| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / கு²த்³த³ஸிக்கா²-மூலஸிக்கா² • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
5. பத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா
5. Pattaniddesavaṇṇanā
60. இதா³னி பா⁴ஜனவிகதிங் த³ஸ்ஸேதுங் ‘‘பத்தோ சா’’தி உத்³த⁴டங். எத்த² பன பட²மகா³தா² ஸுவிஞ்ஞெய்யா.
60. Idāni bhājanavikatiṃ dassetuṃ ‘‘patto cā’’ti uddhaṭaṃ. Ettha pana paṭhamagāthā suviññeyyā.
61. து³தியே ‘‘மக³த⁴னாளித்³வயதண்டு³லஸாதி⁴த’’ந்தி வத்தப்³பே³ விப⁴த்திலோபங் அகத்வா கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ங் ‘‘மக³தே⁴ நாளித்³வயதண்டு³லஸாதி⁴த’’ந்தி வுத்தங், பசிதந்தி அத்தோ². எத்த² (பாரா॰ 602; பாரா॰ அட்ட²॰ 2.602; கங்கா²॰ அட்ட²॰ பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா) மக³த⁴னாளி நாம அட்³ட⁴தேரஸபலங் க³ண்ஹாதி. ஓத³னந்தி எத்த² ஸப்³ப³ப்பகாரஸம்பன்னங் அவஸ்ஸாவிதோத³னங் க³ஹேதப்³ப³ங். ஓத³னஸ்ஸ சதுத்த²பா⁴க³ப்பமாணங் நாதிக⁴னங் நாதிதனுகங் ஹத்த²ஹாரியமுக்³க³ஸூபஞ்ச ஆலோபஸ்ஸ ஆலோபஸ்ஸ அனுரூபங் யாவ சரிமகாலோபப்பஹோனகங் மச்ச²மங்ஸாதி³ப்³யஞ்ஜனஞ்ச யோ பத்தோ க³ண்ஹாதி, ஸோ உக்கட்டோ² நாமாதி அத்தோ². ஸப்பிதேலதக்கரஸகஞ்ஜிகாதீ³னி பன க³ணனூபகா³னி ந ஹொந்தி, தானி ஹி ஓத³னக³திகானேவ ஹொந்தி, நேவ ஹாபேதுங், ந வட்³டே⁴துங் ஸக்கொந்தி. ஏவமேதங் ஸப்³ப³ங் பக்கி²த்தங் ஸசே பத்தஸ்ஸ ஹெட்டி²மராஜிஸமங் திட்ட²தி, ஸுத்தேன வா ஹீரேன வா சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வா ஹீரஸ்ஸ வா ஹெட்டி²மந்தங் பு²ஸதி, அயங் உக்கட்டோ² நாம பத்தோ. ஸசே தங் ராஜிங் அதிக்கமித்வா தூ²பீகதங் திட்ட²தி, அயங் உக்கட்டோ²மகோ நாம பத்தோ. ஸசே தங் ராஜிங் ந ஸம்பாபுணாதி, அந்தோக³தமேவ ஹோதி, அயங் உக்கட்டு²க்கட்டோ² நாம பத்தோ.
61. Dutiye ‘‘magadhanāḷidvayataṇḍulasādhita’’nti vattabbe vibhattilopaṃ akatvā gāthābandhasukhatthaṃ ‘‘magadhe nāḷidvayataṇḍulasādhita’’nti vuttaṃ, pacitanti attho. Ettha (pārā. 602; pārā. aṭṭha. 2.602; kaṅkhā. aṭṭha. pattasikkhāpadavaṇṇanā) magadhanāḷi nāma aḍḍhaterasapalaṃ gaṇhāti. Odananti ettha sabbappakārasampannaṃ avassāvitodanaṃ gahetabbaṃ. Odanassa catutthabhāgappamāṇaṃ nātighanaṃ nātitanukaṃ hatthahāriyamuggasūpañca ālopassa ālopassa anurūpaṃ yāva carimakālopappahonakaṃ macchamaṃsādibyañjanañca yo patto gaṇhāti, so ukkaṭṭho nāmāti attho. Sappitelatakkarasakañjikādīni pana gaṇanūpagāni na honti, tāni hi odanagatikāneva honti, neva hāpetuṃ, na vaḍḍhetuṃ sakkonti. Evametaṃ sabbaṃ pakkhittaṃ sace pattassa heṭṭhimarājisamaṃ tiṭṭhati, suttena vā hīrena vā chindantassa suttassa vā hīrassa vā heṭṭhimantaṃ phusati, ayaṃ ukkaṭṭho nāma patto. Sace taṃ rājiṃ atikkamitvā thūpīkataṃ tiṭṭhati, ayaṃ ukkaṭṭhomako nāma patto. Sace taṃ rājiṃ na sampāpuṇāti, antogatameva hoti, ayaṃ ukkaṭṭhukkaṭṭho nāma patto.
62. ‘‘மஜ்ஜி²மோ நாம பத்தோ நாளிகோத³னங் க³ண்ஹாதீ’’தி வுத்தத்தா ‘‘மஜ்ஜி²மோ தஸ்ஸுபட்³டோ⁴ வா’’தி வுத்தங். எத்தா²பி வுத்தப்பகாரேன மஜ்ஜி²மோ மஜ்ஜி²மோமகோ மஜ்ஜி²முக்கட்டோ²தி பத்தத்திகங் வேதி³தப்³ப³ங். ‘‘ஓமகோ நாம பத்தோ பத்தோ²த³னங் க³ண்ஹாதீ’’தி (பாரா॰ 602) வசனதோ ‘‘ததோபட்³டோ⁴’’தி வுத்தங். மக³த⁴னாளியா உபட்³ட⁴னாளிகோத³னஞ்ச ததூ³பியங் ஸூபங் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச க³ண்ஹாதி, ஸோ ஓமகோ நாம. இதா⁴பி ஓமகோ ஓமகோமகோ ஓமகுக்கட்டோ²தி பத்தத்திகங் வேதி³தப்³ப³ங். இமேஸு பன நவஸு பத்தேஸு உக்கட்டு²க்கட்டோ² ச ஓமகோமகோ ச அபத்தோ. ஏதேஸு அதி⁴ட்டா²தப்³ப³கிச்சங் நத்தி², ஸேஸா ஸத்த பத்தா அதி⁴ட்டா²தப்³பா³, விகப்பேதப்³பா³ சாதி அத்தோ².
62. ‘‘Majjhimo nāma patto nāḷikodanaṃ gaṇhātī’’ti vuttattā ‘‘majjhimo tassupaḍḍho vā’’ti vuttaṃ. Etthāpi vuttappakārena majjhimo majjhimomako majjhimukkaṭṭhoti pattattikaṃ veditabbaṃ. ‘‘Omako nāma patto patthodanaṃ gaṇhātī’’ti (pārā. 602) vacanato ‘‘tatopaḍḍho’’ti vuttaṃ. Magadhanāḷiyā upaḍḍhanāḷikodanañca tadūpiyaṃ sūpaṃ byañjanañca gaṇhāti, so omako nāma. Idhāpi omako omakomako omakukkaṭṭhoti pattattikaṃ veditabbaṃ. Imesu pana navasu pattesu ukkaṭṭhukkaṭṭho ca omakomako ca apatto. Etesu adhiṭṭhātabbakiccaṃ natthi, sesā satta pattā adhiṭṭhātabbā, vikappetabbā cāti attho.
63. அதிரேகபத்தோதி (பாரா॰ 601) அனதி⁴ட்டி²தோ அவிகப்பிதோ. ஸகோதி ஸஸந்தகோ. கப்போதி கப்பியோ. அயமேவெத்த² ஸங்கே²போ – யோ பத்தோ காகணிகமத்தஸ்ஸாபி மூலஸ்ஸ தா³தப்³ப³ஸ்ஸ நத்தி²தாய ஸகோ. அயோபத்தோ பஞ்சஹி பாகேஹி மத்திகாபத்தோ த்³வீஹி பாகேஹி பக்கத்தா கப்போ. ஸோ த³ஸாஹபரமங் காலங் அனதி⁴ட்டி²தோ அவிகப்பிதோ தா⁴ரெய்யோதி.
63.Atirekapattoti (pārā. 601) anadhiṭṭhito avikappito. Sakoti sasantako. Kappoti kappiyo. Ayamevettha saṅkhepo – yo patto kākaṇikamattassāpi mūlassa dātabbassa natthitāya sako. Ayopatto pañcahi pākehi mattikāpatto dvīhi pākehi pakkattā kappo. So dasāhaparamaṃ kālaṃ anadhiṭṭhito avikappito dhāreyyoti.
64. அச்சே²தா³த³யோ சீவரே வுத்தப்பபே⁴தா³யேவ. சி²த்³தே³னாதி (பாரா॰ அட்ட²॰ 2.608; கங்கா²॰ அட்ட²॰ பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா) எத்த² யஸ்ஸ பத்தஸ்ஸ முக²வட்டிதோ ஹெட்டா² த்³வங்கு³லப்பதே³ஸே யேன சி²த்³தே³ன கங்கு³ஸித்த²ங் நிக்க²மதி, தத்தகேன சி²த்³தே³ன பி⁴ஜ்ஜதி. தஸ்மிங் பன அயசுண்ணாதீ³ஹி படிபாகதிகே கதே த³ஸாஹப்³ப⁴ந்தரே புன அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ங். பத்தாதி⁴ட்டா²னமுஜ்ஜ²தீதி பத்தோ அதி⁴ட்டா²னங் உஜ்ஜ²தி.
64.Acchedādayo cīvare vuttappabhedāyeva. Chiddenāti (pārā. aṭṭha. 2.608; kaṅkhā. aṭṭha. pattasikkhāpadavaṇṇanā) ettha yassa pattassa mukhavaṭṭito heṭṭhā dvaṅgulappadese yena chiddena kaṅgusitthaṃ nikkhamati, tattakena chiddena bhijjati. Tasmiṃ pana ayacuṇṇādīhi paṭipākatike kate dasāhabbhantare puna adhiṭṭhātabbaṃ. Pattādhiṭṭhānamujjhatīti patto adhiṭṭhānaṃ ujjhati.
65. இதா³னி பரிஹரணவிதி⁴ங் த³ஸ்ஸேதுங் ‘‘பத்தங் ந படிஸாமெய்ய ஸோத³க’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ங். ஸோத³கங் (சூளவ॰ 254) பத்தங் ந படிஸாமெய்ய, ஆதபே ச ஸோத³கங் பத்தங் ந ஓதபேதி அதி⁴ப்பாயோ. ந நித³ஹேதி நிருத³கங் கத்வாபி அதிகாலங் ந நித³ஹேதி அதி⁴ப்பாயோ. பு⁴ம்யாதி பூ⁴மியங். ந ட²பேதி தட்டிகாசம்மக²ண்டா³தீ³ஸு யேன கேனசி அனத்த²தாய பங்ஸுஸக்க²ரமிஸ்ஸாய பூ⁴மியா ந ட²பெய்யாதி அத்தோ². நோ ச லக்³க³யேதி எத்த²பி நாக³த³ந்தாதீ³ஸு (சூளவ॰ 254) யத்த² கத்த²சி லக்³க³ந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ.
65. Idāni pariharaṇavidhiṃ dassetuṃ ‘‘pattaṃ na paṭisāmeyya sodaka’’ntiādi āraddhaṃ. Sodakaṃ (cūḷava. 254) pattaṃ na paṭisāmeyya, ātape ca sodakaṃ pattaṃ na otapeti adhippāyo. Na nidaheti nirudakaṃ katvāpi atikālaṃ na nidaheti adhippāyo. Bhumyāti bhūmiyaṃ. Na ṭhapeti taṭṭikācammakhaṇḍādīsu yena kenaci anatthatāya paṃsusakkharamissāya bhūmiyā na ṭhapeyyāti attho. No ca laggayeti etthapi nāgadantādīsu (cūḷava. 254) yattha katthaci laggantassa dukkaṭameva.
66. மிட்³ட⁴ந்தேதி (சூளவ॰ 254; சூளவ॰ அட்ட²॰ 254) மிட்³ட⁴பரியந்தே. ஸசே பன பரிவத்தெத்வா தத்தே²வ பதிட்டா²தி, ஏவரூபாய வித்தி²ண்ணாய மிட்³டி⁴யா அப்³ப⁴ந்தரபரிச்சே²தே³ ட²பேதுங் வட்டதி, ந பரியந்தே. பரிப⁴ண்ட³ந்தேதி பா³ஹிரபஸ்ஸே கதாய தனுகமிட்³டி⁴யா அந்தேதி அத்தோ². அங்கே வாதி (சூளவ॰ 254) த்³வின்னங் ஊரூனங் மஜ்ஜே². எத்த² பன அங்ஸப³த்³த⁴கே அங்ஸகூடே லக்³கெ³த்வா அங்கே ட²பேதுங் வட்டதி, ந இதரதா². ஆதபத்தகேதி ச²த்தே. எத்த² ப⁴த்தபூரோபி அங்ஸகூடே லக்³கி³தபத்தோபி ட²பேதுங் ந வட்டதி.
66.Miḍḍhanteti (cūḷava. 254; cūḷava. aṭṭha. 254) miḍḍhapariyante. Sace pana parivattetvā tattheva patiṭṭhāti, evarūpāya vitthiṇṇāya miḍḍhiyā abbhantaraparicchede ṭhapetuṃ vaṭṭati, na pariyante. Paribhaṇḍanteti bāhirapasse katāya tanukamiḍḍhiyā anteti attho. Aṅke vāti (cūḷava. 254) dvinnaṃ ūrūnaṃ majjhe. Ettha pana aṃsabaddhake aṃsakūṭe laggetvā aṅke ṭhapetuṃ vaṭṭati, na itarathā. Ātapattaketi chatte. Ettha bhattapūropi aṃsakūṭe laggitapattopi ṭhapetuṃ na vaṭṭati.
67. உச்சி²ட்டோ²த³கங் (சூளவ॰ 255; சூளவ॰ அட்ட²॰ 255) நாம முக²விக்கா²லனோத³கங், தங் பத்தே நிட்டு²பி⁴த்வா பத்தேன ந நீஹரெய்யாதி அத்தோ². சலகஞ்ச அட்டி²கஞ்ச சலகட்டி²கங். ஏதேஸு யங் கிஞ்சி பத்தேன நீஹரந்தஸ்ஸ து³க்கடங். பத்தங் படிக்³க³ஹங் கத்வா ஹத்த²ங் தோ⁴விதும்பி ந லப⁴தி. ஹத்த²தோ⁴விதவத்த²தோ⁴விதஉத³கம்பி பத்தே ஆகிரித்வா நீஹரிதுங் ந வட்டதி. அனுச்சி²ட்ட²பத்தங் உச்சி²ட்ட²ஹத்தே²ன க³ஹேதும்பி ந வட்டதி. ஹத்த²ங் பன ப³ஹி தோ⁴வித்வா க³ஹேதுங் வட்டதி. மச்ச²மங்ஸப²லாப²லாதீ³னி கா²த³ந்தோ யங் முகே²ன லுஞ்சித்வா லுஞ்சித்வா கா²த³தி, தங் வா தேஸங் அட்டி²ஆதி³கங் வா முக²தோ நீஹடங் புன அகா²தி³துகாமோ ச²ட்³டே³துகாமோ பத்தே ட²பேதுங் ந லப⁴தி. ஸிங்கி³வேரனாளிகேரக²ண்டா³தீ³னி கா²த³ந்தேஹி ட³ங்ஸித்வா ட³ங்ஸித்வா புன ட²பேதுங் லப⁴தி. ‘‘ந பி⁴க்க²வே பத்தஹத்தே²ன கவாடங் பணாமேதப்³ப³ங், யோ பணாமெய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (சூளவ॰ 255) வுத்தத்தா யேன கேனசி ஸரீராவயவேன பத்தங் க³ஹெத்வா டி²தோ யேன கேனசி ஸரீராவயவேன கவாடங் பணாமேதுங் ந லப⁴தி, தஸ்மா ‘‘பத்தஹத்தோ²வா’’தி வுத்தங். அங்ஸகூடே லக்³கி³த்வா டி²தஸ்ஸ வட்டதி.
67.Ucchiṭṭhodakaṃ (cūḷava. 255; cūḷava. aṭṭha. 255) nāma mukhavikkhālanodakaṃ, taṃ patte niṭṭhubhitvā pattena na nīhareyyāti attho. Calakañca aṭṭhikañca calakaṭṭhikaṃ. Etesu yaṃ kiñci pattena nīharantassa dukkaṭaṃ. Pattaṃ paṭiggahaṃ katvā hatthaṃ dhovitumpi na labhati. Hatthadhovitavatthadhovitaudakampi patte ākiritvā nīharituṃ na vaṭṭati. Anucchiṭṭhapattaṃ ucchiṭṭhahatthena gahetumpi na vaṭṭati. Hatthaṃ pana bahi dhovitvā gahetuṃ vaṭṭati. Macchamaṃsaphalāphalādīni khādanto yaṃ mukhena luñcitvā luñcitvā khādati, taṃ vā tesaṃ aṭṭhiādikaṃ vā mukhato nīhaṭaṃ puna akhāditukāmo chaḍḍetukāmo patte ṭhapetuṃ na labhati. Siṅgiveranāḷikerakhaṇḍādīni khādantehi ḍaṃsitvā ḍaṃsitvā puna ṭhapetuṃ labhati. ‘‘Na bhikkhave pattahatthena kavāṭaṃ paṇāmetabbaṃ, yo paṇāmeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti (cūḷava. 255) vuttattā yena kenaci sarīrāvayavena pattaṃ gahetvā ṭhito yena kenaci sarīrāvayavena kavāṭaṃ paṇāmetuṃ na labhati, tasmā ‘‘pattahatthovā’’ti vuttaṃ. Aṃsakūṭe laggitvā ṭhitassa vaṭṭati.
68. பூ⁴மிஆதா⁴ரகேதி எத்த² த³ந்தவல்லிவெத்தவாகாதீ³ஹி கதே வலயாதா⁴ரகே. தா³ருத³ண்டா³தா⁴ரேதி ஏகதா³ருனா கதஆதா⁴ரகே ச ப³ஹூஹி த³ண்டே³ஹி கதஆதா⁴ரகே சாதி அத்தோ². தித³ண்டே³ ந வட்டதி. ஏதேஸு பன ஸுஸஜ்ஜிதேஸு ஏகங் பத்தங் ட²பெத்வாவ தஸ்ஸுபரி ஏகங் ட²பேதுங் வட்டதி, தயோ பன ந வட்டந்தி. ஏகங் நிக்குஜ்ஜித்வாவ பூ⁴மியந்தி எத்த² பூ⁴மியங் கடஸாரகாதீ³ஸு அஞ்ஞதரங் பத்த²ரித்வா தஸ்ஸுபரி நிக்குஜ்ஜித்வா வா உக்குஜ்ஜித்வா வா ஏகங் ட²பெய்ய, த்³வே ட²பேதுங் ந வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ. த்³வே பன ட²பெந்தேன உபரி ட²பிதபத்தங் ஏகேன பஸ்ஸேன பூ⁴மியங் பு²ஸாபெத்வா ட²பேதுங் வட்டதீதி வத³ந்தி.
68.Bhūmiādhāraketi ettha dantavallivettavākādīhi kate valayādhārake. Dārudaṇḍādhāreti ekadārunā kataādhārake ca bahūhi daṇḍehi kataādhārake cāti attho. Tidaṇḍe na vaṭṭati. Etesu pana susajjitesu ekaṃ pattaṃ ṭhapetvāva tassupari ekaṃ ṭhapetuṃ vaṭṭati, tayo pana na vaṭṭanti. Ekaṃ nikkujjitvāva bhūmiyanti ettha bhūmiyaṃ kaṭasārakādīsu aññataraṃ pattharitvā tassupari nikkujjitvā vā ukkujjitvā vā ekaṃ ṭhapeyya, dve ṭhapetuṃ na vaṭṭatīti adhippāyo. Dve pana ṭhapentena upari ṭhapitapattaṃ ekena passena bhūmiyaṃ phusāpetvā ṭhapetuṃ vaṭṭatīti vadanti.
69-70. இதா³னி அகப்பியபத்தே த³ஸ்ஸேதுங் ‘‘தா³ருரூபியஸோவண்ணா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ங். தத்த² மணிவேளுரியாமயாதி (சூளவ॰ 252; சூளவ॰ அட்ட²॰ 252) மணீதி இந்த³னீலகப³ரகதாதி³. ஸசே க³ஹட்டா² ப⁴த்தக்³கே³ ஸுவண்ணரூபியதட்டகாதீ³ஸு ஸூபப்³யஞ்ஜனங் கத்வா உபனாமெந்தி, ஆமஸிதும்பி ந வட்டதி. க⁴டிகடாஹஜா (சூளவ॰ 255; சூளவ॰ அட்ட²॰ 255) ச தும்ப³கடாஹஜா ச க⁴டிதும்ப³கடாஹஜா. எத்த² தும்ப³கடாஹஜாநாம அலாபு³. பத்தவினிச்ச²யோ.
69-70. Idāni akappiyapatte dassetuṃ ‘‘dārurūpiyasovaṇṇā’’tiādi āraddhaṃ. Tattha maṇiveḷuriyāmayāti (cūḷava. 252; cūḷava. aṭṭha. 252) maṇīti indanīlakabarakatādi. Sace gahaṭṭhā bhattagge suvaṇṇarūpiyataṭṭakādīsu sūpabyañjanaṃ katvā upanāmenti, āmasitumpi na vaṭṭati. Ghaṭikaṭāhajā (cūḷava. 255; cūḷava. aṭṭha. 255) ca tumbakaṭāhajā ca ghaṭitumbakaṭāhajā. Ettha tumbakaṭāhajānāma alābu. Pattavinicchayo.
பத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
Pattaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
