| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / पञ्चपकरण-मूलटीका • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā |
पुच्छागणनगाथायो
Pucchāgaṇanagāthāyo
कुसलादि एककत्तय-मथादि अन्तेन मज्झिमन्तेन।
Kusalādi ekakattaya-mathādi antena majjhimantena;
आदि च मज्झेन दुका, तयो तिकेको च विञ्ञेय्यो॥
Ādi ca majjhena dukā, tayo tikeko ca viññeyyo.
तेस्वेकेकं मूलं कत्वा, तं सत्तसत्तका पुच्छा।
Tesvekekaṃ mūlaṃ katvā, taṃ sattasattakā pucchā;
एकेकपच्चये यथा, भवन्ति एकूनपञ्ञास॥
Ekekapaccaye yathā, bhavanti ekūnapaññāsa.
छसत्तताधिकसतं, सहस्समेकञ्च सुद्धिके पुच्छा।
Chasattatādhikasataṃ, sahassamekañca suddhike pucchā;
एस च नयोनुलोमे, पच्चनीये चाति नाञ्ञत्थ॥
Esa ca nayonulome, paccanīye cāti nāññattha.
रासिगुणितस्स रासिस्सड्ढं, सह रासिकस्स पिण्डो सो।
Rāsiguṇitassa rāsissaḍḍhaṃ, saha rāsikassa piṇḍo so;
रासिस्स वा सहेकस्सड्ढं, पुन रासिना गुणितं॥
Rāsissa vā sahekassaḍḍhaṃ, puna rāsinā guṇitaṃ.
इति हेतुमूलकादुक-तिकादयो छच्च सत्ततिसता द्वे।
Iti hetumūlakāduka-tikādayo chacca sattatisatā dve;
चतुवीसतेत्थ पुच्छा, अड्ढुड्ढसहस्सनहुतञ्च॥
Catuvīsatettha pucchā, aḍḍhuḍḍhasahassanahutañca.
तासं यस्मा सुद्धिक-नयो न पच्चेकपच्चये तस्मा।
Tāsaṃ yasmā suddhika-nayo na paccekapaccaye tasmā;
चतुवीसतिगुणितानं, ससुद्धिकानं अयं गणना॥
Catuvīsatiguṇitānaṃ, sasuddhikānaṃ ayaṃ gaṇanā.
लक्खत्तयं द्विनहुतं, पञ्च सहस्सानि सत्त च सतानि।
Lakkhattayaṃ dvinahutaṃ, pañca sahassāni satta ca satāni;
द्वापञ्ञासा एता, अनुलोमे पिण्डिता पुच्छा॥
Dvāpaññāsā etā, anulome piṇḍitā pucchā.
अनुलोमसदिसगणना, भवन्ति पुच्छानये च पच्चनीये।
Anulomasadisagaṇanā, bhavanti pucchānaye ca paccanīye;
हापेत्वा पन सेसे, नयद्वये सुद्धिके लद्धा॥
Hāpetvā pana sese, nayadvaye suddhike laddhā.
छप्पञ्ञास भवन्ति पुच्छा, छसतसहितञ्च लक्खतेरसकं।
Chappaññāsa bhavanti pucchā, chasatasahitañca lakkhaterasakaṃ;
पुच्छानयेसु गणिता, पटिच्चवारे चतूस्वपि॥
Pucchānayesu gaṇitā, paṭiccavāre catūsvapi.
सत्तहि गुणिता कुसलत्तिके द्वयं, नवुतिञ्चेव पञ्चसता।
Sattahi guṇitā kusalattike dvayaṃ, navutiñceva pañcasatā;
चत्तारि सहस्सानि च, तथेकनवुते च लक्खका॥
Cattāri sahassāni ca, tathekanavute ca lakkhakā.
नाद्वावीसति गुणिता, तिकेसु सब्बेसु वीसति च कोटि।
Nādvāvīsati guṇitā, tikesu sabbesu vīsati ca koṭi;
लक्खत्तयं सहस्सं, चतुवीसति चापि विञ्ञेय्या॥
Lakkhattayaṃ sahassaṃ, catuvīsati cāpi viññeyyā.
तिकपट्ठानं।
Tikapaṭṭhānaṃ.
एककपच्चये पन, नव नव कत्वा ससोळसद्विसतं।
Ekakapaccaye pana, nava nava katvā sasoḷasadvisataṃ;
हेतुदुकपठमवारे, पठमनये सुद्धिके पुच्छा॥
Hetudukapaṭhamavāre, paṭhamanaye suddhike pucchā.
हेतादिमूलकनये-स्वेकेकस्मिं दुकादिभेदयुते।
Hetādimūlakanaye-svekekasmiṃ dukādibhedayute;
चतुरासीतिचतुसत-सहितं सहस्सद्वयं पुच्छा॥
Caturāsīticatusata-sahitaṃ sahassadvayaṃ pucchā.
ता चतुवीसतिगुणिता, ससुद्धिका एत्थ होन्ति अनुलोमे।
Tā catuvīsatiguṇitā, sasuddhikā ettha honti anulome;
द्वत्तिंसट्ठसताधिक-सहस्सनवकड्ढलक्खका॥
Dvattiṃsaṭṭhasatādhika-sahassanavakaḍḍhalakkhakā.
एवं पच्चनीये द्वे, सुद्धिकरहिता चतूस्वतो होन्ति।
Evaṃ paccanīye dve, suddhikarahitā catūsvato honti;
छन्नवुतट्ठसतट्ठ-तिंससहस्सद्विलक्खकानि॥
Channavutaṭṭhasataṭṭha-tiṃsasahassadvilakkhakāni.
ता पन सत्तगुणा द्वे, सत्ततिसतद्वयं सहस्सानि।
Tā pana sattaguṇā dve, sattatisatadvayaṃ sahassāni;
द्वासत्तति होन्ति ततो, सोळस लक्खानि हेतुदुके॥
Dvāsattati honti tato, soḷasa lakkhāni hetuduke.
ता सतगुणा दुकसते, सतद्वयं सत्तवीसति सहस्सा।
Tā sataguṇā dukasate, satadvayaṃ sattavīsati sahassā;
द्वासत्ततिलक्खानि च, सोळसकोटि ततो पुच्छा॥
Dvāsattatilakkhāni ca, soḷasakoṭi tato pucchā.
दुकपट्ठानं।
Dukapaṭṭhānaṃ.
दुकतिकपट्ठाने तिक-पक्खेपो होति एकमेकदुके।
Dukatikapaṭṭhāne tika-pakkhepo hoti ekamekaduke;
तस्स छसट्ठिगुणेन ते, छसट्ठिसतं दुका होन्ति॥
Tassa chasaṭṭhiguṇena te, chasaṭṭhisataṃ dukā honti.
हेतुदुकलद्धपुच्छा, गुणिता तेहि च होन्ति तिकपदमेव।
Hetudukaladdhapucchā, guṇitā tehi ca honti tikapadameva;
दुकपट्ठाने पुच्छा, तासं गणना अयं ञेय्या॥
Dukapaṭṭhāne pucchā, tāsaṃ gaṇanā ayaṃ ñeyyā.
द्वापञ्ञास सतानि च, नवेव नहुतानि नव च सट्ठिञ्च।
Dvāpaññāsa satāni ca, naveva nahutāni nava ca saṭṭhiñca;
लक्खानि तीहि सहितं, सतं सहस्सञ्च कोटिनं॥
Lakkhāni tīhi sahitaṃ, sataṃ sahassañca koṭinaṃ.
दुकतिकपट्ठानं।
Dukatikapaṭṭhānaṃ.
तिकदुकपट्ठाने तिक-मेकेकं द्विसतभेदनं कत्वा।
Tikadukapaṭṭhāne tika-mekekaṃ dvisatabhedanaṃ katvā;
द्वावीसद्विसतगुणा, ञेय्या कुसलत्तिके लद्धा॥
Dvāvīsadvisataguṇā, ñeyyā kusalattike laddhā.
पुच्छा अट्ठसताधिक-चतुसहस्सद्विलक्खयुत्तानं।
Pucchā aṭṭhasatādhika-catusahassadvilakkhayuttānaṃ;
कोटीनं छक्कमथो, कोटिसहस्सानि चत्तारि॥
Koṭīnaṃ chakkamatho, koṭisahassāni cattāri.
तिकदुकपट्ठानं।
Tikadukapaṭṭhānaṃ.
तिकतिकपट्ठाने , तेसट्ठिविधेकेकभेदना तु तिका।
Tikatikapaṭṭhāne , tesaṭṭhividhekekabhedanā tu tikā;
तेहि च गुणिता कुसल-त्तिकपुच्छापि होन्ति पुच्छा ता॥
Tehi ca guṇitā kusala-ttikapucchāpi honti pucchā tā.
द्वादस पञ्चसता चतु-सट्ठिसहस्सानि नवुति चेकूना।
Dvādasa pañcasatā catu-saṭṭhisahassāni navuti cekūnā;
लक्खानमेकसट्ठि, द्वादससतकोटियो चेव॥
Lakkhānamekasaṭṭhi, dvādasasatakoṭiyo ceva.
तिकतिकपट्ठानं।
Tikatikapaṭṭhānaṃ.
द्वयहीनद्वयसतगुणो, एकेको दुकदुके तेहि।
Dvayahīnadvayasataguṇo, ekeko dukaduke tehi;
हेतुदुके लद्धा सङ्ख्य-भेदेहि च वड्ढिता पुच्छा॥
Hetuduke laddhā saṅkhya-bhedehi ca vaḍḍhitā pucchā.
छसतयुतानि पञ्चा-सीतिसहस्सानि लक्खनवकञ्च।
Chasatayutāni pañcā-sītisahassāni lakkhanavakañca;
एकादसापि कोटि, पुन कोटिसतानि तेत्तिंस॥
Ekādasāpi koṭi, puna koṭisatāni tettiṃsa.
दुकदुकपट्ठानं।
Dukadukapaṭṭhānaṃ.
सम्पिण्डिता तु पुच्छा, अनुलोमे छब्बिधेपि पट्ठाने।
Sampiṇḍitā tu pucchā, anulome chabbidhepi paṭṭhāne;
छत्तिंसतिसतसहस्स-ट्ठकयुतसत्तनहुतानि॥
Chattiṃsatisatasahassa-ṭṭhakayutasattanahutāni.
लक्खानि छच्च चत्ता-लीसेव नवाथ कोटियो दस च।
Lakkhāni chacca cattā-līseva navātha koṭiyo dasa ca;
सत्तकोटिसतेहि च, कोटिसहस्सानि नव होन्ति॥
Sattakoṭisatehi ca, koṭisahassāni nava honti.
ता चतुगुणिता पुच्छा, चतुप्पभेदे समन्तपट्ठाने।
Tā catuguṇitā pucchā, catuppabhede samantapaṭṭhāne;
चतुचत्तालीससतत्तयं, सहस्सानि तेरस च॥
Catucattālīsasatattayaṃ, sahassāni terasa ca.
सत्तासीति च लक्खानं, कोटीनञ्च सत्तसत्ततियो।
Sattāsīti ca lakkhānaṃ, koṭīnañca sattasattatiyo;
होन्तिट्ठसतानिट्ठ-तिंससतसहस्सानि इति गणना॥
Hontiṭṭhasatāniṭṭha-tiṃsasatasahassāni iti gaṇanā.
पट्ठानस्स पुच्छागणनगाथा।
Paṭṭhānassa pucchāgaṇanagāthā.
पट्ठानपकरण-मूलटीका समत्ता।
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā samattā.
इति भदन्तआनन्दाचरियकेन कता लीनत्थपदवण्णना
Iti bhadantaānandācariyakena katā līnatthapadavaṇṇanā
अभिधम्मस्स मूलटीका समत्ता।
Abhidhammassa mūlaṭīkā samattā.
