| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၁၀. ပုဏ္ဏမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
10. Puṇṇamasuttavaṇṇanā
၈၂. ဒိသ္သတိ အပဒိသ္သတီတိ ဒေသော, ကာရဏံ, တဉ္စ ခော ဉာပကံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယဉ္ဟိ သော ဇာနိတုကာမော ရုပ္ပနာဒိသဘာဝံ, ပဌမံ ပန သရူပံ ပုစ္ဆိတ္ဝာ ပုန တသ္သ ဝိသေသော ပုစ္ဆိတဗ္ဗောတိ ပဌမံ ‘‘ဣမေ နု ခော’’တိအာဒိနာ ပုစ္ဆံ ကရောတိ, ဣဓာပိ စ သော ဝိသေသော ဧဝ တသ္သ ဘိက္ခုနော အန္တန္တိ ဒသ္သေတိ။ အဇာနန္တော ဝိယ ပုစ္ဆတိ တေသံ ဟေတုန္တိ အဓိပ္ပာယော။
82. Dissati apadissatīti deso, kāraṇaṃ, tañca kho ñāpakaṃ daṭṭhabbaṃ. Yañhi so jānitukāmo ruppanādisabhāvaṃ, paṭhamaṃ pana sarūpaṃ pucchitvā puna tassa viseso pucchitabboti paṭhamaṃ ‘‘ime nu kho’’tiādinā pucchaṃ karoti, idhāpi ca so viseso eva tassa bhikkhuno antanti dasseti. Ajānanto viya pucchati tesaṃ hetunti adhippāyo.
တဏ္ဟာဆန္ဒမူလကာ ပဘဝတ္တာ။ ပဉ္စုပာဒာနက္ခန္ဓာတိ ဧတ္ထ ဝိသေသတော တဏ္ဟုပာဒာနသ္သ ဂဟဏံ ဣတရသ္သ တဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတံ တဒဝိနာဘာဝတောတိ ဆန္ဒရာဂော ဧဝ ဥဒ္ဓဋော။ ဣဒန္တိ တပ္ပဉ္ဟပဋိက္ခိပနံ။ ယဒိပိ ခန္ဓာ ဥပာဒာနေဟိ အသဟဇာတာပိ ဟောန္တိ ဥပာဒာနသ္သ အနာရမ္မဏဘူတာပိ, ဥပာဒာနံ ပန တေဟိ သဟဇာတမေဝ, တဒာရမ္မဏဉ္စ ဟောတိယေဝာတိ ဒသ္သေတိ။ န ဟိ အသဟဇာတံ အနာရမ္မဏဉ္စ ဥပာဒာနံ အတ္ထီတိ။ ဣဒာနိ တမတ္ထံ ဝိဝရိတ္ဝာ ဒသ္သေတုံ ‘‘တဏ္ဟာသမ္ပယုတ္တသ္မိ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ, တံ သုဝိညေယ္ယမေဝ။ အာရမ္မဏတောတိ အာရမ္မဏကရဏတော။ ‘‘ဧဝံရူပော သိယ’’န္တိ ဧဝံပဝတ္တသ္သ ဆန္ဒရာဂသ္သ ‘‘ဧဝံဝေဒနော သိယ’’န္တိ ဧဝံပဝတ္တိယာ အဘာဝတော တတ္ထ တတ္ထေဝ နတသင္ခာရာ ဘိဇ္ဇန္တိ, တသ္မာ ရူပဝေဒနာရမ္မဏာနံ ဆန္ဒရာဂာဒီနံ အဘာဝတော အတ္ထေဝ ဆန္ဒရာဂဝေမတ္တတာ။ ဆန္ဒရာဂသ္သ ပဟာနာဒိဝသေန ဆန္ဒရာဂပဋိသံယုတ္တသ္သ အပုစ္ဆိတတ္တာ, ‘‘အနုသန္ဓိ န ဃဋိယတီ’’တိ ဝုတ္တံ။ ကိဉ္စာပိ န ဃဋိယတီတိ အညသ္သေဝ ပုစ္ဆိတတ္တာ, တထာပိ သာနုသန္ဓိကာဝ ပုစ္ဆာ , တတော ဧဝ သာနုသန္ဓိကံ ဝိသ္သဇ္ဇနံ။ တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘တေသံ တေသ’’န္တိအာဒိနာ။ တေန အဇ္ဈာသယာနုသန္ဓိဝသေန သာနုသန္ဓိကာနေဝ ပုစ္ဆာဝိသ္သဇ္ဇနာနီတိ ဒသ္သေတိ။
Taṇhāchandamūlakā pabhavattā. Pañcupādānakkhandhāti ettha visesato taṇhupādānassa gahaṇaṃ itarassa taggahaṇeneva gahitaṃ tadavinābhāvatoti chandarāgo eva uddhaṭo. Idanti tappañhapaṭikkhipanaṃ. Yadipi khandhā upādānehi asahajātāpi honti upādānassa anārammaṇabhūtāpi, upādānaṃ pana tehi sahajātameva, tadārammaṇañca hotiyevāti dasseti. Na hi asahajātaṃ anārammaṇañca upādānaṃ atthīti. Idāni tamatthaṃ vivaritvā dassetuṃ ‘‘taṇhāsampayuttasmi’’ntiādi vuttaṃ, taṃ suviññeyyameva. Ārammaṇatoti ārammaṇakaraṇato. ‘‘Evaṃrūpo siya’’nti evaṃpavattassa chandarāgassa ‘‘evaṃvedano siya’’nti evaṃpavattiyā abhāvato tattha tattheva natasaṅkhārā bhijjanti, tasmā rūpavedanārammaṇānaṃ chandarāgādīnaṃ abhāvato attheva chandarāgavemattatā. Chandarāgassa pahānādivasena chandarāgapaṭisaṃyuttassa apucchitattā, ‘‘anusandhi na ghaṭiyatī’’ti vuttaṃ. Kiñcāpi na ghaṭiyatīti aññasseva pucchitattā, tathāpi sānusandhikāva pucchā, tato eva sānusandhikaṃ vissajjanaṃ. Tattha kāraṇamāha ‘‘tesaṃ tesa’’ntiādinā. Tena ajjhāsayānusandhivasena sānusandhikāneva pucchāvissajjanānīti dasseti.
ပုဏ္ဏမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Puṇṇamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
ခဇ္ဇနီယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Khajjanīyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၁၀. ပုဏ္ဏမသုတ္တံ • 10. Puṇṇamasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၁၀. ပုဏ္ဏမသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 10. Puṇṇamasuttavaṇṇanā
