| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၂. ဒေဝပုတ္တသံယုတ္တံ
2. Devaputtasaṃyuttaṃ
၁. ပဌမဝဂ္ဂော
1. Paṭhamavaggo
၁. ပဌမကသ္သပသုတ္တဝဏ္ဏနာ
1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā
၈၂. ဒေဝပုတ္တသံယုတ္တသ္သ ပဌမေ ဒေဝပုတ္တောတိ ဒေဝာနဉ္ဟိ အင္ကေ နိဗ္ဗတ္တာ ပုရိသာ ဒေဝပုတ္တာ နာမ, ဣတ္ထိယော ဒေဝဓီတရော နာမ ဟောန္တိ။ နာမဝသေန အပာကဋာဝ ‘‘အညတရာ ဒေဝတာ’’တိ ဝုစ္စတိ, ပာကဋော ‘‘ဣတ္ထန္နာမော ဒေဝပုတ္တော’’တိ။ တသ္မာ ဟေဋ္ဌာ ‘‘အညတရာ ဒေဝတာ’’တိ ဝတ္ဝာ ဣဓ ‘‘ဒေဝပုတ္တော’’တိ ဝုတ္တံ။ အနုသာသန္တိ အနုသိဋ္ဌိံ။ အယံ ကိရ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတာ သမ္ဗောဓိတော သတ္တမေ ဝသ္သေ ယမကပာဋိဟာရိယံ ကတ္ဝာ တိဒသပုရေ ဝသ္သံ ဥပဂမ္မ အဘိဓမ္မံ ဒေသေန္တေန ဈာနဝိဘင္ဂေ – ‘‘ဘိက္ခူတိ သမညာယ ဘိက္ခု, ပဋိညာယ ဘိက္ခူ’’တိ (ဝိဘ. ၅၁၀)။ ဧဝံ ဘိက္ခုနိဒ္ဒေသံ ကထိယမာနံ အသ္သောသိ။ ‘‘ဧဝံ ဝိတက္ကေထ, မာ ဧဝံ ဝိတက္ကယိတ္ထ, ဧဝံ မနသိကရောထ, မာ ဧဝံ မနသာကတ္ထ။ ဣဒံ ပဇဟထ, ဣဒံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရထာ’’တိ (ပာရာ. ၁၉)။ ဧဝရူပံ ပန ဘိက္ခုဩဝာဒံ ဘိက္ခုအနုသာသနံ န အသ္သောသိ။ သော တံ သန္ဓာယ – ‘‘ဘိက္ခုံ ဘဂဝာ ပကာသေသိ, နော စ ဘိက္ခုနော အနုသာသ’’န္တိ အာဟ။
82. Devaputtasaṃyuttassa paṭhame devaputtoti devānañhi aṅke nibbattā purisā devaputtā nāma, itthiyo devadhītaro nāma honti. Nāmavasena apākaṭāva ‘‘aññatarā devatā’’ti vuccati, pākaṭo ‘‘itthannāmo devaputto’’ti. Tasmā heṭṭhā ‘‘aññatarā devatā’’ti vatvā idha ‘‘devaputto’’ti vuttaṃ. Anusāsanti anusiṭṭhiṃ. Ayaṃ kira devaputto bhagavatā sambodhito sattame vasse yamakapāṭihāriyaṃ katvā tidasapure vassaṃ upagamma abhidhammaṃ desentena jhānavibhaṅge – ‘‘bhikkhūti samaññāya bhikkhu, paṭiññāya bhikkhū’’ti (vibha. 510). Evaṃ bhikkhuniddesaṃ kathiyamānaṃ assosi. ‘‘Evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha, evaṃ manasikarotha, mā evaṃ manasākattha. Idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’ti (pārā. 19). Evarūpaṃ pana bhikkhuovādaṃ bhikkhuanusāsanaṃ na assosi. So taṃ sandhāya – ‘‘bhikkhuṃ bhagavā pakāsesi, no ca bhikkhuno anusāsa’’nti āha.
တေန ဟီတိ ယသ္မာ မယာ ဘိက္ခုနော အနုသိဋ္ဌိ န ပကာသိတာတိ ဝဒသိ, တသ္မာ။ တညေဝေတ္ထ ပဋိဘာတူတိ တုယ္ဟေဝေသာ အနုသိဋ္ဌိပကာသနာ ဥပဋ္ဌာတူတိ။ ယော ဟိ ပဉ္ဟံ ကထေတုကာမော ဟောတိ, န စ သက္ကောတိ သဗ္ဗညုတညာဏေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိတ္ဝာ ကထေတုံ။ ယော ဝာ န ကထေတုကာမော ဟောတိ, သက္ကောတိ ပန ကထေတုံ။ ယော ဝာ နေဝ ကထေတုကာမော ဟောတိ, ကထေတုံ န စ သက္ကောတိ။ သဗ္ဗေသမ္ပိ တေသံ ဘဂဝာ ပဉ္ဟံ ဘာရံ န ကရောတိ။ အယံ ပန ဒေဝပုတ္တော ကထေတုကာမော စေဝ, သက္ကောတိ စ ကထေတုံ။ တသ္မာ တသ္သေဝ ဘာရံ ကရောန္တော ဘဂဝာ ဧဝမာဟ။ သောပိ ပဉ္ဟံ ကထေသိ။
Tena hīti yasmā mayā bhikkhuno anusiṭṭhi na pakāsitāti vadasi, tasmā. Taññevettha paṭibhātūti tuyhevesā anusiṭṭhipakāsanā upaṭṭhātūti. Yo hi pañhaṃ kathetukāmo hoti, na ca sakkoti sabbaññutaññāṇena saddhiṃ saṃsanditvā kathetuṃ. Yo vā na kathetukāmo hoti, sakkoti pana kathetuṃ. Yo vā neva kathetukāmo hoti, kathetuṃ na ca sakkoti. Sabbesampi tesaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti. Ayaṃ pana devaputto kathetukāmo ceva, sakkoti ca kathetuṃ. Tasmā tasseva bhāraṃ karonto bhagavā evamāha. Sopi pañhaṃ kathesi.
တတ္ထ သုဘာသိတသ္သ သိက္ခေထာတိ သုဘာသိတံ သိက္ခေယ္ယ, စတုသစ္စနိသ္သိတံ ဒသကထာဝတ္ထုနိသ္သိတံ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယနိသ္သိတံ စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီသုစရိတမေဝ သိက္ခေယ္ယ။ သမဏူပာသနသ္သ စာတိ သမဏေဟိ ဥပာသိတဗ္ဗံ သမဏူပာသနံ နာမ အဋ္ဌတိံသဘေဒံ ကမ္မဋ္ဌာနံ, တမ္ပိ သိက္ခေယ္ယ ဘာဝေယ္ယာတိ အတ္ထော။ ဗဟုသ္သုတာနံ ဝာ ဘိက္ခူနံ ဥပာသနမ္ပိ သမဏူပာသနံ။ တမ္ပိ ‘ကိံ, ဘန္တေ, ကုသလ’’န္တိအာဒိနာ ပဉ္ဟပုစ္ဆနေန ပညာဝုဒ္ဓတ္ထံ သိက္ခေယ္ယ။ စိတ္တဝူပသမသ္သ စာတိ အဋ္ဌသမာပတ္တိဝသေန စိတ္တဝူပသမံ သိက္ခေယ္ယ။ ဣတိ ဒေဝပုတ္တေန တိသ္သော သိက္ခာ ကထိတာ ဟောန္တိ။ ပုရိမပဒေန ဟိ အဓိသီလသိက္ခာ ကထိတာ, ဒုတိယပဒေန အဓိပညာသိက္ခာ, စိတ္တဝူပသမေန အဓိစိတ္တသိက္ခာတိ ဧဝံ ဣမာယ ဂာထာယ သကလမ္ပိ သာသနံ ပကာသိတမေဝ ဟောတိ။ ပဌမံ။
Tattha subhāsitassa sikkhethāti subhāsitaṃ sikkheyya, catusaccanissitaṃ dasakathāvatthunissitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyanissitaṃ catubbidhaṃ vacīsucaritameva sikkheyya. Samaṇūpāsanassa cāti samaṇehi upāsitabbaṃ samaṇūpāsanaṃ nāma aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānaṃ, tampi sikkheyya bhāveyyāti attho. Bahussutānaṃ vā bhikkhūnaṃ upāsanampi samaṇūpāsanaṃ. Tampi ‘kiṃ, bhante, kusala’’ntiādinā pañhapucchanena paññāvuddhatthaṃ sikkheyya. Cittavūpasamassa cāti aṭṭhasamāpattivasena cittavūpasamaṃ sikkheyya. Iti devaputtena tisso sikkhā kathitā honti. Purimapadena hi adhisīlasikkhā kathitā, dutiyapadena adhipaññāsikkhā, cittavūpasamena adhicittasikkhāti evaṃ imāya gāthāya sakalampi sāsanaṃ pakāsitameva hoti. Paṭhamaṃ.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၁. ပဌမကသ္သပသုတ္တံ • 1. Paṭhamakassapasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၁. ပဌမကသ္သပသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā
