| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဣတိဝုတ္တက-အဋ္ဌကထာ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
၅. ပဌမသီလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
5. Paṭhamasīlasuttavaṇṇanā
၃၂. ပဉ္စမေ ပာပကေန စ သီလေနာတိ ပာပကံ နာမ သီလံ သီလဘေဒကရော အသံဝရောတိ ဝဒန္တိ။ တတ္ထ ယဒိ အသံဝရော အသီလမေဝ တံဒုသ္သီလ္ယဘာဝတော, ကထံ သီလန္တိ ဝုစ္စတိ? တတ္ထာယံ အဓိပ္ပာယော သိယာ – ယထာ နာမ လောကေ အဒိဋ္ဌံ ‘‘ဒိဋ္ဌ’’န္တိ ဝုစ္စတိ, အသီလဝာ ‘‘သီလဝာ’’တိ, ဧဝမိဓာပိ အသီလမ္ပိ အသံဝရောပိ ‘‘သီလ’’န္တိ ဝောဟရီယတိ။ အထ ဝာ ‘‘ကတမေ စ, ထပတိ, အကုသလာ သီလာ? အကုသလံ ကာယကမ္မံ, အကုသလံ ဝစီကမ္မံ, ပာပကော အာဇီဝော’’တိ (မ. နိ. ၂.၂၆၄) ဝစနတော အကုသလဓမ္မေသုပိ အတ္ထေဝ သီလသမညာ, တသ္မာ ပရိစယဝသေန သဘာဝသိဒ္ဓိ ဝိယ ပကတိဘူတော သဗ္ဗော သမာစာရော ‘‘သီလ’’န္တိ ဝုစ္စတိ။ တတ္ထ ယံ အကောသလ္လသမ္ဘူတဋ္ဌေန အကုသလံ လာမကံ, တံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပာပကေန စ သီလေနာ’’တိ။ ပာပိကာယ စ ဒိဋ္ဌိယာတိ သဗ္ဗာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယော ပာပိကာဝ။ ဝိသေသတော ပန အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယဒိဋ္ဌိ, နတ္ထိကဒိဋ္ဌီတိ ဣမာ တိဝိဓာ ဒိဋ္ဌိယော ပာပိကတရာ။ တတ္ထ ပာပကေန သီလေန သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော ပယောဂဝိပန္နော ဟောတိ, ပာပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော အာသယဝိပန္နော ဟောတိ, ဧဝံ ပယောဂာသယဝိပန္နော ပုဂ္ဂလော နိရယူပဂော ဟောတိယေဝ။ တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဣမေဟိ ခော, ဘိက္ခဝေ, ဒ္ဝီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော, ဧဝံ နိရယေ’’တိ။ ဧတ္ထ စ ‘‘ဒ္ဝီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော’’တိ ဣဒံ လက္ခဏဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ, န တန္တိနိဒ္ဒေသော။ ယထာ တံ လောကေ ‘‘ယဒိမေ ဗ္ယာဓိတာ သိယုံ, ဣမေသံ ဣဒံ ဘေသဇ္ဇံ ဒာတဗ္ဗ’’န္တိ။ အညေသုပိ ဤဒိသေသု ဌာနေသု ဧသေဝ နယော။ ဒုပ္ပညောတိ နိပ္ပညော။
32. Pañcame pāpakena ca sīlenāti pāpakaṃ nāma sīlaṃ sīlabhedakaro asaṃvaroti vadanti. Tattha yadi asaṃvaro asīlameva taṃdussīlyabhāvato, kathaṃ sīlanti vuccati? Tatthāyaṃ adhippāyo siyā – yathā nāma loke adiṭṭhaṃ ‘‘diṭṭha’’nti vuccati, asīlavā ‘‘sīlavā’’ti, evamidhāpi asīlampi asaṃvaropi ‘‘sīla’’nti voharīyati. Atha vā ‘‘katame ca, thapati, akusalā sīlā? Akusalaṃ kāyakammaṃ, akusalaṃ vacīkammaṃ, pāpako ājīvo’’ti (ma. ni. 2.264) vacanato akusaladhammesupi attheva sīlasamaññā, tasmā paricayavasena sabhāvasiddhi viya pakatibhūto sabbo samācāro ‘‘sīla’’nti vuccati. Tattha yaṃ akosallasambhūtaṭṭhena akusalaṃ lāmakaṃ, taṃ sandhāyāha ‘‘pāpakena ca sīlenā’’ti. Pāpikāya ca diṭṭhiyāti sabbāpi micchādiṭṭhiyo pāpikāva. Visesato pana ahetukadiṭṭhi, akiriyadiṭṭhi, natthikadiṭṭhīti imā tividhā diṭṭhiyo pāpikatarā. Tattha pāpakena sīlena samannāgato puggalo payogavipanno hoti, pāpikāya diṭṭhiyā samannāgato āsayavipanno hoti, evaṃ payogāsayavipanno puggalo nirayūpago hotiyeva. Tena vuttaṃ ‘‘imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto, evaṃ niraye’’ti. Ettha ca ‘‘dvīhi dhammehi samannāgato’’ti idaṃ lakkhaṇavacanaṃ daṭṭhabbaṃ, na tantiniddeso. Yathā taṃ loke ‘‘yadime byādhitā siyuṃ, imesaṃ idaṃ bhesajjaṃ dātabba’’nti. Aññesupi īdisesu ṭhānesu eseva nayo. Duppaññoti nippañño.
ပဉ္စမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Pañcamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / ဣတိဝုတ္တကပာဠိ • Itivuttakapāḷi / ၅. ပဌမသီလသုတ္တံ • 5. Paṭhamasīlasuttaṃ
