| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / धम्मसङ्गणी-मूलटीका • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
पठममग्गवीसतिमहानयवण्णना
Paṭhamamaggavīsatimahānayavaṇṇanā
३५७. यस्स पुब्बभागे ‘‘मग्गं भावेमी’’ति अज्झासयो पवत्तो, सो मग्गं भावेति। एवं सब्बत्थ अज्झासयविसेसेन तंतंभावनाविसेसो दट्ठब्बो।
357. Yassa pubbabhāge ‘‘maggaṃ bhāvemī’’ti ajjhāsayo pavatto, so maggaṃ bhāveti. Evaṃ sabbattha ajjhāsayavisesena taṃtaṃbhāvanāviseso daṭṭhabbo.
३५८. छन्दाधिपतेय्यन्तिआदीसु एकचित्तक्खणे वत्तमानेसु धम्मेसु कथं छन्दस्स तंसहजातस्स अधिपतिभावो वीरियादीनञ्चाति? उपनिस्सयवसेन। यस्स हि सचे छन्दवतो कुसलं निप्फज्जति, ‘‘अहं निप्फादेस्सामी’’ति पवत्तमानस्स कुसलं निप्फन्नं, तस्स तंसहजातो छन्दो तेन पुरिमुपनिस्सयेन विसिट्ठो सहजातधम्मे अत्तनो वसे वत्तेति। तस्मिञ्च पवत्तमाने ते पवत्तन्ति, निवत्तमाने निवत्तन्ति, तदनुरूपबला च होन्ति राजपुरिसा वियाति। एवं वीरियादीसु। सेसधम्मानं पन कत्थचि वुत्तप्पकारप्पवत्तिसब्भावेपि अतंसभावत्ता अधिपतिभावो नत्थीति दट्ठब्बो।
358. Chandādhipateyyantiādīsu ekacittakkhaṇe vattamānesu dhammesu kathaṃ chandassa taṃsahajātassa adhipatibhāvo vīriyādīnañcāti? Upanissayavasena. Yassa hi sace chandavato kusalaṃ nipphajjati, ‘‘ahaṃ nipphādessāmī’’ti pavattamānassa kusalaṃ nipphannaṃ, tassa taṃsahajāto chando tena purimupanissayena visiṭṭho sahajātadhamme attano vase vatteti. Tasmiñca pavattamāne te pavattanti, nivattamāne nivattanti, tadanurūpabalā ca honti rājapurisā viyāti. Evaṃ vīriyādīsu. Sesadhammānaṃ pana katthaci vuttappakārappavattisabbhāvepi ataṃsabhāvattā adhipatibhāvo natthīti daṭṭhabbo.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / अभिधम्मपिटक • Abhidhammapiṭaka / धम्मसङ्गणीपाळि • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / लोकुत्तरकुसलं • Lokuttarakusalaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / अभिधम्मपिटक (अट्ठकथा) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / धम्मसङ्गणि-अट्ठकथा • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / पठममग्गवीसतिमहानयो • Paṭhamamaggavīsatimahānayo
टीका • Tīkā / अभिधम्मपिटक (टीका) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / धम्मसङ्गणी-अनुटीका • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / पठममग्गवीसतिमहानयवण्णना • Paṭhamamaggavīsatimahānayavaṇṇanā
