yācito devavarena cakkhumā, atthaṃ samekkhitvā tadā naruttamo;

ਚਙ੍ਕਮਂ 5 ਮਾਪਯਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ, ਸੁਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਬ੍ਬਰਤਨਨਿਮ੍ਮਿਤਂ॥

Caṅkamaṃ 6 māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.

੧੧.

11.

ਇਦ੍ਧੀ ਚ ਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨੀ, ਤਿਪਾਟਿਹੀਰੇ ਭਗવਾ વਸੀ ਅਹੁ।

Iddhī ca ādesanānusāsanī, tipāṭihīre bhagavā vasī ahu;

ਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪਯਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ, ਸੁਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਬ੍ਬਰਤਨਨਿਮ੍ਮਿਤਂ॥

Caṅkamaṃ māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.

੧੨.

12.

ਦਸਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁਯਾ, ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤੁਤ੍ਤਮੇ।

Dasasahassīlokadhātuyā, sinerupabbatuttame;

ਥਮ੍ਭੇવ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ, ਚਙ੍ਕਮੇ ਰਤਨਾਮਯੇ॥

Thambheva dassesi paṭipāṭiyā, caṅkame ratanāmaye.

੧੩.

13.

ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪਯੀ ਜਿਨੋ।

Dasasahassī atikkamma, caṅkamaṃ māpayī jino;

ਸਬ੍ਬਸੋਣ੍ਣਮਯਾ ਪਸ੍ਸੇ, ਚਙ੍ਕਮੇ ਰਤਨਾਮਯੇ॥

Sabbasoṇṇamayā passe, caṅkame ratanāmaye.

੧੪.

14.

ਤੁਲਾਸਙ੍ਘਾਟਾਨੁવਗ੍ਗਾ , ਸੋવਣ੍ਣਫਲਕਤ੍ਥਤਾ।

Tulāsaṅghāṭānuvaggā , sovaṇṇaphalakatthatā;

વੇਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋવਣ੍ਣਾ, ਦੁਭਤੋ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ॥

Vedikā sabbasovaṇṇā, dubhato passesu nimmitā.

੧੫.

15.

ਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾવਾਲੁਕਾਕਿਣ੍ਣਾ, ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਰਤਨਾਮਯੋ।

Maṇimuttāvālukākiṇṇā, nimmito ratanāmayo;

ਓਭਾਸੇਤਿ ਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਸਤਰਂਸੀવ ਉਗ੍ਗਤੋ॥

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

੧੬.

16.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਙ੍ਕਮਨੇ ਧੀਰੋ, ਦ੍વਤ੍ਤਿਂਸવਰਲਕ੍ਖਣੋ।

Tasmiṃ caṅkamane dhīro, dvattiṃsavaralakkhaṇo;

વਿਰੋਚਮਾਨੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਜਿਨੋ॥

Virocamāno sambuddho, caṅkame caṅkamī jino.

੧੭.

17.

ਦਿਬ੍ਬਂ ਮਨ੍ਦਾਰવਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਪਦੁਮਂ ਪਾਰਿਛਤ੍ਤਕਂ।

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

ਚਙ੍ਕਮਨੇ ਓਕਿਰਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੇવਾ ਸਮਾਗਤਾ॥

Caṅkamane okiranti, sabbe devā samāgatā.

੧੮.

18.

ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦੇવਸਙ੍ਘਾ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਪਮੋਦਿਤਾ।

Passanti taṃ devasaṅghā, dasasahassī pamoditā;

ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠਾ ਪਮੋਦਿਤਾ॥

Namassamānā nipatanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

੧੯.

19.

ਤਾવਤਿਂਸਾ ਚ ਯਾਮਾ ਚ, ਤੁਸਿਤਾ ਚਾਪਿ ਦੇવਤਾ।

Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;

ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ ਦੇવਾ, ਯੇ ਦੇવਾ વਸવਤ੍ਤਿਨੋ।

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;

ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਾ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Udaggacittā sumanā, passanti lokanāyakaṃ.

੨੦.

20.

ਸਦੇવਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਨੁਸ੍ਸਰਕ੍ਖਸਾ, ਨਾਗਾ ਸੁਪਣ੍ਣਾ ਅਥ વਾਪਿ ਕਿਨ੍ਨਰਾ।

Sadevagandhabbamanussarakkhasā, nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā;

ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਲੋਕਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਕਂ, ਨਭੇવ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ॥

Passanti taṃ lokahitānukampakaṃ, nabheva accuggatacandamaṇḍalaṃ.

੨੧.

21.

ਆਭਸ੍ਸਰਾ ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਾ, વੇਹਪ੍ਫਲਾ ਅਕਨਿਟ੍ਠਾ ਚ ਦੇવਤਾ।

Ābhassarā subhakiṇhā, vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā;

ਸੁਸੁਦ੍ਧਸੁਕ੍ਕવਤ੍ਥવਸਨਾ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾ॥

Susuddhasukkavatthavasanā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

੨੨.

22.

ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਪਨ ਪਞ੍ਚવਣ੍ਣਿਕਂ, ਮਨ੍ਦਾਰવਂ ਚਨ੍ਦਨਚੁਣ੍ਣਮਿਸ੍ਸਿਤਂ।

Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ;

ਭਮੇਨ੍ਤਿ ਚੇਲਾਨਿ ਚ ਅਮ੍ਬਰੇ ਤਦਾ, ‘‘ਅਹੋ ਜਿਨੋ ਲੋਕਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਕੋ॥

Bhamenti celāni ca ambare tadā, ‘‘aho jino lokahitānukampako.

੨੩.

23.

‘‘ਤੁવਂ ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਕੇਤੂ ਚ, ਧਜੋ ਯੂਪੋ ਚ ਪਾਣਿਨਂ।

‘‘Tuvaṃ satthā ca ketū ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;

ਪਰਾਯਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਚ, ਦੀਪੋ ਚ ਦ੍વਿਪਦੁਤ੍ਤਮੋ 7

Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo 8.

੨੪.

24.

‘‘ਦਸਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁਯਾ, ਦੇવਤਾਯੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ।

‘‘Dasasahassīlokadhātuyā, devatāyo mahiddhikā;

ਪਰਿવਾਰੇਤ੍વਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠਾ ਪਮੋਦਿਤਾ॥

Parivāretvā namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

੨੫.

25.

‘‘ਦੇવਤਾ ਦੇવਕਞ੍ਞਾ ਚ, ਪਸਨ੍ਨਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ।

‘‘Devatā devakaññā ca, pasannā tuṭṭhamānasā;

ਪਞ੍ਚવਣ੍ਣਿਕਪੁਪ੍ਫੇਹਿ, ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸਭਂ॥

Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.

੨੬.

26.

‘‘ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦੇવਸਙ੍ਘਾ, ਪਸਨ੍ਨਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ।

‘‘Passanti taṃ devasaṅghā, pasannā tuṭṭhamānasā;

ਪਞ੍ਚવਣ੍ਣਿਕਪੁਪ੍ਫੇਹਿ, ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸਭਂ॥

Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.

੨੭.

27.

‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਲੋਕੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਲੋਮਹਂਸਨਂ।

‘‘Aho acchariyaṃ loke, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

ਨ ਮੇਦਿਸਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਅਚ੍ਛੇਰਂ ਲੋਮਹਂਸਨਂ’’॥

Na medisaṃ bhūtapubbaṃ, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.

੨੮.

28.

ਸਕਸਕਮ੍ਹਿ ਭવਨੇ, ਨਿਸੀਦਿਤ੍વਾਨ ਦੇવਤਾ।

Sakasakamhi bhavane, nisīditvāna devatā;

ਹਸਨ੍ਤਿ ਤਾ ਮਹਾਹਸਿਤਂ, ਦਿਸ੍વਾਨਚ੍ਛੇਰਕਂ ਨਭੇ॥

Hasanti tā mahāhasitaṃ, disvānaccherakaṃ nabhe.

੨੯.

29.

ਆਕਾਸਟ੍ਠਾ ਚ ਭੂਮਟ੍ਠਾ, ਤਿਣਪਨ੍ਥਨਿવਾਸਿਨੋ।

Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, tiṇapanthanivāsino;

ਕਤਞ੍ਜਲੀ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠਾ ਪਮੋਦਿਤਾ॥

Katañjalī namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

੩੦.

30.

ਯੇਪਿ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਨਾਗਾ, ਪੁਞ੍ਞવਨ੍ਤੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ।

Yepi dīghāyukā nāgā, puññavanto mahiddhikā;

ਪਮੋਦਿਤਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਨਰੁਤ੍ਤਮਂ॥

Pamoditā namassanti, pūjayanti naruttamaṃ.

੩੧.

31.

ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਪવਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਮ੍ਬਰੇ ਅਨਿਲਞ੍ਜਸੇ।

Saṅgītiyo pavattenti, ambare anilañjase;

ਚਮ੍ਮਨਦ੍ਧਾਨਿ વਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਦਿਸ੍વਾਨਚ੍ਛੇਰਕਂ ਨਭੇ॥

Cammanaddhāni vādenti, disvānaccherakaṃ nabhe.

੩੨.

32.

ਸਙ੍ਖਾ ਚ ਪਣવਾ ਚੇવ, ਅਥੋਪਿ ਡਿਣ੍ਡਿਮਾ 9 ਬਹੂ।

Saṅkhā ca paṇavā ceva, athopi ḍiṇḍimā 10 bahū;

ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਸ੍ਮਿਂ વਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦਿਸ੍વਾਨਚ੍ਛੇਰਕਂ ਨਭੇ॥

Antalikkhasmiṃ vajjanti, disvānaccherakaṃ nabhe.

੩੩.

33.

ਅਬ੍ਭੁਤੋ વਤ ਨੋ ਅਜ੍ਜ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਲੋਮਹਂਸਨੋ।

Abbhuto vata no ajja, uppajji lomahaṃsano;

ਧੁવਮਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲਭਾਮ, ਖਣੋ ਨੋ ਪਟਿਪਾਦਿਤੋ॥

Dhuvamatthasiddhiṃ labhāma, khaṇo no paṭipādito.

੩੪.

34.

ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍વਾਨ, ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਤਾવਦੇ।

Buddhoti tesaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade;

ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤਾ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾ॥

Buddho buddhoti kathayantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

੩੫.

35.

ਹਿਙ੍ਕਾਰਾ ਸਾਧੁਕਾਰਾ ਚ 11, ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਂ 12

Hiṅkārā sādhukārā ca 13, ukkuṭṭhi sampahaṃsanaṃ 14;

ਪਜਾ ਚ વਿવਿਧਾ ਗਗਨੇ, વਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾ॥

Pajā ca vividhā gagane, vattenti pañjalīkatā.

੩੬.

36.

ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਸੇਲ਼ੇਨ੍ਤਿ ਚ વਾਦਯਨ੍ਤਿ ਚ, ਭੁਜਾਨਿ ਪੋਥੇਨ੍ਤਿ ਚ ਨਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਚ।

Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca, bhujāni pothenti ca naccayanti ca;

ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਪਨ ਪਞ੍ਚવਣ੍ਣਿਕਂ, ਮਨ੍ਦਾਰવਂ ਚਨ੍ਦਨਚੁਣ੍ਣਮਿਸ੍ਸਿਤਂ॥

Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ.

੩੭.

37.

‘‘ਯਥਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਮਹਾવੀਰ, ਪਾਦੇਸੁ ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣਂ।

‘‘Yathā tuyhaṃ mahāvīra, pādesu cakkalakkhaṇaṃ;

ਧਜવਜਿਰਪਟਾਕਾ, વਡ੍ਢਮਾਨਙ੍ਕੁਸਾਚਿਤਂ॥

Dhajavajirapaṭākā, vaḍḍhamānaṅkusācitaṃ.

੩੮.

38.

‘‘ਰੂਪੇ ਸੀਲੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਸਾਦਿਸੋ।

‘‘Rūpe sīle samādhimhi, paññāya ca asādiso;

વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮਸਮੋ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪવਤ੍ਤਨੇ॥

Vimuttiyā asamasamo, dhammacakkappavattane.

੩੯.

39.

‘‘ਦਸਨਾਗਬਲਂ ਕਾਯੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਾਕਤਿਕਂ ਬਲਂ।

‘‘Dasanāgabalaṃ kāye, tuyhaṃ pākatikaṃ balaṃ;

ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਅਸਮੋ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪવਤ੍ਤਨੇ॥

Iddhibalena asamo, dhammacakkappavattane.

੪੦.

40.

‘‘ਏવਂ ਸਬ੍ਬਗੁਣੂਪੇਤਂ, ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮੁਪਾਗਤਂ।

‘‘Evaṃ sabbaguṇūpetaṃ, sabbaṅgasamupāgataṃ;

ਮਹਾਮੁਨਿਂ ਕਾਰੁਣਿਕਂ, ਲੋਕਨਾਥਂ ਨਮਸ੍ਸਥ॥

Mahāmuniṃ kāruṇikaṃ, lokanāthaṃ namassatha.

੪੧.

41.

‘‘ਅਭਿવਾਦਨਂ ਥੋਮਨਞ੍ਚ, વਨ੍ਦਨਞ੍ਚ ਪਸਂਸਨਂ।

‘‘Abhivādanaṃ thomanañca, vandanañca pasaṃsanaṃ;

ਨਮਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਪੂਜਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਰਹਸੀ ਤੁવਂ॥

Namassanañca pūjañca, sabbaṃ arahasī tuvaṃ.

੪੨.

42.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ વਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯਾ, વਨ੍ਦਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਯੇ।

‘‘Ye keci loke vandaneyyā, vandanaṃ arahanti ye;

ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠੋ ਮਹਾવੀਰ, ਸਦਿਸੋ ਤੇ ਨ વਿਜ੍ਜਤਿ॥

Sabbaseṭṭho mahāvīra, sadiso te na vijjati.

੪੩.

43.

‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਸਮਾਧਿਜ੍ਝਾਨਕੋવਿਦੋ।

‘‘Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido;

ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਠਿਤੋਯੇવ, ਪਸ੍ਸਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Gijjhakūṭe ṭhitoyeva, passati lokanāyakaṃ.

੪੪.

44.

‘‘ਸੁਫੁਲ੍ਲਂ ਸਾਲਰਾਜਂવ, ਚਨ੍ਦਂવ ਗਗਨੇ ਯਥਾ।

‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, candaṃva gagane yathā;

ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇવ 15 ਸੂਰਿਯਂ, ਓਲੋਕੇਸਿ ਨਰਾਸਭਂ॥

Majjhanhikeva 16 sūriyaṃ, olokesi narāsabhaṃ.

੪੫.

45.

‘‘ਜਲਨ੍ਤਂ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਂવ, ਤਰੁਣਸੂਰਿਯਂવ ਉਗ੍ਗਤਂ।

‘‘Jalantaṃ dīparukkhaṃva, taruṇasūriyaṃva uggataṃ;

ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤਂ, ਧੀਰਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Byāmappabhānurañjitaṃ, dhīraṃ passati lokanāyakaṃ.

੪੬.

46.

‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ, ਕਤਕਿਚ੍ਚਾਨ ਤਾਦਿਨਂ।

‘‘Pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ, katakiccāna tādinaṃ;

ਖੀਣਾਸવਾਨਂ વਿਮਲਾਨਂ, ਖਣੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਯਿ॥

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, khaṇena sannipātayi.

੪੭.

47.

‘‘ਲੋਕਪ੍ਪਸਾਦਨਂ ਨਾਮ, ਪਾਟਿਹੀਰਂ ਨਿਦਸ੍ਸਯਿ।

‘‘Lokappasādanaṃ nāma, pāṭihīraṃ nidassayi;

ਅਮ੍ਹੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍વਾਨ, વਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮ ਮਯਂ ਜਿਨਂ॥

Amhepi tattha gantvāna, vandissāma mayaṃ jinaṃ.

੪੮.

48.

‘‘ਏਥ ਸਬ੍ਬੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ ਮਯਂ ਜਿਨਂ।

‘‘Etha sabbe gamissāma, pucchissāma mayaṃ jinaṃ;

ਕਙ੍ਖਂ વਿਨੋਦਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਪਸ੍ਸਿਤ੍વਾ ਲੋਕਨਾਯਕਂ’’॥

Kaṅkhaṃ vinodayissāma, passitvā lokanāyakaṃ’’.

੪੯.

49.

ਸਾਧੂਤਿ ਤੇ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍વਾ, ਨਿਪਕਾ ਸਂવੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ।

Sādhūti te paṭissutvā, nipakā saṃvutindriyā;

ਪਤ੍ਤਚੀવਰਮਾਦਾਯ, ਤਰਮਾਨਾ ਉਪਾਗਮੁਂ॥

Pattacīvaramādāya, taramānā upāgamuṃ.

੫੦.

50.

ਖੀਣਾਸવੇਹਿ વਿਮਲੇਹਿ, ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਉਤ੍ਤਮੇ ਦਮੇ।

Khīṇāsavehi vimalehi, dantehi uttame dame;

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ॥

Sāriputto mahāpañño, iddhiyā upasaṅkami.

੫੧.

51.

ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿવੁਤੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਗਣੀ।

Tehi bhikkhūhi parivuto, sāriputto mahāgaṇī;

ਲਲ਼ਨ੍ਤੋ ਦੇવੋવ ਗਗਨੇ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ॥

Laḷanto devova gagane, iddhiyā upasaṅkami.

੫੨.

52.

ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਞ੍ਚ ਖਿਪਿਤਂ 17, ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਯ ਸੁਬ੍ਬਤਾ।

Ukkāsitañca khipitaṃ 18, ajjhupekkhiya subbatā;

ਸਗਾਰવਾ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੁਂ॥

Sagāravā sappatissā, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.

੫੩.

53.

ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਯਮ੍ਭੁਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ।

Upasaṅkamitvā passanti, sayambhuṃ lokanāyakaṃ;

ਨਭੇ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ ਧੀਰਂ, ਚਨ੍ਦਂવ ਗਗਨੇ ਯਥਾ॥

Nabhe accuggataṃ dhīraṃ, candaṃva gagane yathā.

੫੪.

54.

ਜਲਨ੍ਤਂ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਂવ, વਿਜ੍ਜੁਂવ ਗਗਨੇ ਯਥਾ।

Jalantaṃ dīparukkhaṃva, vijjuṃva gagane yathā;

ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇવ ਸੂਰਿਯਂ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Majjhanhikeva sūriyaṃ, passanti lokanāyakaṃ.

੫੫.

55.

ਪਞ੍ਚਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾ ਸਬ੍ਬੇ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ।

Pañcabhikkhusatā sabbe, passanti lokanāyakaṃ;

ਰਹਦਮਿવ વਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ, ਸੁਫੁਲ੍ਲਂ ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ॥

Rahadamiva vippasannaṃ, suphullaṃ padumaṃ yathā.

੫੬.

56.

ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍વਾਨ, ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠਾ ਪਮੋਦਿਤਾ।

Añjaliṃ paggahetvāna, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;

ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣੇ॥

Namassamānā nipatanti, satthuno cakkalakkhaṇe.

੫੭.

57.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਕੋਰਣ੍ਡਸਮਸਾਦਿਸੋ।

Sāriputto mahāpañño, koraṇḍasamasādiso;

ਸਮਾਧਿਜ੍ਝਾਨਕੁਸਲੋ, વਨ੍ਦਤੇ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Samādhijjhānakusalo, vandate lokanāyakaṃ.

੫੮.

58.

ਗਜ੍ਜਿਤਾ ਕਾਲਮੇਘੋવ, ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਸਮਸਾਦਿਸੋ।

Gajjitā kālameghova, nīluppalasamasādiso;

ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਅਸਮੋ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ॥

Iddhibalena asamo, moggallāno mahiddhiko.

੫੯.

59.

ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋਪਿ ਚ ਥੇਰੋ, ਉਤ੍ਤਤ੍ਤਕਨਕਸਨ੍ਨਿਭੋ।

Mahākassapopi ca thero, uttattakanakasannibho;

ਧੁਤਗੁਣੇ ਅਗ੍ਗਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਥੋਮਿਤੋ ਸਤ੍ਥੁવਣ੍ਣਿਤੋ॥

Dhutaguṇe agganikkhitto, thomito satthuvaṇṇito.

੬੦.

60.

ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਂ ਯੋ ਅਗ੍ਗੋ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਗਣੀ।

Dibbacakkhūnaṃ yo aggo, anuruddho mahāgaṇī;

ਞਾਤਿਸੇਟ੍ਠੋ ਭਗવਤੋ, ਅવਿਦੂਰੇવ ਤਿਟ੍ਠਤਿ॥

Ñātiseṭṭho bhagavato, avidūreva tiṭṭhati.

੬੧.

61.

ਆਪਤ੍ਤਿਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ , ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਾਯ ਕੋવਿਦੋ।

Āpattianāpattiyā , satekicchāya kovido;

વਿਨਯੇ ਅਗ੍ਗਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਉਪਾਲਿ ਸਤ੍ਥੁવਣ੍ਣਿਤੋ॥

Vinaye agganikkhitto, upāli satthuvaṇṇito.

੬੨.

62.

ਸੁਖੁਮਨਿਪੁਣਤ੍ਥਪਟਿવਿਦ੍ਧੋ, ਕਥਿਕਾਨਂ ਪવਰੋ ਗਣੀ।

Sukhumanipuṇatthapaṭividdho, kathikānaṃ pavaro gaṇī;

ਇਸਿ ਮਨ੍ਤਾਨਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾਤਿ વਿਸ੍ਸੁਤੋ॥

Isi mantāniyā putto, puṇṇo nāmāti vissuto.

੬੩.

63.

ਏਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਯ, ਓਪਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਮੁਨਿ।

Etesaṃ cittamaññāya, opammakusalo muni;

ਕਙ੍ਖਚ੍ਛੇਦੋ ਮਹਾવੀਰੋ, ਕਥੇਸਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ॥

Kaṅkhacchedo mahāvīro, kathesi attano guṇaṃ.

੬੪.

64.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਤੇ ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ, ਕੋਟਿ ਯੇਸਂ ਨ ਨਾਯਤਿ।

‘‘Cattāro te asaṅkheyyā, koṭi yesaṃ na nāyati;

ਸਤ੍ਤਕਾਯੋ ਚ ਆਕਾਸੋ, ਚਕ੍ਕવਾਲ਼ਾ ਚਨਨ੍ਤਕਾ।

Sattakāyo ca ākāso, cakkavāḷā canantakā;

ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤੇ વਿਜਾਨਿਤੁਂ॥

Buddhañāṇaṃ appameyyaṃ, na sakkā ete vijānituṃ.

੬੫.

65.

‘‘ਕਿਮੇਤਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਲੋਕੇ, ਯਂ ਮੇ ਇਦ੍ਧਿવਿਕੁਬ੍ਬਨਂ।

‘‘Kimetaṃ acchariyaṃ loke, yaṃ me iddhivikubbanaṃ;

ਅਞ੍ਞੇ ਬਹੂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ, ਅਬ੍ਭੁਤਾ ਲੋਮਹਂਸਨਾ॥

Aññe bahū acchariyā, abbhutā lomahaṃsanā.

੬੬.

66.

‘‘ਯਦਾਹਂ ਤੁਸਿਤੇ ਕਾਯੇ, ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ ਨਾਮਹਂ ਤਦਾ।

‘‘Yadāhaṃ tusite kāye, santusito nāmahaṃ tadā;

ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਸਮਾਗਮ੍ਮ, ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲੀ ਮਮਂ॥

Dasasahassī samāgamma, yācanti pañjalī mamaṃ.

੬੭.

67.

‘‘‘ਕਾਲੋ ਖੋ ਤੇ 19 ਮਹਾવੀਰ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ।

‘‘‘Kālo kho te 20 mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṃ;

ਸਦੇવਕਂ ਤਾਰਯਨ੍ਤੋ, ਬੁਜ੍ਝਸ੍ਸੁ ਅਮਤਂ ਪਦਂ’॥

Sadevakaṃ tārayanto, bujjhassu amataṃ padaṃ’.

੬੮.

68.

‘‘ਤੁਸਿਤਾ ਕਾਯਾ ਚવਿਤ੍વਾਨ, ਯਦਾ ਓਕ੍ਕਮਿ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ।

‘‘Tusitā kāyā cavitvāna, yadā okkami kucchiyaṃ;

ਦਸਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁ, ਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ ਧਰਣੀ ਤਦਾ॥

Dasasahassīlokadhātu, kampittha dharaṇī tadā.

੬੯.

69.

‘‘ਯਦਾਹਂ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਸਮ੍ਪਜਾਨੋવ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂ।

‘‘Yadāhaṃ mātukucchito, sampajānova nikkhamiṃ;

ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਪવਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਪਕਮ੍ਪਥ॥

Sādhukāraṃ pavattenti, dasasahassī pakampatha.

੭੦.

70.

‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਂ ਮੇ ਸਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਜਾਤਿਤੋ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮੇ।

‘‘Okkantiṃ me samo natthi, jātito abhinikkhame;

ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਹਂ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪવਤ੍ਤਨੇ॥

Sambodhiyaṃ ahaṃ seṭṭho, dhammacakkappavattane.

੭੧.

71.

‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਲੋਕੇ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾ।

‘‘Aho acchariyaṃ loke, buddhānaṃ guṇamahantatā;

ਦਸਸਹਸ੍ਸੀਲੋਕਧਾਤੁ, ਛਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਕਮ੍ਪਥ।

Dasasahassīlokadhātu, chappakāraṃ pakampatha;

ਓਭਾਸੋ ਚ ਮਹਾ ਆਸਿ, ਅਚ੍ਛੇਰਂ ਲੋਮਹਂਸਨਂ’’॥

Obhāso ca mahā āsi, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.

੭੨.

72.

ਭਗવਾ ਤਮ੍ਹਿ 21 ਸਮਯੇ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠੋ ਨਰਾਸਭੋ।

Bhagavā tamhi 22 samaye, lokajeṭṭho narāsabho;

ਸਦੇવਕਂ ਦਸ੍ਸਯਨ੍ਤੋ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਚਙ੍ਕਮੀ ਜਿਨੋ॥

Sadevakaṃ dassayanto, iddhiyā caṅkamī jino.

੭੩.

73.

ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋવ, ਕਥੇਸਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ।

Caṅkame caṅkamantova, kathesi lokanāyako;

ਅਨ੍ਤਰਾ ਨ ਨਿવਤ੍ਤੇਤਿ, ਚਤੁਹਤ੍ਥੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਯਥਾ॥

Antarā na nivatteti, catuhatthe caṅkame yathā.

੭੪.

74.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਸਮਾਧਿਜ੍ਝਾਨਕੋવਿਦੋ।

Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido;

ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Paññāya pāramippatto, pucchati lokanāyakaṃ.

੭੫.

75.

‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਤੇ ਮਹਾવੀਰ, ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਨਰੁਤ੍ਤਮ।

‘‘Kīdiso te mahāvīra, abhinīhāro naruttama;

ਕਮ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਤਯਾ ਧੀਰ, ਪਤ੍ਥਿਤਾ ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਾ॥

Kamhi kāle tayā dhīra, patthitā bodhimuttamā.

੭੬.

76.

‘‘ਦਾਨਂ ਸੀਲਞ੍ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਞਾવੀਰਿਯਞ੍ਚ ਕੀਦਿਸਂ।

‘‘Dānaṃ sīlañca nekkhammaṃ, paññāvīriyañca kīdisaṃ;

ਖਨ੍ਤਿਸਚ੍ਚਮਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਮੇਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ ਚ ਕੀਦਿਸਾ॥

Khantisaccamadhiṭṭhānaṃ, mettupekkhā ca kīdisā.

੭੭.

77.

‘‘ਦਸ ਪਾਰਮੀ ਤਯਾ ਧੀਰ, ਕੀਦਿਸੀ ਲੋਕਨਾਯਕ।

‘‘Dasa pāramī tayā dhīra, kīdisī lokanāyaka;

ਕਥਂ ਉਪਪਾਰਮੀ ਪੁਣ੍ਣਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਕਥਂ’’॥

Kathaṃ upapāramī puṇṇā, paramatthapāramī kathaṃ’’.

੭੮.

78.

ਤਸ੍ਸ ਪੁਟ੍ਠੋ વਿਯਾਕਾਸਿ, ਕਰવੀਕਮਧੁਰਗਿਰੋ।

Tassa puṭṭho viyākāsi, karavīkamadhuragiro;

ਨਿਬ੍ਬਾਪਯਨ੍ਤੋ ਹਦਯਂ, ਹਾਸਯਨ੍ਤੋ ਸਦੇવਕਂ॥

Nibbāpayanto hadayaṃ, hāsayanto sadevakaṃ.

੭੯.

79.

ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਜਿਨਾਨਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਨਿਕੀਲਿਤਂ 23 ਬੁਦ੍ਧਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਂ।

Atītabuddhānaṃ jinānaṃ desitaṃ, nikīlitaṃ 24 buddhaparamparāgataṃ;

ਪੁਬ੍ਬੇਨਿવਾਸਾਨੁਗਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਪਕਾਸਯੀ ਲੋਕਹਿਤਂ ਸਦੇવਕੇ॥

Pubbenivāsānugatāya buddhiyā, pakāsayī lokahitaṃ sadevake.

੮੦.

80.

‘‘ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਜਨਨਂ, ਸੋਕਸਲ੍ਲવਿਨੋਦਨਂ।

‘‘Pītipāmojjajananaṃ, sokasallavinodanaṃ;

ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਂ, ਚਿਤ੍ਤੀਕਤ੍વਾ ਸੁਣਾਥ ਮੇ॥

Sabbasampattipaṭilābhaṃ, cittīkatvā suṇātha me.

੮੧.

81.

‘‘ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਂ ਸੋਕਨੁਦਂ, ਸਂਸਾਰਪਰਿਮੋਚਨਂ।

‘‘Madanimmadanaṃ sokanudaṃ, saṃsāraparimocanaṃ;

ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਥਾ’’ਤਿ॥

Sabbadukkhakkhayaṃ maggaṃ, sakkaccaṃ paṭipajjathā’’ti.

ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਨਕਣ੍ਡੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ।

Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.







Footnotes:
1. ਸਹਮ੍ਪਤਿ (ਸ੍ਯਾ॰ ਕਂ॰)
2. sahampati (syā. kaṃ.)
3. ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਚੂਭਯੇ (ਸ੍ਯਾ॰ ਕਂ॰)
4. parasmiṃ cūbhaye (syā. kaṃ.)
5. ਚਙ੍ਕਮਂ ਤਤ੍ਥ (ਸੀ॰)
6. caṅkamaṃ tattha (sī.)
7. ਦਿਪਦੁਤ੍ਤਮੋ (ਸੀ॰ ਸ੍ਯਾ॰)
8. dipaduttamo (sī. syā.)
9. ਡੇਣ੍ਡਿਮਾ (ਸੀ॰)
10. ḍeṇḍimā (sī.)
11. ਹਿਙ੍ਕਾਰਂ ਸਾਧੁਕਾਰਞ੍ਚ (ਸੀ॰ ਸ੍ਯਾ॰)
12. ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ (ਸੀ॰), ਸਮ੍ਪਨਾਦਨਂ (ਸ੍ਯਾ॰)
13. hiṅkāraṃ sādhukārañca (sī. syā.)
14. sampasādanaṃ (sī.), sampanādanaṃ (syā.)
15. ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿਕੇવ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)
16. majjhantikeva (sabbattha)
17. ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਞ੍ਚ ਖਿਪਿਤਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ॰ ਅਟ੍ਠ॰)
18. ukkāsitañca khipitañca (syā. aṭṭha.)
19. ਕਾਲੋ ਦੇવ (ਸੀ॰), ਕਾਲੋਯਂ ਤੇ (ਸ੍ਯਾ॰ ਕ॰)
20. kālo deva (sī.), kāloyaṃ te (syā. ka.)
21. ਭਗવਾ ਚ ਤਮ੍ਹਿ (ਸੀ॰ ਸ੍ਯਾ॰ ਕ॰)
22. bhagavā ca tamhi (sī. syā. ka.)
23. ਨਿਕੀਲ਼ਿਤਂ (ਕ॰)
24. nikīḷitaṃ (ka.)



Related texts:



ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ਬੁਦ੍ਧવਂਸ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ੧. ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਨਕਣ੍ਡવਣ੍ਣਨਾ • 1. Ratanacaṅkamanakaṇḍavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact