| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ធម្មសង្គណី-មូលដីកា • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
បឋមមគ្គវីសតិមហានយវណ្ណនា
Paṭhamamaggavīsatimahānayavaṇṇanā
៣៥៧. យស្ស បុព្ពភាគេ ‘‘មគ្គំ ភាវេមី’’តិ អជ្ឈាសយោ បវត្តោ, សោ មគ្គំ ភាវេតិ។ ឯវំ សព្ពត្ថ អជ្ឈាសយវិសេសេន តំតំភាវនាវិសេសោ ទដ្ឋព្ពោ។
357. Yassa pubbabhāge ‘‘maggaṃ bhāvemī’’ti ajjhāsayo pavatto, so maggaṃ bhāveti. Evaṃ sabbattha ajjhāsayavisesena taṃtaṃbhāvanāviseso daṭṭhabbo.
៣៥៨. ឆន្ទាធិបតេយ្យន្តិអាទីសុ ឯកចិត្តក្ខណេ វត្តមានេសុ ធម្មេសុ កថំ ឆន្ទស្ស តំសហជាតស្ស អធិបតិភាវោ វីរិយាទីនញ្ចាតិ? ឧបនិស្សយវសេន។ យស្ស ហិ សចេ ឆន្ទវតោ កុសលំ និប្ផជ្ជតិ, ‘‘អហំ និប្ផាទេស្សាមី’’តិ បវត្តមានស្ស កុសលំ និប្ផន្នំ, តស្ស តំសហជាតោ ឆន្ទោ តេន បុរិមុបនិស្សយេន វិសិដ្ឋោ សហជាតធម្មេ អត្តនោ វសេ វត្តេតិ។ តស្មិញ្ច បវត្តមានេ តេ បវត្តន្តិ, និវត្តមានេ និវត្តន្តិ, តទនុរូបពលា ច ហោន្តិ រាជបុរិសា វិយាតិ។ ឯវំ វីរិយាទីសុ។ សេសធម្មានំ បន កត្ថចិ វុត្តប្បការប្បវត្តិសព្ភាវេបិ អតំសភាវត្តា អធិបតិភាវោ នត្ថីតិ ទដ្ឋព្ពោ។
358. Chandādhipateyyantiādīsu ekacittakkhaṇe vattamānesu dhammesu kathaṃ chandassa taṃsahajātassa adhipatibhāvo vīriyādīnañcāti? Upanissayavasena. Yassa hi sace chandavato kusalaṃ nipphajjati, ‘‘ahaṃ nipphādessāmī’’ti pavattamānassa kusalaṃ nipphannaṃ, tassa taṃsahajāto chando tena purimupanissayena visiṭṭho sahajātadhamme attano vase vatteti. Tasmiñca pavattamāne te pavattanti, nivattamāne nivattanti, tadanurūpabalā ca honti rājapurisā viyāti. Evaṃ vīriyādīsu. Sesadhammānaṃ pana katthaci vuttappakārappavattisabbhāvepi ataṃsabhāvattā adhipatibhāvo natthīti daṭṭhabbo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធម្មសង្គណីបាឡិ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / លោកុត្តរកុសលំ • Lokuttarakusalaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ធម្មសង្គណិ-អដ្ឋកថា • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / បឋមមគ្គវីសតិមហានយោ • Paṭhamamaggavīsatimahānayo
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ធម្មសង្គណី-អនុដីកា • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / បឋមមគ្គវីសតិមហានយវណ្ណនា • Paṭhamamaggavīsatimahānayavaṇṇanā
