| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / កង្ខាវិតរណី-បុរាណ-ដីកា • Kaṅkhāvitaraṇī-purāṇa-ṭīkā |
បាចិត្តិយកណ្ឌំ
Pācittiyakaṇḍaṃ
១. បឋមវគ្គវណ្ណនា
1. Paṭhamavaggavaṇṇanā
បឋមេ ហរិតបត្តវណ្ណោ ហរិតកោ។ ចាបលសុណំ អមិញ្ជកោ។ អង្កុរមត្តមេវ ហិ តស្ស ហោតិ។ បលណ្ឌុកាទយោ សភាវេនេវ វដ្ដន្តិ។ សូបសម្បាកាទី វិនាបិ អន្តមសោ យាគុភត្តេបិ បក្ខិបិតុំ វដ្ដតីតិ លិខិតំ, ‘‘ភិក្ខុនិយាបិ គិលានាយ បុរេភត្តមេវ លសុណំ កប្បតិ, ន អគិលានាយា’’តិ អភយគិរីនំ ឧគ្គហោតិ។
Paṭhame haritapattavaṇṇo haritako. Cāpalasuṇaṃ amiñjako. Aṅkuramattameva hi tassa hoti. Palaṇḍukādayo sabhāveneva vaṭṭanti. Sūpasampākādī vināpi antamaso yāgubhattepi pakkhipituṃ vaṭṭatīti likhitaṃ, ‘‘bhikkhuniyāpi gilānāya purebhattameva lasuṇaṃ kappati, na agilānāyā’’ti abhayagirīnaṃ uggahoti.
ទុតិយេ អាពាធបច្ចយា ភិក្ខុនិសង្ឃំ អាបុច្ឆិត្វា សំហរាបេតុំ វដ្ដតិ, ភិក្ខុស្ស ឯត្ថ ច លសុណេ ច ទុក្កដំ។
Dutiye ābādhapaccayā bhikkhunisaṅghaṃ āpucchitvā saṃharāpetuṃ vaṭṭati, bhikkhussa ettha ca lasuṇe ca dukkaṭaṃ.
សត្តមេ ‘‘សមុដ្ឋានាទីនិ អទ្ធានមគ្គសិក្ខាបទសទិសានី’’តិ បាឋោ។
Sattame ‘‘samuṭṭhānādīni addhānamaggasikkhāpadasadisānī’’ti pāṭho.
នវមេ កុដ្ដោ នាម ឃរកុដ្ដោ។ បាការោ នាម បរិក្ខេបបាការោ។
Navame kuṭṭo nāma gharakuṭṭo. Pākāro nāma parikkhepapākāro.
ឆឌ្ឌិតខេត្តេតិ បុរាណខេត្តេ។ សង្ឃសន្តកេ ភិក្ខុស្ស ឆឌ្ឌេតុំ វដ្ដតិ សង្ឃបរិយាបន្នត្តា។ ភិក្ខុនីនម្បិ សង្ឃសន្តកេ ភិក្ខុសង្ឃសន្តកេ វុត្តនយេនេវ វដ្ដតិ។ ឯវំ សន្តេបិ សារុប្បវសេន កាតព្ពន្តិ លិខិតំ។
Chaḍḍitakhetteti purāṇakhette. Saṅghasantake bhikkhussa chaḍḍetuṃ vaṭṭati saṅghapariyāpannattā. Bhikkhunīnampi saṅghasantake bhikkhusaṅghasantake vuttanayeneva vaṭṭati. Evaṃ santepi sāruppavasena kātabbanti likhitaṃ.
ទសមេ ‘‘សយំ តានិ វត្ថូនិ ករោន្តិយា’’តិអាទិ ឥធ សិក្ខាបទេ នត្ថិ។ កស្មា? ឯឡកលោមសមុដ្ឋានត្តា។ យទិ ឯវំ កស្មា វុត្តន្តិ ចេ? សុត្តានុលោមមហាបទេសតោ។ យទិ នច្ចាទីនិ បស្សិតុំ វា សុណិតុំ វា ន លភតិ, បគេវ អត្តនា កាតុន្តិ នយតោ លព្ភមានត្តា វុត្តំ។ ឥតរថា មហាបទេសា និរត្ថកា សិយុំ។ ‘‘ឯវំ អញ្ញត្ថបិ នយោ នេតព្ពោ។ សមុដ្ឋានម្បិ ឥធ វុត្តមេវ អគ្គហេត្វា ឆសមុដ្ឋានវសេន គហេតព្ព’’ន្តិ អាចរិយា។ ឥធ វុត្តំ សមុដ្ឋានំ នាម មូលភូតស្ស អន្តរា វុត្តាបត្តិយា, តស្មា ឯឡកលោមសមុដ្ឋានមេវាតិ អបរេ។ អារាមេ ឋត្វាតិ ន កេវលំ ឋត្វា, តតោ គន្ត្វា បន សព្ពិរិយាបថេហិបិ លភតិ។ អារាមេ ឋិតាតិ បន អារាមបរិយាបន្នាតិ អត្ថោ។ ឥតរថា និសិន្នាបិ ន លភេយ្យាតិ។
Dasame ‘‘sayaṃ tāni vatthūni karontiyā’’tiādi idha sikkhāpade natthi. Kasmā? Eḷakalomasamuṭṭhānattā. Yadi evaṃ kasmā vuttanti ce? Suttānulomamahāpadesato. Yadi naccādīni passituṃ vā suṇituṃ vā na labhati, pageva attanā kātunti nayato labbhamānattā vuttaṃ. Itarathā mahāpadesā niratthakā siyuṃ. ‘‘Evaṃ aññatthapi nayo netabbo. Samuṭṭhānampi idha vuttameva aggahetvā chasamuṭṭhānavasena gahetabba’’nti ācariyā. Idha vuttaṃ samuṭṭhānaṃ nāma mūlabhūtassa antarā vuttāpattiyā, tasmā eḷakalomasamuṭṭhānamevāti apare. Ārāme ṭhatvāti na kevalaṃ ṭhatvā, tato gantvā pana sabbiriyāpathehipi labhati. Ārāme ṭhitāti pana ārāmapariyāpannāti attho. Itarathā nisinnāpi na labheyyāti.
បឋមវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
