| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೩. ಪಥವೀವಗ್ಗೋ
3. Pathavīvaggo
೧. ಪಥವೀಅಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
1. Pathavīaṅgapañho
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪಥವಿಯಾ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಾನಿ ಕಪ್ಪೂರಾಗರುತಗರಚನ್ದನಕುಙ್ಕುಮಾದೀನಿ ಆಕಿರನ್ತೇಪಿ ಪಿತ್ತಸೇಮ್ಹಪುಬ್ಬರುಹಿರಸೇದಮೇದಖೇಳಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಲಸಿಕ- ಮುತ್ತಕರೀಸಾದೀನಿ ಆಕಿರನ್ತೇಪಿ ತಾದಿಸಾ ಯೇವ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇ ಲಾಭಾಲಾಭೇ ಯಸಾಯಸೇ ನಿನ್ದಾಪಸಂಸಾಯ ಸುಖದುಕ್ಖೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ತಾದಿನಾ ಯೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಮಣ್ಡನವಿಭೂಸನಾಪಗತಾ ಸಕಗನ್ಧಪರಿಭಾವಿತಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿಭೂಸನಾಪಗತೇನ ಸಕಸೀಲಗನ್ಧಪರಿಭಾವಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ನಿರನ್ತರಾ ಅಖಣ್ಡಚ್ಛಿದ್ದಾ ಅಸುಸಿರಾ ಬಹಲಾ ಘನಾ ವಿತ್ಥಿಣ್ಣಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಿರನ್ತರಮಖಣ್ಡಚ್ಛಿದ್ದಮಸುಸಿರಬಹಲಘನವಿತ್ಥಿಣ್ಣಸೀಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಗಾಮನಿಗಮನಗರಜನಪದರುಕ್ಖಪಬ್ಬತನದೀತಳಾಕಪೋಕ್ಖರಣೀಮಿಗಪಕ್ಖಿಮನುಜನರನಾರಿಗಣಂ ಧಾರೇನ್ತೀಪಿ ಅಕಿಲಾಸು ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಓವದನ್ತೇನಪಿ ಅನುಸಾಸನ್ತೇನಪಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೇನಪಿ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇನಪಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸು ಅಕಿಲಾಸುನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಅನುನಯಪ್ಪಟಿಘವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನುನಯಪ್ಪಟಿಘವಿಪ್ಪಮುತ್ತೇನ ಪಥವಿಸಮೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ , ಮಹಾರಾಜ, ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಚೂಳಸುಭದ್ದಾಯ ಸಕಸಮಣೇ ಪರಿಕಿತ್ತಯಮಾನಾಯ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anunayappaṭighavippamuttā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ , mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
‘‘‘ಅಮುಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಘೋ ನತ್ಥಿ, ರಾಗೋ ಅಸ್ಮಿಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ।
‘‘‘Amusmiṃ paṭigho natthi, rāgo asmiṃ na vijjati;
ಪಥವೀಸಮಚಿತ್ತಾ ತೇ, ತಾದಿಸಾ ಸಮಣಾ ಮಮಾ’’’ತಿ॥
Pathavīsamacittā te, tādisā samaṇā mamā’’’ti.
ಪಥವೀಅಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
Pathavīaṅgapañho paṭhamo.
Footnotes:
