| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ឧទាន-អដ្ឋកថា • Udāna-aṭṭhakathā |
៨. បិណ្ឌបាតិកសុត្តវណ្ណនា
8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā
២៨. អដ្ឋមេ បច្ឆាភត្តន្តិ ឯកាសនិកខលុបច្ឆាភត្តិកានំ បាតោវ ភុត្តានំ អន្តោមជ្ឈន្ហិកោបិ បច្ឆាភត្តមេវ, ឥធ បន បកតិភត្តស្សេវ បច្ឆតោ បច្ឆាភត្តន្តិ វេទិតព្ពំ។ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តានន្តិ បិណ្ឌបាតតោ បដិក្កន្តានំ, បិណ្ឌបាតំ បរិយេសិត្វា ភត្តកិច្ចស្ស និដ្ឋាបនវសេន តតោ និវត្តានំ។ ករេរិមណ្ឌលមាឡេតិ ឯត្ថ ករេរីតិ វរុណរុក្ខស្ស នាមំ។ សោ កិរ គន្ធកុដិយា មណ្ឌបស្ស សាលាយ ច អន្តរេ ហោតិ, តេន គន្ធកុដីបិ ‘‘ករេរិកុដិកា’’តិ វុច្ចតិ, មណ្ឌបោបិ សាលាបិ ‘‘ករេរិមណ្ឌលមាឡោ’’តិ។ តស្មា ករេរិរុក្ខស្ស អវិទូរេ កតេ និសីទនសាលសង្ខាតេ មណ្ឌលមាឡេ។ តិណបណ្ណច្ឆទនំ អនោវស្សកំ ‘‘មណ្ឌលមាឡោ’’តិ វទន្តិ, អតិមុត្តកាទិលតាមណ្ឌបោ ‘‘មណ្ឌលមាឡោ’’តិ អបរេ។
28. Aṭṭhame pacchābhattanti ekāsanikakhalupacchābhattikānaṃ pātova bhuttānaṃ antomajjhanhikopi pacchābhattameva, idha pana pakatibhattasseva pacchato pacchābhattanti veditabbaṃ. Piṇḍapātapaṭikkantānanti piṇḍapātato paṭikkantānaṃ, piṇḍapātaṃ pariyesitvā bhattakiccassa niṭṭhāpanavasena tato nivattānaṃ. Karerimaṇḍalamāḷeti ettha karerīti varuṇarukkhassa nāmaṃ. So kira gandhakuṭiyā maṇḍapassa sālāya ca antare hoti, tena gandhakuṭīpi ‘‘karerikuṭikā’’ti vuccati, maṇḍapopi sālāpi ‘‘karerimaṇḍalamāḷo’’ti. Tasmā karerirukkhassa avidūre kate nisīdanasālasaṅkhāte maṇḍalamāḷe. Tiṇapaṇṇacchadanaṃ anovassakaṃ ‘‘maṇḍalamāḷo’’ti vadanti, atimuttakādilatāmaṇḍapo ‘‘maṇḍalamāḷo’’ti apare.
កាលេន កាលន្តិ កាលេ កាលេ អន្តរន្តរា, តស្មិំ តស្មិំ សមយេតិ អត្ថោ។ មនាបិកេតិ មនវឌ្ឍកេ, បិយរូបេ ឥដ្ឋេតិ អត្ថោ។ ឥដ្ឋានិដ្ឋភាវោ ច បុគ្គលវសេន ច ទ្វារវសេន ច គហេតព្ពោ។ ឯកច្ចស្ស ហិ ឥដ្ឋាភិមតោ ឯកច្ចស្ស អនិដ្ឋោ ហោតិ, ឯកច្ចស្ស អនិដ្ឋាភិមតោ ឯកច្ចស្ស ឥដ្ឋោ ។ តថា ឯកស្ស ទ្វារស្ស ឥដ្ឋោ អញ្ញស្ស អនិដ្ឋោ។ វិបាកវសេន បនេត្ថ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោ។ កុសលវិបាកោ ហិ ឯកន្តេន ឥដ្ឋោ, អកុសលវិបាកោ អនិដ្ឋោ ឯវាតិ។ ចក្ខុនា រូបេ បស្សិតុន្តិ គាមំ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋោ ឧបាសកេហិ គេហំ បវេសេត្វា បូជាសក្ការករណត្ថំ ឧបនីតេសុ អាសនវិតានាទីសុ នានាវិរាគសមុជ្ជលវណ្ណសង្ខាតេ រជនីយេ អញ្ញេ ច សវិញ្ញាណករូបេ ចក្ខុទ្វារិកវិញ្ញាណេហិ បស្សិតុំ។ សទ្ទេតិ តថេវ ឥស្សរជនានំ គេហំ បវិដ្ឋោ តេសំ បយុត្តេ គីតវាទិតសទ្ទេ សោតុំ។ គន្ធេតិ តថា តេហិ បូជាសក្ការវសេន ឧបនីតេ បុប្ផធូមាទិគន្ធេ ឃាយិតុំ។ រសេតិ តេហិ ទិន្នាហារបរិភោគេ នានគ្គរសេ សាយិតុំ។ ផោដ្ឋព្ពេតិ មហគ្ឃបច្ចត្ថរណេសុ អាសនេសុ និសិន្នកាលេ សុខសម្ផស្សេ ផោដ្ឋព្ពេ ផុសិតុំ។ ឯវញ្ច បញ្ចទ្វារិកឥដ្ឋារម្មណប្បដិលាភំ កិត្តេត្វា ឥទានិ មនោទ្វារិកឥដ្ឋារម្មណប្បដិលាភំ ទស្សេតុំ ‘‘សក្កតោ’’តិអាទិ វុត្តំ។ តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ។
Kālena kālanti kāle kāle antarantarā, tasmiṃ tasmiṃ samayeti attho. Manāpiketi manavaḍḍhake, piyarūpe iṭṭheti attho. Iṭṭhāniṭṭhabhāvo ca puggalavasena ca dvāravasena ca gahetabbo. Ekaccassa hi iṭṭhābhimato ekaccassa aniṭṭho hoti, ekaccassa aniṭṭhābhimato ekaccassa iṭṭho . Tathā ekassa dvārassa iṭṭho aññassa aniṭṭho. Vipākavasena panettha vinicchayo veditabbo. Kusalavipāko hi ekantena iṭṭho, akusalavipāko aniṭṭho evāti. Cakkhunā rūpe passitunti gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho upāsakehi gehaṃ pavesetvā pūjāsakkārakaraṇatthaṃ upanītesu āsanavitānādīsu nānāvirāgasamujjalavaṇṇasaṅkhāte rajanīye aññe ca saviññāṇakarūpe cakkhudvārikaviññāṇehi passituṃ. Saddeti tatheva issarajanānaṃ gehaṃ paviṭṭho tesaṃ payutte gītavāditasadde sotuṃ. Gandheti tathā tehi pūjāsakkāravasena upanīte pupphadhūmādigandhe ghāyituṃ. Raseti tehi dinnāhāraparibhoge nānaggarase sāyituṃ. Phoṭṭhabbeti mahagghapaccattharaṇesu āsanesu nisinnakāle sukhasamphasse phoṭṭhabbe phusituṃ. Evañca pañcadvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ kittetvā idāni manodvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ dassetuṃ ‘‘sakkato’’tiādi vuttaṃ. Taṃ heṭṭhā vuttatthameva.
កិំ បន អបិណ្ឌបាតិកានំ អយំ នយោ ន លព្ភតីតិ? លព្ភតិ។ តេសម្បិ ហិ និមន្តនសលាកភត្តាទិអត្ថំ គាមំ គតកាលេ ឧឡារវិភវា ឧបាសកា តថា សក្ការសម្មានំ ករោន្តិយេវ, តំ បន អនិយតំ។ បិណ្ឌបាតិកានំ បន តទា និច្ចមេវ តត្ថ បូជាសក្ការំ ករិយមានំ ទិស្វា, សក្ការគរុតាយ អនិស្សរណមគ្គេ ឋត្វា, អយោនិសោមនសិការវសេន តេ ភិក្ខូ ឯវមាហំសុ។ តេនេវាហ – ‘‘ហន្ទាវុសោ, មយម្បិ បិណ្ឌបាតិកា ហោមា’’តិអាទិ។
Kiṃ pana apiṇḍapātikānaṃ ayaṃ nayo na labbhatīti? Labbhati. Tesampi hi nimantanasalākabhattādiatthaṃ gāmaṃ gatakāle uḷāravibhavā upāsakā tathā sakkārasammānaṃ karontiyeva, taṃ pana aniyataṃ. Piṇḍapātikānaṃ pana tadā niccameva tattha pūjāsakkāraṃ kariyamānaṃ disvā, sakkāragarutāya anissaraṇamagge ṭhatvā, ayonisomanasikāravasena te bhikkhū evamāhaṃsu. Tenevāha – ‘‘handāvuso, mayampi piṇḍapātikā homā’’tiādi.
តត្ថ ហន្ទាតិ វោស្សគ្គត្ថេ និបាតោ។ លច្ឆាមាតិ លភិស្សាម។ តេនុបសង្កមីតិ តត្ថ សុរភិគន្ធកុដិយំ និសិន្នោ តេសំ តំ កថាសល្លាបំ សុត្វា ‘‘ឥមេ ភិក្ខូ មាទិសស្ស នាម ពុទ្ធស្ស សាសនេ បព្ពជិត្វា មយា សទ្ធិំ ឯកវិហារេ វសន្តាបិ ឯវំ អយោនិសោមនសិការវសេន កថំ បវត្តេន្តិ, សល្លេខេ ន វត្តន្តិ, ហន្ទ តេ តតោ និវារេត្វា សល្លេខវិហារេ និយោជេស្សាមី’’តិ មណ្ឌលមាឡំ ឧបសង្កមិ។ សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវ។
Tattha handāti vossaggatthe nipāto. Lacchāmāti labhissāma. Tenupasaṅkamīti tattha surabhigandhakuṭiyaṃ nisinno tesaṃ taṃ kathāsallāpaṃ sutvā ‘‘ime bhikkhū mādisassa nāma buddhassa sāsane pabbajitvā mayā saddhiṃ ekavihāre vasantāpi evaṃ ayonisomanasikāravasena kathaṃ pavattenti, sallekhe na vattanti, handa te tato nivāretvā sallekhavihāre niyojessāmī’’ti maṇḍalamāḷaṃ upasaṅkami. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ‘‘អប្បិច្ឆតាសន្តុដ្ឋិតាសល្លេខានំ វសេន កិលេសេ ធុនិតុំ តណ្ហំ វិសោសេតុំ បដិបន្នោតិ បិណ្ឌបាតិកស្ស សតោ ទេវា បិហយន្តិ, តស្ស បដិបត្តិយា អាទរជាតា បិយាយន្តិ, ន ឥតោ អញ្ញថា’’តិ ឥមមត្ថំ វិទិត្វា តទត្ថទីបនំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ។
Etamatthaṃ viditvāti ‘‘appicchatāsantuṭṭhitāsallekhānaṃ vasena kilese dhunituṃ taṇhaṃ visosetuṃ paṭipannoti piṇḍapātikassa sato devā pihayanti, tassa paṭipattiyā ādarajātā piyāyanti, na ito aññathā’’ti imamatthaṃ viditvā tadatthadīpanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi.
តត្ថ នោ ចេ សទ្ទសិលោកនិស្សិតោតិ ‘‘អហោ អយ្យោ អប្បិច្ឆោ សន្តុដ្ឋោ បរមសល្លេខវុត្តី’’តិអាទិនា បរេហិ កិត្តិតព្ពសទ្ទសង្ខាតំ សិលោកំ។ តណ្ហាយ និស្សិតោ ន ហោតិ ចេតិ អត្ថោ។ សទ្ទោ វា សម្មុខា វណ្ណភណនថុតិឃោសោ, សិលោកោ បរម្មុខភូតា បសំសា បត្ថដយសតា វា។ សេសំ អនន្តរសុត្តេ វុត្តនយមេវ។
Tattha no ce saddasilokanissitoti ‘‘aho ayyo appiccho santuṭṭho paramasallekhavuttī’’tiādinā parehi kittitabbasaddasaṅkhātaṃ silokaṃ. Taṇhāya nissito na hoti ceti attho. Saddo vā sammukhā vaṇṇabhaṇanathutighoso, siloko parammukhabhūtā pasaṃsā patthaṭayasatā vā. Sesaṃ anantarasutte vuttanayameva.
អដ្ឋមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Aṭṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ឧទានបាឡិ • Udānapāḷi / ៨. បិណ្ឌបាតិកសុត្តំ • 8. Piṇḍapātikasuttaṃ
