| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ-ਮੂਲਟੀਕਾ • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
ਅਕੁਸਲਪਦਂ
Akusalapadaṃ
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸવਾਰੋ
Dhammuddesavāro
ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਕਥਾવਣ੍ਣਨਾ
Paṭhamacittakathāvaṇṇanā
੩੬੫. ਕੁਸਲੇ વੁਤ੍ਤਨਯਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍વਾ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ વੇਦਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ‘‘વੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ। ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਭਾવਤੋਤਿ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਭਾવਤੋ। ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਤਿਮਤ੍ਤਂ ਗਹਣਮਤ੍ਤਂ। ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ વਿਸੁਂ ਗਹਣਂ ਏਕਨ੍ਤਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਚ। ਸਤਿਸਂવਰੋਤਿ ਇਧ ਸੀਤਾਦੀਹਿ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਂ ਖਮਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ। ਪਹਾਨਸਂવਰੋਤਿ વੀਰਿਯਸਂવਰੋ।
365. Kusale vuttanayaṃ anugantvā yathānurūpaṃ veditabbatāya ‘‘vuttanayenā’’ti āha. Gantabbābhāvatoti bujjhitabbābhāvato. Diṭṭhiyā gatamattanti diṭṭhiyā gatimattaṃ gahaṇamattaṃ. Āsannakāraṇattā ayonisomanasikārassa visuṃ gahaṇaṃ ekantakāraṇattā ca. Satisaṃvaroti idha sītādīhi phuṭṭhassa appamajjanaṃ khamanaṃ daṭṭhabbaṃ. Pahānasaṃvaroti vīriyasaṃvaro.
ਅਸ੍ਸਾਦਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ। ਫਲਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋਮੋਹੋ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾવਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰੋ વਾ। ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਲੋਭਸ੍ਸ ਅਭਿਜ੍ਝਾਭਾવੇ ਸਤਿਪਿ વਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਾਯ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਇਧੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਸ੍ਸ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾਭਿਰਤਿ ਅਭਿਰਤਿ।
Assādadassananti assādadiṭṭhi. Phalaṭṭhena paccupaṭṭhānena asammāpaṭipattipaccupaṭṭhānomoho, sammāpaṭipattipaṭipakkhabhāvaggahaṇākāro vā. Sabbassa lobhassa abhijjhābhāve satipi visesayuttāya abhijjhāya kammapathappattāya idhuppajjamānāya lakkhaṇādiṃ dassetuṃ ‘‘sā parasampattīna’’ntiādimāha. Attano pariṇāmanassa purecārikā taṇhābhirati abhirati.
ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਮੋਹੋ। ਮੋਹવਸੇਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿવਸੇਨ વਾ ਅવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਾਨੁਨਯੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ। ਅਸਤਿਯਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਅਹਿਰਿਕਾਦੀਹਿ ਆਰਕ੍ਖਰਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇ। ਸਤਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਤਿਰਹਿਤਾ ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਏવ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਤੇ ਪਨ ਉਪਨਾਹਾਦਿਪ੍ਪવਤ੍ਤਿਯਂ ਚਿਰਕਤਾਦਿਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇ ਪਟੁਸਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ। ਸਦਰਥਾਦਿਭਾવੋ ਅવਿਸੇਸੇਨ ਕਿਲੇਸਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ વੁਤ੍ਤੋ ਲਹੁਤਾਦਿਏਕਨ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਇਧ ਅਭਾવਾ। ਅવੂਪਸਮੋਤਿ ਅਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਸਬ੍ਭਾવਮਾਹ। ਅਨવਟ੍ਠਾਨਰਸਨ੍ਤਿ ਚਲਨਕਿਚ੍ਚਂ। ਚੇਤਸੋ ਅવੂਪਸਮੇਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇ ਪਯੋਜਨੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਅવੂਪਸਮਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ વਾ ‘‘ਅવੂਪਸਮੋ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤਂ।
Anupaparikkhā moho. Mohavasena hi diṭṭhivasena vā avatthusmiṃ sānunayo adhimokkho uppajjatīti. Asatiyacitteti ahirikādīhi ārakkharahitacitte. Satirahitattā satipaṭipakkhattā cāti etena satirahitā satipaṭipakkhā ca akusalā khandhā eva micchāsatīti dasseti. Te pana upanāhādippavattiyaṃ cirakatādisallakkhaṇe paṭusaññāsampayuttā daṭṭhabbā. Sadarathādibhāvo avisesena kilesasampayogato vutto lahutādiekantapaṭipakkhānaṃ thinamiddhādīnaṃ kesañci idha abhāvā. Avūpasamoti asannisinnasabbhāvamāha. Anavaṭṭhānarasanti calanakiccaṃ. Cetaso avūpasameti nipphādetabbe payojane bhummaṃ, avūpasamapaccayabhūtaṃ ārammaṇaṃ vā ‘‘avūpasamo’’ti vuttaṃ.
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸવਾਰਕਥਾવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Dhammuddesavārakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕ • Abhidhammapiṭaka / ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਪਾਲ਼ਿ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / ਦ੍વਾਦਸ ਅਕੁਸਲਾਨਿ • Dvādasa akusalāni
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਂ • Paṭhamacittaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ-ਅਨੁਟੀਕਾ • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / ਪਠਮਚਿਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • Paṭhamacittavaṇṇanā
