| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / สารตฺถทีปนี-ฎีกา • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
ราชภฎาทิวตฺถุกถาวณฺณนา
Rājabhaṭādivatthukathāvaṇṇanā
๙๐-๙๖. ราชภฎาทิวตฺถูสุ อาหํสูติ มนุสฺสา วทิํสุฯ ตสฺมา…เป.… เอวมาหาติ ยสฺมา สยํ ธมฺมสฺสามี, ตสฺมา ภิกฺขูหิ อปพฺพาชิตพฺพํ โจรํ องฺคุลิมาลํ ปพฺพาเชตฺวา อายติํ อกรณตฺถาย ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญเปโนฺต ‘‘น, ภิกฺขเว, ธชพโนฺธ โจโร ปพฺพาเชตโพฺพ, โย ปพฺพาเชยฺย, อาปตฺติ ทุกฺกฎสฺสา’’ติ อาหฯ อุปรมนฺตีติ วิรมนฺติ นิวตฺตนฺติฯ ภินฺทิตฺวาติ อนฺทุพนฺธนํ ภินฺทิตฺวาฯ ฉินฺทิตฺวาติ สงฺขลิกพนฺธนํ ฉินฺทิตฺวาฯ มุญฺจิตฺวาติ รชฺชุพนฺธนํ มุญฺจิตฺวาฯ วิวริตฺวาติ คามพนฺธนาทีสุ คามทฺวาราทีนิ วิวริตฺวาฯ อปสฺสมานานํ วา ปลายตีติ ปุริสคุตฺติยํ ปุริสานํ อปสฺสมานานํ ปลายติฯ อุปฑฺฒุปฑฺฒนฺติ โถกํ โถกํฯ
90-96. Rājabhaṭādivatthūsu āhaṃsūti manussā vadiṃsu. Tasmā…pe… evamāhāti yasmā sayaṃ dhammassāmī, tasmā bhikkhūhi apabbājitabbaṃ coraṃ aṅgulimālaṃ pabbājetvā āyatiṃ akaraṇatthāya bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññapento ‘‘na, bhikkhave, dhajabandho coro pabbājetabbo, yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti āha. Uparamantīti viramanti nivattanti. Bhinditvāti andubandhanaṃ bhinditvā. Chinditvāti saṅkhalikabandhanaṃ chinditvā. Muñcitvāti rajjubandhanaṃ muñcitvā. Vivaritvāti gāmabandhanādīsu gāmadvārādīni vivaritvā. Apassamānānaṃ vā palāyatīti purisaguttiyaṃ purisānaṃ apassamānānaṃ palāyati. Upaḍḍhupaḍḍhanti thokaṃ thokaṃ.
๙๗. อภิเสกาทีสุ พนฺธนาคาราทีนิ โสเธนฺติ, ตํ สนฺธายาห ‘‘สพฺพสาธารเณน วา นเยนา’’ติฯ สเจ สยเมว ปณฺณํ อาโรเปนฺติ, น วฎฺฎตีติ ตา ภุชิสฺสิตฺถิโย ‘‘มยมฺปิ ทาสิโย โหมา’’ติ สยเมว ทาสิปณฺณํ ลิขาเปนฺติ, น วฎฺฎติฯ ตกฺกํ สีเส อาสิตฺตกสทิสาว โหนฺตีติ ยถา อทาเส กโรนฺตา ตเกฺกน สีสํ โธวิตฺวา อทาสํ กโรนฺติ, เอวํ อารามิกวจเนน ทินฺนตฺตา อทาสาว เตติ อธิปฺปาโยฯ ตกฺกาสิญฺจนํ ปน สีหฬทีเป จาริตฺตนฺติ วทนฺติฯ เนว ปพฺพาเชตโพฺพติ วุตฺตนฺติ กปฺปิยวจเนน ทิเนฺนปิ สงฺฆสฺส อารามิกทาสตฺตา เอวํ วุตฺตํฯ นิสฺสามิกทาโส นาม ยสฺส สามิกา สปุตฺตทาราทโย มตา โหนฺติ, น โกจิ ตสฺส ปริคฺคาหโก, โสปิ ปพฺพาเชตุํ น วฎฺฎติ, ตํ ปน อตฺตนาปิ ภุชิสฺสํ กาตุํ วฎฺฎติฯ เย วา ปน ตสฺมิํ รเฎฺฐ สามิโน, เตหิปิ การาเปตุํ วฎฺฎติฯ ‘‘เทวทาสิปุตฺตํ ปพฺพาเชตุํ วฎฺฎตี’’ติ ตีสุ คณฺฐิปเทสุ วุตฺตํฯ ทาสสฺส ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน สามิเก ทิสฺวา ปลายนฺตสฺส อาปตฺติ นตฺถีติ วทนฺติฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวฯ
97. Abhisekādīsu bandhanāgārādīni sodhenti, taṃ sandhāyāha ‘‘sabbasādhāraṇena vā nayenā’’ti. Sace sayameva paṇṇaṃ āropenti, na vaṭṭatīti tā bhujissitthiyo ‘‘mayampi dāsiyo homā’’ti sayameva dāsipaṇṇaṃ likhāpenti, na vaṭṭati. Takkaṃ sīse āsittakasadisāva hontīti yathā adāse karontā takkena sīsaṃ dhovitvā adāsaṃ karonti, evaṃ ārāmikavacanena dinnattā adāsāva teti adhippāyo. Takkāsiñcanaṃ pana sīhaḷadīpe cārittanti vadanti. Neva pabbājetabboti vuttanti kappiyavacanena dinnepi saṅghassa ārāmikadāsattā evaṃ vuttaṃ. Nissāmikadāso nāma yassa sāmikā saputtadārādayo matā honti, na koci tassa pariggāhako, sopi pabbājetuṃ na vaṭṭati, taṃ pana attanāpi bhujissaṃ kātuṃ vaṭṭati. Ye vā pana tasmiṃ raṭṭhe sāmino, tehipi kārāpetuṃ vaṭṭati. ‘‘Devadāsiputtaṃ pabbājetuṃ vaṭṭatī’’ti tīsu gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Dāsassa pabbajitvā attano sāmike disvā palāyantassa āpatti natthīti vadanti. Sesaṃ sabbattha uttānameva.
ราชภฎาทิวตฺถุกถาวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Rājabhaṭādivatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / วินยปิฎก • Vinayapiṭaka / มหาวคฺคปาฬิ • Mahāvaggapāḷi
๒๗. ราชภฎวตฺถุ • 27. Rājabhaṭavatthu
๒๘. องฺคุลิมาลโจรวตฺถุ • 28. Aṅgulimālacoravatthu
๒๙. การเภทกโจรวตฺถุ • 29. Kārabhedakacoravatthu
๓๐. ลิขิตกโจรวตฺถุ • 30. Likhitakacoravatthu
๓๑. กสาหตวตฺถุ • 31. Kasāhatavatthu
๓๒. ลกฺขณาหตวตฺถุ • 32. Lakkhaṇāhatavatthu
๓๓. อิณายิกวตฺถุ • 33. Iṇāyikavatthu
๓๔. ทาสวตฺถุ • 34. Dāsavatthu
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / วินยปิฎก (อฎฺฐกถา) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / มหาวคฺค-อฎฺฐกถา • Mahāvagga-aṭṭhakathā
ราชภฎวตฺถุกถา • Rājabhaṭavatthukathā
โจรวตฺถุกถา • Coravatthukathā
อิณายิกวตฺถุกถา • Iṇāyikavatthukathā
ทาสวตฺถุกถา • Dāsavatthukathā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / วชิรพุทฺธิ-ฎีกา • Vajirabuddhi-ṭīkā
โจรวตฺถุกถาวณฺณนา • Coravatthukathāvaṇṇanā
อิณายิกทาสวตฺถุกถาวณฺณนา • Iṇāyikadāsavatthukathāvaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / วิมติวิโนทนี-ฎีกา • Vimativinodanī-ṭīkā
ราชภฎวตฺถุกถาวณฺณนา • Rājabhaṭavatthukathāvaṇṇanā
โจรวตฺถุกถาวณฺณนา • Coravatthukathāvaṇṇanā
อิณายิกวตฺถุกถาวณฺณนา • Iṇāyikavatthukathāvaṇṇanā
ทาสวตฺถุกถาวณฺณนา • Dāsavatthukathāvaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ • Pācityādiyojanāpāḷi
๒๗. ราชภฎวตฺถุกถา • 27. Rājabhaṭavatthukathā
๒๘. โจรวตฺถุกถา • 28. Coravatthukathā
๓๓. อิณายิกวตฺถุกถา • 33. Iṇāyikavatthukathā
๓๔. ทาสวตฺถุกถา • 34. Dāsavatthukathā
