| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
৬. পিণ্ডপাতমহপ্ফলপঞ্হো
6. Piṇḍapātamahapphalapañho
৬. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ধম্মসঙ্গীতিকারকেহি থেরেহি –
6. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ dhammasaṅgītikārakehi therehi –
‘‘‘চুন্দস্স ভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা, কম্মারস্সাতি মে সুতং।
‘‘‘Cundassa bhattaṃ bhuñjitvā, kammārassāti me sutaṃ;
‘‘পুন চ ভগৰতা ভণিতং ‘দ্ৰেমে, আনন্দ, পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চ। কতমে দ্ৰে? যঞ্চ পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জিত্ৰা তথাগতো অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুজ্ঝি, যঞ্চ পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জিত্ৰা তথাগতো অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযতি। ইমে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা, অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’তি। যদি, ভন্তে নাগসেন, ভগৰতো চুন্দস্স ভত্তং ভুত্তাৰিস্স 3 খরো আবাধো উপ্পন্নো, পবাল়্হা চ ৰেদনা পৰত্তা মারণন্তিকা, তেন হি ‘দ্ৰেমে, আনন্দ, পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা। যদি দ্ৰেমে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চ, তেন হি ভগৰতো চুন্দস্স ভত্তং ভুত্তাৰিস্স 4 খরো আবাধো উপ্পন্নো, পবাল়্হা চ ৰেদনা পৰত্তা মারণন্তিকাতি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা। কিংনু খো, ভন্তে নাগসেন, সো পিণ্ডপাতো ৰিসগততায মহপ্ফলো, রোগুপ্পাদকতায মহপ্ফলো , আযুৰিনাসকতায মহপ্ফলো, ভগৰতো জীৰিতহরণতায মহপ্ফলো? তত্থ মে কারণং ব্রূহি পরৰাদানং নিগ্গহায, এত্থাযং জনো সম্মূল়্হো লোভৰসেন অতিবহুং খাযিতেন লোহিতপক্খন্দিকা উপ্পন্নাতি। অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি।
‘‘Puna ca bhagavatā bhaṇitaṃ ‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca. Katame dve? Yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhi, yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati. Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’ti. Yadi, bhante nāgasena, bhagavato cundassa bhattaṃ bhuttāvissa 5 kharo ābādho uppanno, pabāḷhā ca vedanā pavattā māraṇantikā, tena hi ‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi dveme piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca, tena hi bhagavato cundassa bhattaṃ bhuttāvissa 6 kharo ābādho uppanno, pabāḷhā ca vedanā pavattā māraṇantikāti tampi vacanaṃ micchā. Kiṃnu kho, bhante nāgasena, so piṇḍapāto visagatatāya mahapphalo, roguppādakatāya mahapphalo , āyuvināsakatāya mahapphalo, bhagavato jīvitaharaṇatāya mahapphalo? Tattha me kāraṇaṃ brūhi paravādānaṃ niggahāya, etthāyaṃ jano sammūḷho lobhavasena atibahuṃ khāyitena lohitapakkhandikā uppannāti. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ধম্মসঙ্গীতিকারকেহি থেরেহি –
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, dhammasaṅgītikārakehi therehi –
‘‘‘চুন্দস্স ভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা, কম্মারস্সাতি মে সুতং।
‘‘‘Cundassa bhattaṃ bhuñjitvā, kammārassāti me sutaṃ;
আবাধং সম্ফুসী ধীরো, পবাল়্হং মারণন্তিক’ন্তি॥
Ābādhaṃ samphusī dhīro, pabāḷhaṃ māraṇantika’nti.
‘‘ভগৰতা চ ভণিতং ‘দ্ৰেমে, আনন্দ, পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চ। কতমে দ্ৰে? যঞ্চ পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জিত্ৰা তথাগতো অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুজ্ঝি, যঞ্চ পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জিত্ৰা তথাগতো অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযতি 7, ইমে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা, অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’তি।
‘‘Bhagavatā ca bhaṇitaṃ ‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca. Katame dve? Yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhi, yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati 8, ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’ti.
‘‘সো পন পিণ্ডপাতো বহুগুণো অনেকানিসংসো। দেৰতা, মহারাজ, হট্ঠা পসন্নমানসা ‘অযং ভগৰতো পচ্ছিমো পিণ্ডপাতো’তি দিব্বং ওজং সূকরমদ্দৰে আকিরিংসু। তঞ্চ পন সম্মাপাকং লহুপাকং 9 মনুঞ্ঞং বহুরসং জট্ঠরগ্গিতেজস্স হিতং। ন, মহারাজ, ততোনিদানং ভগৰতো কোচি অনুপ্পন্নো রোগো উপ্পন্নো, অপি চ, মহারাজ, ভগৰতো পকতিদুব্বলে সরীরে খীণে আযুসঙ্খারে উপ্পন্নো রোগো ভিয্যো অভিৰড্ঢি।
‘‘So pana piṇḍapāto bahuguṇo anekānisaṃso. Devatā, mahārāja, haṭṭhā pasannamānasā ‘ayaṃ bhagavato pacchimo piṇḍapāto’ti dibbaṃ ojaṃ sūkaramaddave ākiriṃsu. Tañca pana sammāpākaṃ lahupākaṃ 10 manuññaṃ bahurasaṃ jaṭṭharaggitejassa hitaṃ. Na, mahārāja, tatonidānaṃ bhagavato koci anuppanno rogo uppanno, api ca, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.
‘‘যথা, মহারাজ, পকতিযা জলমানো অগ্গি অঞ্ঞস্মিং উপাদানে দিন্নে ভিয্যো পজ্জলতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, ভগৰতো পকতিদুব্বলে সরীরে খীণে আযুসঙ্খারে উপ্পন্নো রোগো ভিয্যো অভিৰড্ঢি।
‘‘Yathā, mahārāja, pakatiyā jalamāno aggi aññasmiṃ upādāne dinne bhiyyo pajjalati, evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.
‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, সোতো পকতিযা সন্দমানো অভিৰুট্ঠে মহামেঘে ভিয্যো মহোঘো উদকৰাহকো হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, ভগৰতো পকতিদুব্বলে সরীরে খীণে আযুসঙ্খারে উপ্পন্নো রোগো ভিয্যো অভিৰড্ঢি।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, soto pakatiyā sandamāno abhivuṭṭhe mahāmeghe bhiyyo mahogho udakavāhako hoti, evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.
‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, পকতিযা অভিসন্নধাতু কুচ্ছি অঞ্ঞস্মিং অজ্ঝোহরিতে ভিয্যো আযমেয্য 11, এৰমেৰ খো, মহারাজ, ভগৰতো পকতিদুব্বলে সরীরে খীণে আযুসঙ্খারে উপ্পন্নো রোগো ভিয্যো অভিৰড্ঢি, নত্থি, মহারাজ, তস্মিং পিণ্ডপাতে দোসো, ন চ তস্স সক্কা দোসং আরোপেতু’’ন্তি।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, pakatiyā abhisannadhātu kucchi aññasmiṃ ajjhoharite bhiyyo āyameyya 12, evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi, natthi, mahārāja, tasmiṃ piṇḍapāte doso, na ca tassa sakkā dosaṃ āropetu’’nti.
‘‘ভন্তে নাগসেন, কেন কারণেন তে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’’তি? ‘‘ধম্মানুমজ্জনসমাপত্তিৰসেন, মহারাজ, তে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’’তি।
‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti? ‘‘Dhammānumajjanasamāpattivasena, mahārāja, te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti.
‘‘ভন্তে নাগসেন, কতমেসং ধম্মানং অনুমজ্জনসমাপত্তিৰসেন তে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’’তি? ‘‘নৰন্নং, মহারাজ, অনুপুব্বৰিহারসমাপত্তীনং অনুলোমপ্পটিলোমসমাপজ্জনৰসেন তে দ্ৰে পিণ্ডপাতা সমসমফলা সমৰিপাকা অতিৰিয অঞ্ঞেহি পিণ্ডপাতেহি মহপ্ফলতরা চ মহানিসংসতরা চা’’তি।
‘‘Bhante nāgasena, katamesaṃ dhammānaṃ anumajjanasamāpattivasena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti? ‘‘Navannaṃ, mahārāja, anupubbavihārasamāpattīnaṃ anulomappaṭilomasamāpajjanavasena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti.
‘‘ভন্তে নাগসেন, দ্ৰীসু যেৰ দিৰসেসু অধিমত্তং তথাগতো নৰানুপুব্বৰিহারসমাপত্তিযো অনুলোমপ্পটিলোমং সমাপজ্জী’’তি? ‘‘আম, মহারাজা’’তি। ‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে নাগসেন, অব্ভুতং ভন্তে নাগসেন। যং ইমস্মিং বুদ্ধক্খেত্তে অসদিসং পরমদানং, তম্পি ইমেহি দ্ৰীহি পিণ্ডপাতেহি অগণিতং। অচ্ছরিযং, ভন্তে নাগসেন, অব্ভুতং, ভন্তে নাগসেন। যাৰ মহন্তা নৰানুপুব্বৰিহারসমাপত্তিযো, যত্র হি নাম নৰানুপুব্বৰিহারসমাপত্তিৰসেন দানং মহপ্ফলতরং হোতি মহানিসংসতরঞ্চ। সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি।
‘‘Bhante nāgasena, dvīsu yeva divasesu adhimattaṃ tathāgato navānupubbavihārasamāpattiyo anulomappaṭilomaṃ samāpajjī’’ti? ‘‘Āma, mahārājā’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante nāgasena, abbhutaṃ bhante nāgasena. Yaṃ imasmiṃ buddhakkhette asadisaṃ paramadānaṃ, tampi imehi dvīhi piṇḍapātehi agaṇitaṃ. Acchariyaṃ, bhante nāgasena, abbhutaṃ, bhante nāgasena. Yāva mahantā navānupubbavihārasamāpattiyo, yatra hi nāma navānupubbavihārasamāpattivasena dānaṃ mahapphalataraṃ hoti mahānisaṃsatarañca. Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
পিণ্ডপাতমহপ্ফলপঞ্হো ছট্ঠো।
Piṇḍapātamahapphalapañho chaṭṭho.
Footnotes:
