| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ (ಟೀಕಾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
೧೭. ಪಸಾದಕರಧಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ
17. Pasādakaradhammavaggavaṇṇanā
೩೬೬. ಅದ್ಧಮಿದನ್ತಿ ಸನ್ಧಿವಸೇನ ಪಾಳಿಯಂ ರಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ, ಮ-ಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇದ’’ನ್ತಿ। ಏಕಂಸೋ ಏಸಾತಿ ಏಕಂಸೋ ಹೇತು ಏಸ ಲಾಭಾನಂ। ಪಾಪಕಂ ನಾಮಾತಿ ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಪಾಪಂ ನಾಮ ಬ್ಯತ್ತಂ ಏಕಂಸೇನ ನ ಕರೋತಿ। ತಥಸ್ಸಾತಿ ತಥಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ ಅಸ್ಸ। ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಂ…ಪೇ॰… ತೇಚೀವರಿಕತ್ತನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ಧುತಧಮ್ಮಾನಂ ಗಹಣೇನೇವ ಇತರೇಸಮ್ಪಿ ತಂಸಭಾಗಾನಂ ಗಹಿತಭಾವೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಥಾವರಪ್ಪತ್ತಭಾವೋತಿ ಸಾಸನೇ ಥಿರಭಾವಪ್ಪತ್ತಿ ಥೇರಭಾವೋ। ಆಕಪ್ಪಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತೀತಿ ‘‘ಅಞ್ಞೋ ಮೇ ಆಕಪ್ಪೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಸ್ಸ ಆಕಪ್ಪಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಿ। ಕೋಲಪುತ್ತೀತಿ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಕುಲಪುತ್ತಭಾವೋ’’ತಿ। ಸಮ್ಪನ್ನರೂಪತಾತಿ ಉಪಧಿಸಮ್ಪದಾ। ವಚನಕಿರಿಯಾಯಾತಿ ವಚನಪ್ಪಯೋಗಸ್ಸ ಮಧುರಭಾವೋ ಮಞ್ಜುಸ್ಸರತಾ। ತೇನಸ್ಸ ಲಾಭೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಇದಂ ನ ಲಾಭುಪ್ಪಾದನೂಪಾಯದಸ್ಸನಪರಂ, ಅಥ ಖೋ ಏವಂ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಸ್ಸೇವ ಲಾಭೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಲಾಭಸ್ಸ ಅಬ್ಯಭಿಚಾರಹೇತುದಸ್ಸನಪರಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಯಥಾಹ –
366.Addhamidanti sandhivasena pāḷiyaṃ rassaṃ katvā vuttaṃ, ma-kāro padasandhikaroti āha – ‘‘addhā ida’’nti. Ekaṃso esāti ekaṃso hetu esa lābhānaṃ. Pāpakaṃ nāmāti appakampi pāpaṃ nāma byattaṃ ekaṃsena na karoti. Tathassāti tathā sammāpaṭipajjamānassa assa. Āraññikattaṃ…pe… tecīvarikattanti imesaṃ dhutadhammānaṃ gahaṇeneva itaresampi taṃsabhāgānaṃ gahitabhāvo daṭṭhabbo. Thāvarappattabhāvoti sāsane thirabhāvappatti therabhāvo. Ākappassa sampattīti ‘‘añño me ākappo karaṇīyo’’ti evaṃ vuttassa ākappassa sampatti. Kolaputtīti kolaputtiyanti āha – ‘‘kulaputtabhāvo’’ti. Sampannarūpatāti upadhisampadā. Vacanakiriyāyāti vacanappayogassa madhurabhāvo mañjussaratā. Tenassa lābho uppajjatīti idaṃ na lābhuppādanūpāyadassanaparaṃ, atha kho evaṃ sammāpaṭipajjamānassa anicchantasseva lābho uppajjatīti lābhassa abyabhicārahetudassanaparaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathāha –
‘‘ಆಕಙ್ಖೇಯ್ಯ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಲಾಭೀ ಅಸ್ಸಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನನ್ತಿ, ಸೀಲೇಸ್ವೇವಸ್ಸ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ’’ತಿ (ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೬೫)।
‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu lābhī assaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti, sīlesvevassa paripūrakārī’’ti (ma. ni. 1.65).
ಪಸಾದಕರಧಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Pasādakaradhammavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ • Aṅguttaranikāya / ೧೭. ಪಸಾದಕರಧಮ್ಮವಗ್ಗೋ • 17. Pasādakaradhammavaggo
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ೧೭. ಪಸಾದಕರಧಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ • 17. Pasādakaradhammavaggavaṇṇanā
