| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / த⁴ம்மஸங்க³ணீ-அனுடீகா • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā |
பஸ்ஸத்³தா⁴தி³யுக³லவண்ணனா
Passaddhādiyugalavaṇṇanā
ஸமந்தி ஸம்மா. சேதியவந்த³னாதி³அத்த²ந்தி சேதியவந்த³னாதி³ஹேது. ஸமத²சதுஸச்சகம்மட்டா²னவஸேன தப்³பே⁴த³வஸேன ச ஸப்³ப³கம்மட்டா²னபா⁴வனாபி⁴யுத்தானங் முது³மஜ்ஜி²மதிக்கி²ந்த்³ரியதாதி³பே⁴த³வஸேன ஸப்³ப³யோகீ³னங் சித்தஸ்ஸ லீனுத்³த⁴ச்சாதி³காலவஸேன ஸப்³ப³தா³ ஹிதாஹிதத⁴ம்மூபலக்க²ணபா⁴வதோ யதா²ஸபா⁴வங் படிவேத⁴பா⁴வதோ ச ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானங் பாரிப³ந்த⁴கஹரணபா⁴வனாவட்³ட⁴னானி அவிஸேஸதோ த³ட்ட²ப்³பா³னி. யதா² அப்பனாகோஸல்லேன வினா ஸமதோ² ஸமத²மந்தரேன யதா²பூ⁴தாவபோ³தோ⁴ ச நத்தீ²தி நானாக்க²ணிகா ஸமாதி⁴பஞ்ஞா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ விஸேஸகாரணங், ஏவங் படிவேதே⁴ ஏகக்க²ணிகாபீதி த³ஸ்ஸெந்தோ ஆஹ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞங் நிமித்தபா⁴வேனா’’தி. பஞ்ஞாய ஹி ஸாதிஸயங் அவபா⁴ஸியமானே விஸயே ஸமாதி⁴ ஏகத்தவஸேன அப்பேதுங் ஸக்கோதி, ஸமாதி⁴ம்ஹி ச மஜ்ஜி²மங் ஸமத²னிமித்தங் படிபன்னே பஞ்ஞா ஆரம்மணேஸு விஸதா³ வஹதீதி. ஸமங் பவத்தாதி அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தனேன ஸமங் அவிஸமங் ஏகரஸபா⁴வேன பவத்தா. அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹாயபா⁴வூபக³மனேன யோகி³னோ மனோரத²து⁴ராகட்³ட⁴னே ரத²து⁴ராகட்³ட⁴னே விய ஆஜானெய்யயுகோ³ யுக³லகோ ஹுத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தமானேன நத்³தா⁴ ப³த்³தா⁴ வியாதி வா யுக³னத்³தா⁴. அதி⁴சித்தமனுயுத்தேஹி வீரியஸமாத⁴யோ ஸமங் யோஜேதப்³பா³தி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ங் புப்³பே³ க³ஹிதாபி தே புன க³ஹிதாதி த³ஸ்ஸேதுங் வீரியஸமாதி⁴யோஜனத்தா²யாதி அட்ட²கதா²யங் வுத்தங். தங் பன ஸமாதி⁴வீரியயோக³ஸ்ஸ விபா⁴வனங் ஹோதீதி ‘‘யோக³வசனத்தா²யாதி அத்தோ²’’தி ஆஹ.
Samanti sammā. Cetiyavandanādiatthanti cetiyavandanādihetu. Samathacatusaccakammaṭṭhānavasena tabbhedavasena ca sabbakammaṭṭhānabhāvanābhiyuttānaṃ mudumajjhimatikkhindriyatādibhedavasena sabbayogīnaṃ cittassa līnuddhaccādikālavasena sabbadā hitāhitadhammūpalakkhaṇabhāvato yathāsabhāvaṃ paṭivedhabhāvato ca satisampajaññānaṃ pāribandhakaharaṇabhāvanāvaḍḍhanāni avisesato daṭṭhabbāni. Yathā appanākosallena vinā samatho samathamantarena yathābhūtāvabodho ca natthīti nānākkhaṇikā samādhipaññā aññamaññassa visesakāraṇaṃ, evaṃ paṭivedhe ekakkhaṇikāpīti dassento āha ‘‘aññamaññaṃ nimittabhāvenā’’ti. Paññāya hi sātisayaṃ avabhāsiyamāne visaye samādhi ekattavasena appetuṃ sakkoti, samādhimhi ca majjhimaṃ samathanimittaṃ paṭipanne paññā ārammaṇesu visadā vahatīti. Samaṃ pavattāti aññamaññānativattanena samaṃ avisamaṃ ekarasabhāvena pavattā. Aññamaññasahāyabhāvūpagamanena yogino manorathadhurākaḍḍhane rathadhurākaḍḍhane viya ājāneyyayugo yugalako hutvā aññamaññānativattamānena naddhā baddhā viyāti vā yuganaddhā. Adhicittamanuyuttehi vīriyasamādhayo samaṃ yojetabbāti imassa visesassa dassanatthaṃ pubbe gahitāpi te puna gahitāti dassetuṃ vīriyasamādhiyojanatthāyāti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Taṃ pana samādhivīriyayogassa vibhāvanaṃ hotīti ‘‘yogavacanatthāyāti attho’’ti āha.
Related texts:
டீகா • Tīkā / அபி⁴த⁴ம்மபிடக (டீகா) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / த⁴ம்மஸங்க³ணீ-மூலடீகா • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / பஸ்ஸத்³தா⁴தி³யுக³லவண்ணனா • Passaddhādiyugalavaṇṇanā
