| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Saṁyutta Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationសំយុត្ត និកាយ ៤២។១៣
The Related Suttas Collection 42.13
១។ គាមណិវគ្គ
1. Chiefs
បាដលិយសុត្ត
With Pāṭaliya
ឯកំ សមយំ ភគវា កោលិយេសុ វិហរតិ ឧត្តរំ នាម កោលិយានំ និគមោ។ អថ ខោ បាដលិយោ គាមណិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ បាដលិយោ គាមណិ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
At one time the Buddha was staying in the land of the Koliyans, where they have a town called Uttara. Then Pāṭaliya the chief went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
“សុតំ មេតំ, ភន្តេ: ‘សមណោ គោតមោ មាយំ ជានាតីៜតិ។ យេ តេ, ភន្តេ, ឯវមាហំសុ: ‘សមណោ គោតមោ មាយំ ជានាតីៜតិ, កច្ចិ តេ, ភន្តេ, ភគវតោ វុត្តវាទិនោ, ន ច ភគវន្តំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខន្តិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោន្តិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតិ? អនព្ភាចិក្ខិតុកាមា ហិ មយំ, ភន្តេ, ភគវន្តន៑”តិ។
“Sir, I have heard this: ‘The ascetic Gotama knows magic.’ Do those who say this repeat what the Buddha has said, and not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuke and criticism? For we don’t want to misrepresent the Blessed One.”
“យេ តេ, គាមណិ, ឯវមាហំសុ: ‘សមណោ គោតមោ មាយំ ជានាតីៜតិ, វុត្តវាទិនោ ចេវ មេ, តេ ន ច មំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខន្តិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោន្តិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតី”តិ។
“Chief, those who say this repeat what I have said, and don’t misrepresent me with an untruth. Their explanation is in line with the teaching, and there are no legitimate grounds for rebuke and criticism.”
“សច្ចំយេវ កិរ, ភោ, មយំ តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ ន សទ្ទហាម: ‘សមណោ គោតមោ មាយំ ជានាតីៜតិ, សមណោ ខលុ ភោ គោតមោ មាយាវី”តិ។
“Sir, we didn’t believe that what those ascetics and brahmins said was really true. But it seems the ascetic Gotama is a magician!”
“យោ នុ ខោ, គាមណិ, ឯវំ វទេតិ: ‘អហំ មាយំ ជានាមីៜតិ, សោ ឯវំ វទេតិ: ‘អហំ មាយាវីៜ”តិ។
“Chief, does someone who says ‘I know magic’ also say ‘I am a magician’?”
“តថេវ តំ ភគវា ហោតិ, តថេវ តំ សុគត ហោតី”តិ។
“That’s right, Blessed One! That’s right, Holy One!”
“តេន ហិ, គាមណិ, តញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆិស្សាមិ; យថា តេ ខមេយ្យ, តថា តំ ព្យាករេយ្យាសិ—
“Well then, chief, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, ជានាសិ ត្វំ កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ”តិ?
What do you think, chief? Do you know the Koliyan officers with drooping headdresses?”
“ជានាមហំ, ភន្តេ, កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ”តិ។
“I know them, sir.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, កិមត្ថិយា កោលិយានំ លម្ពចូឡកា ភដា”តិ?
“And what’s their job?”
“យេ ច, ភន្តេ, កោលិយានំ ចោរា តេ ច បដិសេធេតុំ, យានិ ច កោលិយានំ ទូតេយ្យានិ តានិ ច វហាតុំ, ឯតទត្ថិយា, ភន្តេ, កោលិយានំ លម្ពចូឡកា ភដា”តិ។
“To put a stop to bandits and to deliver messages for the Koliyans.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, ជានាសិ ត្វំ កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ សីលវន្តេ វា តេ ទុស្សីលេ វា”តិ?
“What do you think, chief? Are the Koliyan officers with drooping headdresses moral or immoral?”
“ជានាមហំ, ភន្តេ, កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ ទុស្សីលេ បាបធម្មេ; យេ ច លោកេ ទុស្សីលា បាបធម្មា កោលិយានំ លម្ពចូឡកា ភដា តេសំ អញ្ញតរា”តិ។
“I know that they’re immoral, of bad character, sir. They are among those in the world who are immoral and of bad character.”
“យោ នុ ខោ, គាមណិ, ឯវំ វទេយ្យ: ‘បាដលិយោ គាមណិ ជានាតិ កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ ទុស្សីលេ បាបធម្មេ, បាដលិយោបិ គាមណិ ទុស្សីលោ បាបធម្មោៜតិ, សម្មា នុ ខោ សោ វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
“Would it be right to say that Pāṭaliya knows the Kolyian officers with drooping headdresses who are immoral, of bad character, so he too must be immoral and of bad character?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ។ អញ្ញេ, ភន្តេ, កោលិយានំ លម្ពចូឡកា ភដា, អញ្ញោហមស្មិ។ អញ្ញថាធម្មា កោលិយានំ លម្ពចូឡកា ភដា, អញ្ញថាធម្មោហមស្មី”តិ។
“No, sir. I’m quite different from the Koliyan officers with drooping headdresses, we have quite different characters.”
“ត្វញ្ហិ នាម, គាមណិ, លច្ឆសិ: ‘បាដលិយោ គាមណិ ជានាតិ កោលិយានំ លម្ពចូឡកេ ភដេ ទុស្សីលេ បាបធម្មេ, ន ច បាដលិយោ គាមណិ ទុស្សីលោ បាបធម្មោៜតិ, កស្មា តថាគតោ ន លច្ឆតិ: ‘តថាគតោ មាយំ ជានាតិ, ន ច តថាគតោ មាយាវីៜតិ?
“So if you can know those officers of bad character while you are not of bad character, why can’t the Realized One know magic, without being a magician?
មាយញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, មាយាយ ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច មាយាវី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។
I understand magic and its result. And I understand how magicians practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.
បាណាតិបាតញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, បាណាតិបាតស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច បាណាតិបាតី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ អទិន្នាទានញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, អទិន្នាទានស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច អទិន្នាទាយី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ កាមេសុមិច្ឆាចារញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, កាមេសុមិច្ឆាចារស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច កាមេសុមិច្ឆាចារី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ មុសាវាទញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, មុសាវាទស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច មុសាវាទី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ បិសុណវាចញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, បិសុណវាចាយ ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច បិសុណវាចោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ ផរុសវាចញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, ផរុសវាចាយ ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច ផរុសវាចោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ សម្ផប្បលាបញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, សម្ផប្បលាបស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច សម្ផប្បលាបី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ អភិជ្ឈញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, អភិជ្ឈាយ ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច អភិជ្ឈាលុ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ ព្យាបាទបទោសញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, ព្យាបាទបទោសស្ស ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច ព្យាបន្នចិត្តោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។ មិច្ឆាទិដ្ឋិញ្ចាហំ, គាមណិ, បជានាមិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិយា ច វិបាកំ, យថាបដិបន្នោ ច មិច្ឆាទិដ្ឋិកោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ តញ្ច បជានាមិ។
I understand killing living creatures and its result. And I understand how those who kill living creatures practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. I understand stealing … sexual misconduct … lying … divisive speech … harsh speech … talking nonsense … covetousness … ill will … wrong view and its result. And I understand how those who have wrong view practice so that when their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.
សន្តិ ហិ, គាមណិ, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘យោ កោចិ បាណមតិបាតេតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតិ។ យោ កោចិ អទិន្នំ អាទិយតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតិ។ យោ កោចិ កាមេសុ មិច្ឆា ចរតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតិ។ យោ កោចិ មុសា ភណតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតីៜតិ។
There are some ascetics and brahmins who have this doctrine and view: ‘Everyone who kills living creatures experiences pain and sadness in the present life. Everyone who steals … commits sexual misconduct … lies experiences pain and sadness in the present life.’
ទិស្សតិ ខោ បន, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេន្តោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ រញ្ញោ បច្ចត្ថិកំ បសយ្ហ ជីវិតា វោរោបេសិ។ តស្ស រាជា អត្តមនោ អភិហារមទាសិ។ តេនាយំ បុរិសោ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ, ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ។
But you can see someone, garlanded and adorned, nicely bathed and anointed, hair and beard dressed, taking his pleasure with women as if he were a king. You might ask someone: ‘Mister, what did that man do?’ And they’d reply: ‘Mister, that man attacked the king’s enemy and killed them. The king was delighted and gave him this reward. That’s why he’s garlanded and adorned, nicely bathed and anointed, hair and beard dressed, taking his pleasure with women as if he were a king.’
ទិស្សតិ ខោ, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិយាយ រថិយំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា, ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា, ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិជ្ជមានោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ, ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិយាយ រថិយំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ រាជវេរី ឥត្ថិំ វា បុរិសំ វា ជីវិតា វោរោបេសិ, តេន នំ រាជានោ គហេត្វា ឯវរូបំ កម្មការណំ ការេន្តីៜតិ។
And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back with a strong rope. His head is shaven and he’s marched from street to street and from square to square to the beating of a harsh drum. Then he’s taken out the south gate and there, to the south of the city, they chop off his head. You might ask someone: ‘Mister, what did that man do?’ And they’d reply: ‘Mister, that man is an enemy of the king, and he has murdered a man or a woman. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’
តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, អបិ នុ តេ ឯវរូបំ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា”តិ?
What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?”
“ទិដ្ឋញ្ច នោ, ភន្តេ, សុតញ្ច សុយ្យិស្សតិ ចា”តិ។
“Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.”
“តត្រ, គាមណិ, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘យោ កោចិ បាណមតិបាតេតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតីៜតិ, សច្ចំ វា តេ អាហំសុ មុសា វា”តិ?
“Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who kills living creatures experiences pain and sadness in the present life: are they right or wrong?”
“មុសា, ភន្តេ”។
“They’re wrong, sir.”
“យេ បន តេ តុច្ឆំ មុសា វិលបន្តិ, សីលវន្តោ វា តេ ទុស្សីលា វា”តិ?
“But those who speak hollow, false nonsense: are they moral or immoral?”
“ទុស្សីលា, ភន្តេ”។
“Immoral, sir.”
“យេ បន តេ ទុស្សីលា បាបធម្មា មិច្ឆាបដិបន្នា វា តេ សម្មាបដិបន្នា វា”តិ?
“And are those who are immoral, of bad character practicing wrongly or rightly?”
“មិច្ឆាបដិបន្នា, ភន្តេ”។
“They’re practicing wrongly, sir.”
“យេ បន តេ មិច្ឆាបដិបន្នា មិច្ឆាទិដ្ឋិកា វា តេ សម្មាទិដ្ឋិកា វា”តិ?
“And do those who are practicing wrongly have wrong view or right view?”
“មិច្ឆាទិដ្ឋិកា, ភន្តេ”។
“They have wrong view, sir.”
“យេ បន តេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកា កល្លំ នុ តេសុ បសីទិតុន៑”តិ?
“But is it appropriate to have confidence in those of wrong view?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.”
“ទិស្សតិ ខោ បន, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេន្តោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ រញ្ញោ បច្ចត្ថិកស្ស បសយ្ហ រតនំ អហាសិ។ តស្ស រាជា អត្តមនោ អភិហារមទាសិ។ តេនាយំ បុរិសោ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ។
“You can see someone, garlanded and adorned … ‘Mister, that man attacked the king’s enemy and took their valuables. The king was delighted and gave him this reward. …’ …
ទិស្សតិ ខោ, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា …បេ… ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិជ្ជមានោ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា …បេ… ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ គាមា វា អរញ្ញា វា អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយិ។ តេន នំ រាជានោ គហេត្វា ឯវរូបំ កម្មការណំ ការេន្តីៜតិ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, អបិ នុ តេ ឯវរូបំ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា”តិ?
And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘Mister, that man took something from a village or wilderness, with the intention to commit theft. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?”
“ទិដ្ឋញ្ច នោ, ភន្តេ, សុតញ្ច សុយ្យិស្សតិ ចា”តិ។
“Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.”
“តត្រ, គាមណិ, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘យោ កោចិ អទិន្នំ អាទិយតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតីៜតិ, សច្ចំ វា តេ អាហំសុ មុសា វាតិ …បេ… កល្លំ នុ តេសុ បសីទិតុន៑”តិ?
“Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who steals experiences pain and sadness in the present life: are they right or wrong? … Is it appropriate to have confidence in them?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.”
“ទិស្សតិ ខោ បន, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេន្តោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ រញ្ញោ បច្ចត្ថិកស្ស ទារេសុ ចារិត្តំ អាបជ្ជិ។ តស្ស រាជា អត្តមនោ អភិហារមទាសិ។ តេនាយំ បុរិសោ មាលី កុណ្ឌលី …បេ… ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ។
“You can see someone, garlanded and adorned … ‘Mister, that man had sexual relations with the wives of an enemy king. The king was delighted and gave him this reward. …’ …
ទិស្សតិ ខោ, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា …បេ… ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិជ្ជមានោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា …បេ… ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កុលិត្ថីសុ កុលកុមារីសុ ចារិត្តំ អាបជ្ជិ, តេន នំ រាជានោ គហេត្វា ឯវរូបំ កម្មការណំ ការេន្តីៜតិ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, អបិ នុ តេ ឯវរូបំ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា”តិ?
And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘Mister, that man had sexual relations with the women and maidens of good families. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?”
“ទិដ្ឋញ្ច នោ, ភន្តេ, សុតញ្ច សុយ្យិស្សតិ ចា”តិ។
“Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.”
“តត្រ, គាមណិ, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘យោ កោចិ កាមេសុ មិច្ឆា ចរតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតីៜតិ, សច្ចំ វា តេ អាហំសុ មុសា វាតិ …បេ… កល្លំ នុ តេសុ បសីទិតុន៑”តិ?
“Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who commits sexual misconduct experiences pain and sadness in the present life: are they right or wrong? … Is it appropriate to have confidence in them?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.”
“ទិស្សតិ ខោ បន, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេន្តោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ រាជានំ មុសាវាទេន ហាសេសិ។ តស្ស រាជា អត្តមនោ អភិហារមទាសិ។ តេនាយំ បុរិសោ មាលី កុណ្ឌលី សុន្ហាតោ សុវិលិត្តោ កប្បិតកេសមស្សុ ឥត្ថិកាមេហិ រាជា មញ្ញេ បរិចារេតីៜតិ។
“And you can see someone, garlanded and adorned … ‘Mister, that man amused the king with lies. The king was delighted and gave him this reward. …’ …
ទិស្សតិ ខោ, គាមណិ, ឥធេកច្ចោ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិយាយ រថិយំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិជ្ជមានោ។ តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ កិំ អកាសិ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិយាយ រថិយំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា, ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា, ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទតីៜតិ? តមេនំ ឯវមាហំសុ: ‘អម្ភោ, អយំ បុរិសោ គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា មុសាវាទេន អត្ថំ ភញ្ជិ, តេន នំ រាជានោ គហេត្វា ឯវរូបំ កម្មការណំ ការេន្តីៜតិ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, គាមណិ, អបិ នុ តេ ឯវរូបំ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា”តិ?
And you can see someone else, his arms tied tightly behind his back … ‘Mister, that man has ruined a householder or householder’s child by lying. That’s why the rulers arrested him and inflicted such punishment.’ What do you think, chief? Have you seen or heard of such a thing?”
“ទិដ្ឋញ្ច នោ, ភន្តេ, សុតញ្ច សុយ្យិស្សតិ ចា”តិ។
“Sir, we have seen it and heard of it, and we will hear of it again.”
“តត្រ, គាមណិ, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘យោ កោចិ មុសា ភណតិ, សព្ពោ សោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទយតីៜតិ, សច្ចំ វា តេ អាហំសុ មុសា វា”តិ?
“Since this is so, the ascetics and brahmins whose view is that everyone who lies experiences pain and sadness in the present life: are they right or wrong?”
“មុសា, ភន្តេ”។
“They’re wrong, sir.”
“យេ បន តេ តុច្ឆំ មុសា វិលបន្តិ សីលវន្តោ វា តេ ទុស្សីលា វា”តិ?
“But those who speak hollow, false nonsense: are they moral or immoral?”
“ទុស្សីលា, ភន្តេ”។
“Immoral, sir.”
“យេ បន តេ ទុស្សីលា បាបធម្មា មិច្ឆាបដិបន្នា វា តេ សម្មាបដិបន្នា វា”តិ?
“And are those who are immoral, of bad character practicing wrongly or rightly?”
“មិច្ឆាបដិបន្នា, ភន្តេ”។
“They’re practicing wrongly, sir.”
“យេ បន តេ មិច្ឆាបដិបន្នា មិច្ឆាទិដ្ឋិកា វា តេ សម្មាទិដ្ឋិកា វា”តិ?
“And do those who are practicing wrongly have wrong view or right view?”
“មិច្ឆាទិដ្ឋិកា, ភន្តេ”។
“They have wrong view, sir.”
“យេ បន តេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកា កល្លំ នុ តេសុ បសីទិតុន៑”តិ?
“But is it appropriate to have confidence in those of wrong view?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.
“អច្ឆរិយំ, ភន្តេ, អព្ភុតំ, ភន្តេ។ អត្ថិ មេ, ភន្តេ, អាវសថាគារំ។ តត្ថ អត្ថិ មញ្ចកានិ, អត្ថិ អាសនានិ, អត្ថិ ឧទកមណិកោ, អត្ថិ តេលប្បទីបោ។ តត្ថ យោ សមណោ វា ព្រាហ្មណោ វា វាសំ ឧបេតិ, តេនាហំ យថាសត្តិ យថាពលំ សំវិភជាមិ។ ភូតបុព្ពំ, ភន្តេ, ចត្តារោ សត្ថារោ នានាទិដ្ឋិកា នានាខន្តិកា នានារុចិកា, តស្មិំ អាវសថាគារេ វាសំ ឧបគច្ឆុំ។
It’s incredible, sir, it’s amazing! I have a guest house, where there are cots, seats, water pots, and oil lamps. Whenever an ascetic or brahmin comes to stay, I share what I have as best I can. Once it so happened, sir, that four teachers of different views and opinions came to stay at my guest house.
ឯកោ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: ‘នត្ថិ ទិន្នំ, នត្ថិ យិដ្ឋំ, នត្ថិ ហុតំ, នត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ។ នត្ថិ អយំ លោកោ, នត្ថិ បរោ លោកោ, នត្ថិ មាតា, នត្ថិ បិតា, នត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, នត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីៜតិ។
One teacher had this doctrine and view: ‘There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. There’s no fruit or result of good and bad deeds. There’s no afterlife. There’s no such thing as mother and father, or beings that are reborn spontaneously. And there’s no ascetic or brahmin who is well attained and practiced, and who describes the afterlife after realizing it with their own insight.’
ឯកោ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: ‘អត្ថិ ទិន្នំ, អត្ថិ យិដ្ឋំ, អត្ថិ ហុតំ, អត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, អត្ថិ អយំ លោកោ, អត្ថិ បរោ លោកោ, អត្ថិ មាតា, អត្ថិ បិតា, អត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, អត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា, យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីៜតិ។
One teacher had this doctrine and view: ‘There is meaning in giving, sacrifice, and offerings. There are fruits and results of good and bad deeds. There is an afterlife. There are such things as mother and father, and beings that are reborn spontaneously. And there are ascetics and brahmins who are well attained and practiced, and who describe the afterlife after realizing it with their own insight.’
ឯកោ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: ‘ករោតោ ការយតោ, ឆិន្ទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ន ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ យជន្តោ យជាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន នត្ថិ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោៜតិ។
One teacher had this doctrine and view: ‘The one who acts does nothing wrong when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. Nothing bad is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, no merit comes of that, and no outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is no merit or outcome of merit.’
ឯកោ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: ‘ករោតោ ការយតោ, ឆិន្ទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ, យជន្តោ យជាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន អត្ថិ បុញ្ញំ, អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោៜតិ។
One teacher had this doctrine and view: ‘The one who acts does a bad deed when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. A bad deed is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, merit comes of that, and an outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is merit and outcome of merit.’
តស្ស មយ្ហំ, ភន្តេ, អហុទេវ កង្ខា, អហុ វិចិកិច្ឆា: ‘កោសុ នាម ឥមេសំ ភវតំ សមណព្រាហ្មណានំ សច្ចំ អាហ, កោ មុសាៜ”តិ?
I had doubt and uncertainty about that: ‘I wonder who of these respected ascetics and brahmins speaks the truth, and who speaks falsehood?’”
“អលញ្ហិ តេ, គាមណិ, កង្ខិតុំ, អលំ វិចិកិច្ឆិតុំ។ កង្ខនីយេ ច បន តេ ឋានេ វិចិកិច្ឆា ឧប្បន្នា”តិ។
“Chief, no wonder you’re doubting and uncertain. Doubt has come up in you about an uncertain matter.”
“ឯវំ បសន្នោហំ, ភន្តេ, ភគវតិ។ បហោតិ មេ ភគវា តថា ធម្មំ ទេសេតុំ យថាហំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យន៑”តិ។
“I am quite confident that the Buddha is capable of teaching me so that I can give up this state of uncertainty.”
“អត្ថិ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ។ ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
“Chief, there is samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.
កតមោ ច, គាមណិ, ធម្មសមាធិ? ឥធ, គាមណិ, អរិយសាវកោ បាណាតិបាតំ បហាយ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ, អទិន្នាទានំ បហាយ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារំ បហាយ កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ហោតិ, មុសាវាទំ បហាយ មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ, បិសុណំ វាចំ បហាយ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, ផរុសំ វាចំ បហាយ ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, សម្ផប្បលាបំ បហាយ សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ, អភិជ្ឈំ បហាយ អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ, ព្យាបាទបទោសំ បហាយ អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិំ បហាយ សម្មាទិដ្ឋិកោ ហោតិ។
And what is samādhi based on understanding of principle? It’s when a noble disciple has given up killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, divisive speech, harsh speech, talking nonsense, covetousness, ill will, and wrong view.
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “នត្ថិ ទិន្នំ, នត្ថិ យិដ្ឋំ, នត្ថិ ហុតំ, នត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, នត្ថិ អយំ លោកោ, នត្ថិ បរោ លោកោ, នត្ថិ មាតា, នត្ថិ បិតា, នត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, នត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា, សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តី”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។
They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “There’s no meaning in giving, sacrifice, or offerings. There’s no fruit or result of good and bad deeds. There’s no afterlife. There’s no such thing as mother and father, or beings that are reborn spontaneously. And there’s no ascetic or brahmin who is well attained and practiced, and who describes the afterlife after realizing it with their own insight.” If what this good teacher says is true, it’s a safe bet for me to not hurt any creature firm or frail. I win on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’
តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
Joy springs up in them. Being delighted, (mental) joy springs up. When the mind is full of joy, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel (bodily) pleasure. And when pleased, the mind becomes immersed in samādhi. This is that samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “អត្ថិ ទិន្នំ, អត្ថិ យិដ្ឋំ, អត្ថិ ហុតំ, អត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, អត្ថិ អយំ លោកោ, អត្ថិ បរោ លោកោ, អត្ថិ មាតា, អត្ថិ បិតា, អត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, អត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា, សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តី”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។
They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “There is meaning in giving, sacrifice, and offerings. There are fruits and results of good and bad deeds. There is an afterlife. There are such things as mother and father, and beings that are reborn spontaneously. And there are ascetics and brahmins who are well attained and practiced, and who describe the afterlife after realizing it with their own insight.” If what this good teacher says is true, it’s a safe bet for me to not hurt any creature firm or frail. I win on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’
តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
Joy springs up in them. Being delighted, (mental) joy springs up. When the mind is full of joy, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel (bodily) pleasure. And when pleased, the mind becomes immersed in samādhi. This is that samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “ករោតោ ការយតោ, ឆិន្ទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ន ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ, យជន្តោ យជាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន នត្ថិ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។
They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “The one who acts does nothing wrong when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. Nothing bad is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, no evil comes of that, and no outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, no merit comes of that, and no outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is no merit or outcome of merit.” If what this good teacher says is true, it’s a safe bet for me to not hurt any creature firm or frail. I win on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’
តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
Joy springs up in them. Being delighted, (mental) joy springs up. When the mind is full of joy, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel (bodily) pleasure. And when pleased, the mind becomes immersed in samādhi. This is that samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “ករោតោ ការយតោ, ឆិន្ទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ, យជន្តោ យជាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន អត្ថិ បុញ្ញំ អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។
They reflect thus: ‘That teacher who had this doctrine and view: “The one who acts does a bad deed when they punish, mutilate, torture, aggrieve, oppress, intimidate, or when they encourage others to do the same. A bad deed is done when they kill, steal, break into houses, plunder wealth, steal from isolated buildings, commit highway robbery, commit adultery, and lie. If you were to reduce all the living creatures of this earth to one heap and mass of flesh with a razor-edged chakram, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the south bank of the Ganges killing, mutilating, and torturing, and encouraging others to do the same, evil comes of that, and an outcome of evil. If you were to go along the north bank of the Ganges giving and sacrificing and encouraging others to do the same, merit comes of that, and an outcome of merit. In giving, self-control, restraint, and truthfulness there is merit and outcome of merit.” If what this good teacher says is true, it’s a safe bet for me to not hurt any creature firm or frail. I win on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’
តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
Joy springs up in them. Being delighted, (mental) joy springs up. When the mind is full of joy, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel (bodily) pleasure. And when pleased, the mind becomes immersed in samādhi. This is that samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ ករុណាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ …បេ… មុទិតាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ …បេ…។ ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of compassion … rejoicing … equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “នត្ថិ ទិន្នំ, នត្ថិ យិដ្ឋំ, នត្ថិ ហុតំ នត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, នត្ថិ អយំ លោកោ នត្ថិ បរោ លោកោ, នត្ថិ មាតា នត្ថិ បិតា នត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, នត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តី”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។ តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។ សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “អត្ថិ ទិន្នំ, អត្ថិ យិដ្ឋំ, អត្ថិ ហុតំ, អត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, អត្ថិ អយំ លោកោ អត្ថិ បរោ លោកោ, អត្ថិ មាតា អត្ថិ បិតា អត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, អត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តី”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។ តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។ សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “ករោតោ ការយតោ, ឆេទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ន ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, នត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ, យជន្តោ យជាបេន្តោ, នត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន នត្ថិ បុញ្ញំ, នត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។ តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសិ។
ស ខោ សោ, គាមណិ, អរិយសាវកោ ឯវំ វិគតាភិជ្ឈោ វិគតព្យាបាទោ អសម្មូឡ្ហោ សម្បជានោ បដិស្សតោ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ។ សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ: ‘យ្វាយំ សត្ថា ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ: “ករោតោ ការយតោ, ឆិន្ទតោ ឆេទាបយតោ, បចតោ បាចាបយតោ, សោចយតោ សោចាបយតោ, កិលមតោ កិលមាបយតោ, ផន្ទតោ ផន្ទាបយតោ, បាណមតិបាតយតោ, អទិន្នំ អាទិយតោ, សន្ធិំ ឆិន្ទតោ, និល្លោបំ ហរតោ, ឯកាគារិកំ ករោតោ, បរិបន្ថេ តិដ្ឋតោ, បរទារំ គច្ឆតោ, មុសា ភណតោ, ករោតោ ករីយតិ បាបំ។ ខុរបរិយន្តេន ចេបិ ចក្កេន យោ ឥមិស្សា បថវិយា បាណេ ឯកំ មំសខលំ ឯកំ មំសបុញ្ឹ ករេយ្យ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ទក្ខិណញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ហនន្តោ ឃាតេន្តោ ឆិន្ទន្តោ ឆេទាបេន្តោ បចន្តោ បាចាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បាបំ, អត្ថិ បាបស្ស អាគមោ។ ឧត្តរញ្ចេបិ គង្គាយ តីរំ គច្ឆេយ្យ ទទន្តោ ទាបេន្តោ, យជន្តោ យជាបេន្តោ, អត្ថិ តតោនិទានំ បុញ្ញំ, អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ។ ទានេន ទមេន សំយមេន សច្ចវជ្ជេន អត្ថិ បុញ្ញំ, អត្ថិ បុញ្ញស្ស អាគមោ”តិ។ សចេ តស្ស ភោតោ សត្ថុនោ សច្ចំ វចនំ, អបណ្ណកតាយ មយ្ហំ, យ្វាហំ ន កិញ្ចិ ព្យាពាធេមិ តសំ វា ថាវរំ វា? ឧភយមេត្ថ កដគ្គាហោ, យំ ចម្ហិ កាយេន សំវុតោ វាចាយ សំវុតោ មនសា សំវុតោ, យញ្ច កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីៜតិ។
They reflect thus: ‘If what this good teacher says is true, it’s a safe bet for me to not hurt any creature firm or frail. I win on both counts, since I’m restrained in body, speech, and mind, and when my body breaks up, after death, I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’
តស្ស បាមោជ្ឹ ជាយតិ។ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ។ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ។ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទយតិ។ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ។ តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសី”តិ។
Joy springs up in them. Being delighted, (mental) joy springs up. When the mind is full of joy, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel (bodily) pleasure. And when pleased, the mind becomes immersed in samādhi. This is that samādhi based on understanding of principle. If you gain such mental samādhi, you can give up that state of uncertainty.”
ឯវំ វុត្តេ, បាដលិយោ គាមណិ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “អភិក្កន្តំ, ភន្តេ, អភិក្កន្តំ, ភន្តេ …បេ… អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គតន៑”តិ។
When he said this, Pāṭaliya the chief said to the Buddha, “Excellent, sir! Excellent! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
តេរសមំ។
គាមណិវគ្គោ បឋមោ។
តស្សុទ្ទានំ
ចណ្ឌោ បុដោ យោធាជីវោ, ហត្ថស្សោ អសិពន្ធកោ; ទេសនា សង្ខកុលំ មណិចូឡំ, ភទ្ររាសិយបាដលីតិ។
គាមណិសំយុត្តំ សមត្តំ។
The Related Suttas Collection on chiefs are complete.
The authoritative text of the Saṁyutta Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
