| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៨. បឋមកុណ្ឌលីវិមានវណ្ណនា
8. Paṭhamakuṇḍalīvimānavaṇṇanā
អលង្កតោ មល្យធរោ សុវត្ថោតិ កុណ្ឌលីវិមានំ។ តស្ស កា ឧបត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ។ តេន សមយេន ទ្វេ អគ្គសាវកា សបរិវារា កាសីសុ ចារិកំ ចរន្តា សូរិយត្ថង្គមនវេលាយំ អញ្ញតរំ វិហារំ បាបុណិំសុ។ តំ បវត្តិំ សុត្វា តស្ស វិហារស្ស គោចរគាមេ អញ្ញតរោ ឧបាសកោ ថេរេ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា បាទធោវនំ បាទព្ភញ្ជនតេលំ មញ្ចបីឋំ បច្ចត្ថរណំ បទីបិយញ្ច ឧបនេត្វា ស្វាតនាយ ច និមន្តេត្វា ទុតិយទិវសេ មហាទានំ បវត្តេសិ, ថេរា តស្ស អនុមោទនំ វត្វា បក្កមិំសុ។ សោ អបរេន សមយេន កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ ទ្វាទសយោជនិកេ កនកវិមានេ និព្ពត្តិ។ តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានត្ថេរោ ឥមាហិ គាថាហិ បដិបុច្ឆិ –
Alaṅkatomalyadharo suvatthoti kuṇḍalīvimānaṃ. Tassa kā upatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena dve aggasāvakā saparivārā kāsīsu cārikaṃ carantā sūriyatthaṅgamanavelāyaṃ aññataraṃ vihāraṃ pāpuṇiṃsu. Taṃ pavattiṃ sutvā tassa vihārassa gocaragāme aññataro upāsako there upasaṅkamitvā vanditvā pādadhovanaṃ pādabbhañjanatelaṃ mañcapīṭhaṃ paccattharaṇaṃ padīpiyañca upanetvā svātanāya ca nimantetvā dutiyadivase mahādānaṃ pavattesi, therā tassa anumodanaṃ vatvā pakkamiṃsu. So aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsesu dvādasayojanike kanakavimāne nibbatti. Taṃ āyasmā mahāmoggallānatthero imāhi gāthāhi paṭipucchi –
១០៩៤.
1094.
‘‘អលង្កតោ មល្យធរោ សុវត្ថោ, សុកុណ្ឌលី កប្បិតកេសមស្សុ;
‘‘Alaṅkato malyadharo suvattho, sukuṇḍalī kappitakesamassu;
អាមុត្តហត្ថាភរណោ យសស្សី, ទិព្ពេ វិមានម្ហិ យថាបិ ចន្ទិមា។
Āmuttahatthābharaṇo yasassī, dibbe vimānamhi yathāpi candimā.
១០៩៥.
1095.
‘‘ទិព្ពា ច វីណា បវទន្តិ វគ្គុំ, អដ្ឋដ្ឋកា សិក្ខិតា សាធុរូបា;
‘‘Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ, aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā;
ទិព្ពា ច កញ្ញា តិទសចរា ឧឡារា, នច្ចន្តិ គាយន្តិ បមោទយន្តិ។
Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā, naccanti gāyanti pamodayanti.
១០៩៦.
1096.
‘‘ទេវិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ…បេ.…
‘‘Deviddhipattosi mahānubhāvo…pe…
វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
សោបិ តស្ស ឥមាហិ គាថាហិ ព្យាកាសិ –
Sopi tassa imāhi gāthāhi byākāsi –
១០៩៧. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
1097. ‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
១០៩៨.
1098.
‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតោ, ទិស្វាន សមណេ សីលវន្តេ;
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūto, disvāna samaṇe sīlavante;
សម្បន្នវិជ្ជាចរណេ យសស្សី, ពហុស្សុតេ តណ្ហក្ខយូបបន្នេ;
Sampannavijjācaraṇe yasassī, bahussute taṇhakkhayūpapanne;
អន្នញ្ច បានញ្ច បសន្នចិត្តោ, សក្កច្ច ទានំ វិបុលំ អទាសិំ។
Annañca pānañca pasannacitto, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.
១០៩៩.
1099.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…
វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
១០៩៤. តត្ថ សុកុណ្ឌលីតិ សុន្ទរេហិ កុណ្ឌលេហិ អលង្កតកណ្ណោ។ ‘‘សកុណ្ឌលី’’តិបិ បាឋោ, សទិសំ កុណ្ឌលំ សកុណ្ឌលំ, តំ អស្ស អត្ថីតិ សកុណ្ឌលី, យុត្តកុណ្ឌលី អញ្ញមញ្ញញ្ច តុយ្ហញ្ច អនុច្ឆវិកកុណ្ឌលីតិ អត្ថោ។ កប្បិតកេសមស្សូតិ សម្មាកប្បិតកេសមស្សុ។ អាមុត្តហត្ថាភរណោតិ បដិមុក្កអង្គុលិយាទិហត្ថាភរណោ។
1094. Tattha sukuṇḍalīti sundarehi kuṇḍalehi alaṅkatakaṇṇo. ‘‘Sakuṇḍalī’’tipi pāṭho, sadisaṃ kuṇḍalaṃ sakuṇḍalaṃ, taṃ assa atthīti sakuṇḍalī, yuttakuṇḍalī aññamaññañca tuyhañca anucchavikakuṇḍalīti attho. Kappitakesamassūti sammākappitakesamassu. Āmuttahatthābharaṇoti paṭimukkaaṅguliyādihatthābharaṇo.
១០៩៨. តណ្ហក្ខយូបបន្នេតិ តណ្ហក្ខយំ អរហត្តំ, និព្ពានមេវ វា ឧបគតេ, អធិគតវន្តេតិ អត្ថោ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។
1098.Taṇhakkhayūpapanneti taṇhakkhayaṃ arahattaṃ, nibbānameva vā upagate, adhigatavanteti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
បឋមកុណ្ឌលីវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṭhamakuṇḍalīvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៨. បឋមកុណ្ឌលីវិមានវត្ថុ • 8. Paṭhamakuṇḍalīvimānavatthu
