| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
২. পটিসন্দহনপঞ্হো
2. Paṭisandahanapañho
২. রাজা আহ ‘‘ভন্তে নাগসেন, যো ন পটিসন্দহতি, জানাতি সো ‘ন পটিসন্দহিস্সামী’তি? ‘‘আম, মহারাজ, যো ন পটিসন্দহতি, জানাতি সো ‘ন পটিসন্দহিস্সামী’তি। ‘‘কথং, ভন্তে, জানাতী’’তি? ‘‘যো হেতু যো পচ্চযো, মহারাজ, পটিসন্দহনায, তস্স হেতুস্স তস্স পচ্চযস্স উপরমা জানাতি সো ‘ন পটিসন্দহিস্সামী’’’তি।
2. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’ti? ‘‘Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’ti. ‘‘Kathaṃ, bhante, jānātī’’ti? ‘‘Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’’’ti.
‘‘ওপম্মং করোহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ, কস্সকো গহপতিকো কসিত্ৰা চ ৰপিত্ৰা চ ধঞ্ঞাগারং পরিপূরেয্য। সো অপরেন সমযেন নেৰ কস্সেয্য ন ৰপ্পেয্য, যথাসম্ভতঞ্চ ধঞ্ঞং পরিভুঞ্জেয্য ৰা ৰিসজ্জেয্য ৰা যথা পচ্চযং ৰা করেয্য, জানেয্য সো, মহারাজ, কস্সকো গহপতিকো ‘ন মে ধঞ্ঞাগারং পরিপূরেস্সতী’তি? ‘‘আম, ভন্তে, জানেয্যা’’তি। ‘‘কথং জানেয্যা’’তি? ‘‘যো হেতু যো পচ্চযো ধঞ্ঞাগারস্স পরিপূরণায, তস্স হেতুস্স তস্স পচ্চযস্স উপরমা জানাতি ‘ন মে ধঞ্ঞাগারং পরিপূরেস্সতী’’’তি। ‘‘এৰমেৰ খো, মহারাজ, যো হেতু যো পচ্চযো পটিসন্দহনায, তস্স হেতুস্স তস্স পচ্চযস্স উপরমা জানাতি সো ‘ন পটিসন্দহিস্সামী’তি।
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṃ paripūreyya. So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathāsambhatañca dhaññaṃ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṃ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṃ paripūressatī’ti? ‘‘Āma, bhante, jāneyyā’’ti. ‘‘Kathaṃ jāneyyā’’ti? ‘‘Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṃ paripūressatī’’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’ti.
‘‘কল্লোসি, ভন্তে নাগসেনা’’তি।
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
পটিসন্দহনপঞ্হো দুতিযো।
Paṭisandahanapañho dutiyo.
