| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၉. ပဌမသုက္ကာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
9. Paṭhamasukkāsuttavaṇṇanā
၂၄၃. နဝမေ ရထိကာယ ရထိကန္တိ ဧကံ ရထိကံ ဂဟေတ္ဝာ တတော အပရံ ဂစ္ဆန္တော ရထိကာယ ရထိကံ ဥပသင္ကမန္တော နာမ ဟောတိ။ သိင္ဃာဋကေပိ ဧသေဝ နယော။ ဧတ္ထ စ ရထိကာတိ ရစ္ဆာ။ သိင္ဃာဋကန္တိ စတုက္ကံ။ ကိံ မေ ကတာတိ ကိံ ဣမေ ကတာ? ကိံ ကရောန္တီတိ အတ္ထော။ မဓုပီတာဝ သေယရေတိ ဂန္ဓမဓုပာနံ ပီတာ ဝိယ သယန္တိ။ ဂန္ဓမဓုပာနံ ပီတော ကိရ သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောတိ, အသညီ ဟုတ္ဝာ သယတေဝ။ တသ္မာ ဧဝမာဟ။
243. Navame rathikāya rathikanti ekaṃ rathikaṃ gahetvā tato aparaṃ gacchanto rathikāya rathikaṃ upasaṅkamanto nāma hoti. Siṅghāṭakepi eseva nayo. Ettha ca rathikāti racchā. Siṅghāṭakanti catukkaṃ. Kiṃ me katāti kiṃ ime katā? Kiṃ karontīti attho. Madhupītāvaseyareti gandhamadhupānaṃ pītā viya sayanti. Gandhamadhupānaṃ pīto kira sīsaṃ ukkhipituṃ na sakkoti, asaññī hutvā sayateva. Tasmā evamāha.
တဉ္စ ပန အပ္ပဋိဝာနီယန္တိ တဉ္စ ပန ဓမ္မံ အပ္ပဋိဝာနီယံ ဒေသေတိ။ ဗာဟိရကဉ္ဟိ သုမဓုရမ္ပိ ဘောဇနံ ပုနပ္ပုနံ ဘုဉ္ဇန္တသ္သ န ရုစ္စတိ, ‘‘အပနေထ, ကိံ ဣမိနာ’’တိ? ပဋိဝာနေတဗ္ဗံ အပနေတဗ္ဗံ ဟောတိ, န ဧဝမယံ ဓမ္မော။ ဣမံ ဟိ ဓမ္မံ ပဏ္ဍိတာ ဝသ္သသတမ္ပိ ဝသ္သသဟသ္သမ္ပိ သုဏန္တာ တိတ္တိံ န ဂစ္ဆန္တိ။ တေနာဟ ‘‘အပ္ပဋိဝာနီယ’’န္တိ။ အသေစနကမောဇဝန္တိ အနာသိတ္တကံ ဩဇဝန္တံ။ ယထာ ဟိ ဗာဟိရာနိ အသမ္ဘိန္နပာယာသာဒီနိပိ သပ္ပိမဓုသက္ခရာဟိ အာသိတ္တာနိ ယောဇိတာနေဝ မဓုရာနိ ဩဇဝန္တာနိ ဟောန္တိ, န ဧဝမယံ ဓမ္မော။ အယံ ဟိ အတ္တနော ဓမ္မတာယ မဓုရော စေဝ ဩဇဝာ စ, န အညေန ဥပသိတ္တော။ တေနာဟ ‘‘အသေစနကမောဇဝ’’န္တိ။ ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာတိ ပဏ္ဍိတပုရိသာ ပိဝန္တိ ဝိယ။ ဝလာဟကမေဝ ပန္ထဂူတိ ဝလာဟကန္တရတော နိက္ခန္တဥဒကံ ဃမ္မာဘိတတ္တာ ပထိကာ ဝိယ။ နဝမံ။
Tañca pana appaṭivānīyanti tañca pana dhammaṃ appaṭivānīyaṃ deseti. Bāhirakañhi sumadhurampi bhojanaṃ punappunaṃ bhuñjantassa na ruccati, ‘‘apanetha, kiṃ iminā’’ti? Paṭivānetabbaṃ apanetabbaṃ hoti, na evamayaṃ dhammo. Imaṃ hi dhammaṃ paṇḍitā vassasatampi vassasahassampi suṇantā tittiṃ na gacchanti. Tenāha ‘‘appaṭivānīya’’nti. Asecanakamojavanti anāsittakaṃ ojavantaṃ. Yathā hi bāhirāni asambhinnapāyāsādīnipi sappimadhusakkharāhi āsittāni yojitāneva madhurāni ojavantāni honti, na evamayaṃ dhammo. Ayaṃ hi attano dhammatāya madhuro ceva ojavā ca, na aññena upasitto. Tenāha ‘‘asecanakamojava’’nti. Pivanti maññe sappaññāti paṇḍitapurisā pivanti viya. Valāhakameva panthagūti valāhakantarato nikkhantaudakaṃ ghammābhitattā pathikā viya. Navamaṃ.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၉. ပဌမသုက္ကာသုတ္တံ • 9. Paṭhamasukkāsuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၉. ပဌမသုက္ကာသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 9. Paṭhamasukkāsuttavaṇṇanā
