| Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / విమానవత్థు-అట్ఠకథా • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
౬. పఠమకరణీయవిమానవణ్ణనా
6. Paṭhamakaraṇīyavimānavaṇṇanā
ఉచ్చమిదం మణిథూణన్తి కరణీయవిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే. తేన సమయేన సావత్థివాసీ ఏకో ఉపాసకో న్హానోపకరణాని గహేత్వా అచిరవతిం గన్త్వా న్హత్వా ఆగచ్ఛన్తో భగవన్తం సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసన్తం దిస్వా ఉపసఙ్కమిత్వా వన్దిత్వా ఏవమాహ ‘‘భన్తే కేన నిమన్తితా’’తి. భగవా తుణ్హీ అహోసి. సో కేనచి అనిమన్తితభావం ఞత్వా ఆహ ‘‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా భత్తం అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన. సో భగవన్తం అత్తనో గేహం నేత్వా బుద్ధారహం ఆసనం పఞ్ఞాపేత్వా తత్థ భగవన్తం నిసీదాపేత్వా పణీతేన అన్నపానేన సన్తప్పేసి. భగవా కతభత్తకిచ్చో తస్స అనుమోదనం కత్వా పక్కామి. సేసం అనన్తరవిమానసదిసం. తేన వుత్తం –
Uccamidaṃmaṇithūṇanti karaṇīyavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena sāvatthivāsī eko upāsako nhānopakaraṇāni gahetvā aciravatiṃ gantvā nhatvā āgacchanto bhagavantaṃ sāvatthiṃ piṇḍāya pavisantaṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā evamāha ‘‘bhante kena nimantitā’’ti. Bhagavā tuṇhī ahosi. So kenaci animantitabhāvaṃ ñatvā āha ‘‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā bhattaṃ anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. So bhagavantaṃ attano gehaṃ netvā buddhārahaṃ āsanaṃ paññāpetvā tattha bhagavantaṃ nisīdāpetvā paṇītena annapānena santappesi. Bhagavā katabhattakicco tassa anumodanaṃ katvā pakkāmi. Sesaṃ anantaravimānasadisaṃ. Tena vuttaṃ –
౯౨౬. ‘‘ఉచ్చమిదం మణిథూణం విమానం…పే॰… నారియో చ నచ్చన్తి సువణ్ణఛన్నా.
926. ‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ…pe… nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.
౯౨౮. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో…పే॰… వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.
928. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
౯౩౦. ‘‘సో దేవపుత్తో అత్తమనో…పే॰… యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం’’.
930. ‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
౯౩౧.
931.
‘‘కరణీయాని పుఞ్ఞాని, పణ్డితేన విజానతా;
‘‘Karaṇīyāni puññāni, paṇḍitena vijānatā;
సమ్మగ్గతేసు బుద్ధేసు, యత్థ దిన్నం మహప్ఫలం.
Sammaggatesu buddhesu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
౯౩౧.
931.
‘‘అత్థాయ వత మే బుద్ధో, అరఞ్ఞా గామమాగతో;
‘‘Atthāya vata me buddho, araññā gāmamāgato;
కత్థ చిత్తం పసాదేత్వా, తావతింసూపగో అహం.
Kattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
౯౩౩. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే॰… వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.
933. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
౯౩౧. తత్థ పణ్డితేనాతి సప్పఞ్ఞేన. విజానతాతి అత్తనో హితాహితం జానన్తేన. సమ్మగ్గతేసూతి సమ్మాపటిపన్నేసు, బుద్ధేసూతి సమ్మాసమ్బుద్ధేసు.
931. Tattha paṇḍitenāti sappaññena. Vijānatāti attano hitāhitaṃ jānantena. Sammaggatesūti sammāpaṭipannesu, buddhesūti sammāsambuddhesu.
౯౩౨. అత్థాయాతి హితాయ, వుడ్ఢియా వా. అరఞ్ఞాతి విహారతో, జేతవనం సన్ధాయ వదతి . తావతింసూపగోతి తావతింసదేవకాయం, తావతింసభవనం వా ఉప్పజ్జనవసేన ఉపగతో. సేసం వుత్తనయమేవ.
932.Atthāyāti hitāya, vuḍḍhiyā vā. Araññāti vihārato, jetavanaṃ sandhāya vadati . Tāvatiṃsūpagoti tāvatiṃsadevakāyaṃ, tāvatiṃsabhavanaṃ vā uppajjanavasena upagato. Sesaṃ vuttanayameva.
కరణీయవిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.
Karaṇīyavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
తిపిటక (మూల) • Tipiṭaka (Mūla) / సుత్తపిటక • Suttapiṭaka / ఖుద్దకనికాయ • Khuddakanikāya / విమానవత్థుపాళి • Vimānavatthupāḷi / ౬. పఠమకరణీయవిమానవత్థు • 6. Paṭhamakaraṇīyavimānavatthu
