| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೨. ಪುರಿಮಕೋಟಿಪಞ್ಹೋ
2. Purimakoṭipañho
೨. ರಾಜಾ ಆಹ ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯಂ ಪನೇತಂ ಬ್ರೂಸಿ ‘ಪುರಿಮಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’ತಿ, ತಸ್ಸ ಓಪಮ್ಮಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ। ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಪರಿತ್ತಂ 1 ಬೀಜಂ ಪಥವಿಯಂ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ತತೋ ಅಙ್ಕುರೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ವುಡ್ಢಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಫಲಂ ದದೇಯ್ಯ। ತತೋ ಬೀಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುನ ರೋಪೇಯ್ಯ, ತತೋಪಿ ಅಙ್ಕುರೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ವುಡ್ಢಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಫಲಂ ದದೇಯ್ಯ। ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಸನ್ತತಿಯಾ ಅತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅದ್ಧಾನಸ್ಸಾಪಿ ಪುರಿಮಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ।
2. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, yaṃ panetaṃ brūsi ‘purimā koṭi na paññāyatī’ti, tassa opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, puriso parittaṃ 2 bījaṃ pathaviyaṃ nikkhipeyya, tato aṅkuro uṭṭhahitvā anupubbena vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitvā phalaṃ dadeyya. Tato bījaṃ gahetvā puna ropeyya, tatopi aṅkuro uṭṭhahitvā anupubbena vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitvā phalaṃ dadeyya. Evametissā santatiyā atthi anto’’ti? ‘‘Natthi bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, addhānassāpi purimā koṭi na paññāyatī’’ti.
‘‘ಭಿಯ್ಯೋ ಓಪಮ್ಮಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ। ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಿಯಾ ಅಣ್ಡಂ ಭವೇಯ್ಯ, ಅಣ್ಡತೋ ಕುಕ್ಕುಟೀ ಕುಕ್ಕುಟಿಯಾ ಅಣ್ಡನ್ತಿ। ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಸನ್ತತಿಯಾ ಅತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅದ್ಧಾನಸ್ಸಾಪಿ ಪುರಿಮಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ।
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kukkuṭiyā aṇḍaṃ bhaveyya, aṇḍato kukkuṭī kukkuṭiyā aṇḍanti. Evametissā santatiyā atthi anto’’ti? ‘‘Natthi bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, addhānassāpi purimā koṭi na paññāyatī’’ti.
‘‘ಭಿಯ್ಯೋ ಓಪಮ್ಮಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ। ಥೇರೋ ಪಥವಿಯಾ ಚಕ್ಕಂ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಮಿಲಿನ್ದಂ ರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮಸ್ಸ ಚಕ್ಕಸ್ಸ ಅನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮಾನಿ ಚಕ್ಕಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ ಭಗವತಾ ‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ತಿಣ್ಣಂ ಸಙ್ಗತಿ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ, ವೇದನಾಪಚ್ಚಯಾ ತಣ್ಹಾ, ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಕಮ್ಮಂ, ಕಮ್ಮತೋ ಪುನ ಚಕ್ಖುಂ ಜಾಯತೀ’ತಿ। ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಸನ್ತತಿಯಾ ಅತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ।
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. Thero pathaviyā cakkaṃ likhitvā milindaṃ rājānaṃ etadavoca ‘‘atthi, mahārāja, imassa cakkassa anto’’ti? ‘‘Natthi bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, imāni cakkāni vuttāni bhagavatā ‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā kammaṃ, kammato puna cakkhuṃ jāyatī’ti. Evametissā santatiyā atthi anto’’ti? ‘‘Natthi bhante’’ti.
‘‘‘ಸೋತಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ಸದ್ದೇ ಚ…ಪೇ॰… ಮನಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ತಿಣ್ಣಂ ಸಙ್ಗತಿ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ, ವೇದನಾಪಚ್ಚಯಾ ತಣ್ಹಾ, ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಕಮ್ಮಂ, ಕಮ್ಮತೋ ಪುನ ಮನೋ ಜಾಯತೀ’ತಿ। ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಸನ್ತತಿಯಾ ಅತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅದ್ಧಾನಸ್ಸಾಪಿ ಪುರಿಮಾ ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ।
‘‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā kammaṃ, kammato puna mano jāyatī’ti. Evametissā santatiyā atthi anto’’ti? ‘‘Natthi bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, addhānassāpi purimā koṭi na paññāyatī’’ti.
‘‘ಕಲ್ಲೋಸಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನಾ’’ತಿ।
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
ಪುರಿಮಕೋಟಿಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
Purimakoṭipañho dutiyo.
Footnotes:
