Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਥੇਰਗਾਥਾ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Theragāthā-aṭṭhakathā

੬. ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾવਣ੍ਣਨਾ

6. Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā

ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇ ਹਿਤ੍વਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ। ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭવੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਿਯਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਕਾਲੇ ਨੇਸਾਦਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍વਾ ਤਸ੍ਸ વਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ વਿਚਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ વਨਸਣ੍ਡੇ ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਭਗવਾ ਤਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਨਿਸੀਦਿ। ਸੋ ਚ ਮਿਗੇ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍વਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍વਾ ਕਤਂ ਸਾਖਾਮਣ੍ਡਪਂ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਕੂਟਾਗਾਰਾਕਾਰੇਨ ਸਞ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂવੇਦੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ। ਦਿવਸੇ ਦਿવਸੇ ਚ ਮਿਲਾਤਮਿਲਾਤਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍વਾ ਅਭਿਨવੇਹਿ ਛਾਦੇਸਿ। ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਨਿਰੋਧਤੋ વੁਟ੍ਠਹਿਤ੍વਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ। ਤਾવਦੇવ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿવਾਰੇਸੁਂ। ‘‘ਮਧੁਰਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦੇવਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ, ਮਹਾ ਸਮਾਗਮੋ ਅਹੋਸਿ। ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਭਾવਿਨਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾવਕਬੋਧਿਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍વਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ। ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍વਾ વਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ વੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਹੁਤ੍વਾ ਪਰਾਪਰਗੋਤ੍ਤਤਾਯ ਪਾਰਾਪਰਿਯੋਤਿ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞੋ ਬਹੂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਮਨ੍ਤੇ વਾਚੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਰਾਜਗਹਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾવਂ ਦਿਸ੍વਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍વਾ વਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇવ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ। ਤੇਨ વੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ॰ ਥੇਰ ੧.੪੦.੩੫੩-੩੮੫) –

Chaphassāyatanehitvāti āyasmato pārāpariyattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto piyadassissa bhagavato kāle nesādayoniyaṃ nibbattitvā tassa viññutaṃ pattassa vicaraṇaṭṭhāne aññatarasmiṃ vanasaṇḍe piyadassī bhagavā taṃ anuggaṇhituṃ nirodhasamāpattiṃ samāpajjitvā nisīdi. So ca mige pariyesanto taṃ ṭhānaṃ gato satthāraṃ disvā pasannamānaso bhagavantaṃ anto katvā kataṃ sākhāmaṇḍapaṃ padumapupphehi kūṭāgārākārena sañchādetvā uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedento sattāhaṃ namassamāno aṭṭhāsi. Divase divase ca milātamilātāni apanetvā abhinavehi chādesi. Satthā sattāhassa accayena nirodhato vuṭṭhahitvā bhikkhusaṅghaṃ anussari. Tāvadeva asītisahassamattā bhikkhū satthāraṃ parivāresuṃ. ‘‘Madhuradhammakathaṃ suṇissāmā’’ti devatā sannipatiṃsu, mahā samāgamo ahosi. Satthā anumodanaṃ karonto tassa devamanussesu bhāviniṃ sampattiṃ imasmiṃ buddhuppāde sāvakabodhiñca byākaritvā pakkāmi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā viññutaṃ patto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā parāparagottatāya pārāpariyoti laddhasamañño bahū brāhmaṇe mante vācento satthu rājagahagamane buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.40.353-385) –

‘‘ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਭਗવਾ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਲੋਕਨਾਯਕੋ।

‘‘Piyadassī nāma bhagavā, sayambhū lokanāyako;

વਿવੇਕਕਾਮੋ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਮਾਧਿਕੁਸਲੋ ਮੁਨਿ॥

Vivekakāmo sambuddho, samādhikusalo muni.

‘‘વਨਸਣ੍ਡਂ ਸਮੋਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਮਹਾਮੁਨਿ।

‘‘Vanasaṇḍaṃ samoggayha, piyadassī mahāmuni;

ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍વਾ, ਨਿਸੀਦਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ॥

Paṃsukūlaṃ pattharitvā, nisīdi purisuttamo.

‘‘ਮਿਗਲੁਦ੍ਦੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਾਨਨੇ ਅਹਂ।

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;

ਪਸਦਂ ਮਿਗਮੇਸਨ੍ਤੋ, ਆਹਿਣ੍ਡਾਮਿ ਅਹਂ ਤਦਾ॥

Pasadaṃ migamesanto, āhiṇḍāmi ahaṃ tadā.

‘‘ਤਤ੍ਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਓਘਤਿਣ੍ਣਮਨਾਸવਂ।

‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ;

ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਸਾਲਰਾਜਂવ, ਸਤਰਂਸਿਂવ ਉਗ੍ਗਤਂ॥

Pupphitaṃ sālarājaṃva, sataraṃsiṃva uggataṃ.

‘‘ਦਿਸ੍વਾਨਹਂ ਦੇવਦੇવਂ, ਪਿਯਦਸ੍ਸਿਂ ਮਹਾਯਸਂ।

‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;

ਜਾਤਸ੍ਸਰਂ ਸਮੋਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਪਦੁਮਂ ਆਹਰਿਂ ਤਦਾ॥

Jātassaraṃ samoggayha, padumaṃ āhariṃ tadā.

‘‘ਆਹਰਿਤ੍વਾਨ ਪਦੁਮਂ, ਸਤਪਤ੍ਤਂ ਮਨੋਰਮਂ।

‘‘Āharitvāna padumaṃ, satapattaṃ manoramaṃ;

ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਕਰਿਤ੍વਾਨ, ਛਾਦਯਿਂ ਪਦੁਮੇਨਹਂ॥

Kūṭāgāraṃ karitvāna, chādayiṃ padumenahaṃ.

‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਮਹਾਮੁਨਿ।

‘‘Anukampako kāruṇiko, piyadassī mahāmuni;

ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿવਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕੂਟਾਗਾਰੇ વਸੀ ਜਿਨੋ॥

Sattarattindivaṃ buddho, kūṭāgāre vasī jino.

‘‘ਪੁਰਾਣਂ ਛਡ੍ਡਯਿਤ੍વਾਨ, ਨવੇਨ ਛਾਦਯਿਂ ਅਹਂ।

‘‘Purāṇaṃ chaḍḍayitvāna, navena chādayiṃ ahaṃ;

ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍વਾਨ, ਅਟ੍ਠਾਸਿਂ ਤਾવਦੇ ਅਹਂ॥

Añjaliṃ paggahetvāna, aṭṭhāsiṃ tāvade ahaṃ.

‘‘વੁਟ੍ਠਹਿਤ੍વਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ, ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਮਹਾਮੁਨਿ।

‘‘Vuṭṭhahitvā samādhimhā, piyadassī mahāmuni;

ਦਿਸਂ ਅਨੁવਿਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨਿਸੀਦਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ॥

Disaṃ anuvilokento, nisīdi lokanāyako.

‘‘ਤਦਾ ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਨਾਮ, ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ।

‘‘Tadā sudassano nāma, upaṭṭhāko mahiddhiko;

ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਪਿਯਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ॥

Cittamaññāya buddhassa, piyadassissa satthuno.

‘‘ਅਸੀਤਿਯਾ ਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿવਾਰਿਤੋ।

‘‘Asītiyā sahassehi, bhikkhūhi parivārito;

વਨਨ੍ਤੇ ਸੁਖਮਾਸੀਨਂ, ਉਪੇਸਿ ਲੋਕਨਾਯਕਂ॥

Vanante sukhamāsīnaṃ, upesi lokanāyakaṃ.

‘‘ਯਾવਤਾ વਨਸਣ੍ਡਮ੍ਹਿ, ਅਧਿવਤ੍ਥਾ ਚ ਦੇવਤਾ।

‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, adhivatthā ca devatā;

ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤੁਂ ਤਦਾ॥

Buddhassa cittamaññāya, sabbe sannipatuṃ tadā.

‘‘ਸਮਾਗਤੇਸੁ ਯਕ੍ਖੇਸੁ, ਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡੇ ਸਹਰਕ੍ਖਸੇ।

‘‘Samāgatesu yakkhesu, kumbhaṇḍe saharakkhase;

ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਗਾਥਾ ਪਬ੍ਯਾਹਰੀ ਜਿਨੋ॥

Bhikkhusaṅghe ca sampatte, gāthā pabyāharī jino.

‘‘ਥੋਮਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੂਜੇਸਿ, ਆવਾਸਞ੍ਚ ਅਕਾਸਿ ਮੇ।

‘‘Thomaṃ sattāhaṃ pūjesi, āvāsañca akāsi me;

ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ॥

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘‘ਸੁਦੁਦ੍ਦਸਂ ਸੁਨਿਪੁਣਂ, ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ।

‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ;

ਞਾਣੇਨ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ॥

Ñāṇena kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘‘ਚਤੁਦ੍ਦਸਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਿ, ਦੇવਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ।

‘‘Catuddasāni kappāni, devarajjaṃ karissati;

ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਦ੍ਮਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਛਾਦਿਤਂ॥

Kūṭāgāraṃ mahantassa, padmapupphehi chāditaṃ.

‘‘ਆਕਾਸੇ ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਪ੍ਫਕਮ੍ਮਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ।

‘‘Ākāse dhārayissati, pupphakammassidaṃ phalaṃ;

ਚਤੁਬ੍ਬੀਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, વੋਕਿਣ੍ਣਂ ਸਂਸਰਿਸ੍ਸਤਿ॥

Catubbīse kappasate, vokiṇṇaṃ saṃsarissati.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਮਯਂ ਬ੍ਯਮ੍ਹਂ, ਆਕਾਸੇ ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਤਿ।

‘‘Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ, ākāse dhārayissati;

ਯਥਾ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਤੋਯਂ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤਿ॥

Yathā padumapattamhi, toyaṃ na upalimpati.

‘‘ਤਥੇવੀਮਸ੍ਸ ਞਾਣਮ੍ਹਿ, ਕਿਲੇਸਾ ਨੋਪਲਿਮ੍ਪਰੇ।

‘‘Tathevīmassa ñāṇamhi, kilesā nopalimpare;

ਮਨਸਾ વਿਨਿવਟ੍ਟੇਤ੍વਾ, ਪਞ੍ਚ ਨੀવਰਣੇ ਅਯਂ॥

Manasā vinivaṭṭetvā, pañca nīvaraṇe ayaṃ.

‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਨੇਤ੍વਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ, ਅਗਾਰਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ।

‘‘Cittaṃ janetvā nekkhamme, agārā pabbajissati;

ਤਤੋ ਪੁਪ੍ਫਮਯੇ ਬ੍ਯਮ੍ਹੇ, ਧਾਰੇਨ੍ਤੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਤਿ॥

Tato pupphamaye byamhe, dhārente nikkhamissati.

‘‘ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ વਸਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨਿਪਕਸ੍ਸ ਸਤੀਮਤੋ।

‘‘Rukkhamūle vasantassa, nipakassa satīmato;

ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਮਯਂ ਬ੍ਯਮ੍ਹਂ, ਮਤ੍ਥਕੇ ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਤਿ॥

Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ, matthake dhārayissati.

‘‘ਚੀવਰਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਞ੍ਚ, ਪਚ੍ਚਯਂ ਸਯਨਾਸਨਂ।

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

ਦਤ੍વਾਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿਨਾਸવੋ॥

Datvāna bhikkhusaṅghassa, nibbāyissatināsavo.

‘‘ਕੂਟਾਗਾਰੇਨ ਚਰਤਾ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਿਂ।

‘‘Kūṭāgārena caratā, pabbajjaṃ abhinikkhamiṃ;

ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ વਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਧਰੀਯਤਿ॥

Rukkhamūle vasantampi, kūṭāgāraṃ dharīyati.

‘‘ਚੀવਰੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਚ, ਚੇਤਨਾ ਮੇ ਨ વਿਜ੍ਜਤਿ।

‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, cetanā me na vijjati;

ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਲਭਾਮਿ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਂ॥

Puññakammena saṃyutto, labhāmi pariniṭṭhitaṃ.

‘‘ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ, ਕਪ੍ਪਕੋਟੀ ਬਹੂ ਮਮ।

‘‘Gaṇanāto asaṅkheyyā, kappakoṭī bahū mama;

ਰਿਤ੍ਤਕਾ ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਲੋਕਨਾਯਕਾ॥

Rittakā te atikkantā, pamuttā lokanāyakā.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ વਿਨਾਯਕੋ।

‘‘Aṭṭhārase kappasate, piyadassī vināyako;

ਤਮਹਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍વਾ, ਇਮਂ ਯੋਨਿਂ ਉਪਾਗਤੋ॥

Tamahaṃ payirupāsitvā, imaṃ yoniṃ upāgato.

‘‘ਇਧ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਅਨੋਮਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖੁਮਂ।

‘‘Idha passāmi sambuddhaṃ, anomaṃ nāma cakkhumaṃ;

ਤਮਹਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍વਾਨ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ॥

Tamahaṃ upagantvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਮਗ੍ਗਂ ਮੇ ਦੇਸਯੀ ਜਿਨੋ।

‘‘Dukkhassantakaro buddho, maggaṃ me desayī jino;

ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਤ੍વਾਨ, ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਪਦਂ॥

Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.

‘‘ਤੋਸਯਿਤ੍વਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗੋਤਮਂ ਸਕ੍ਯਪੁਙ੍ਗવਂ।

‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

ਸਬ੍ਬਾਸવੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, વਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸવੋ॥

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਮਭਿਪੂਜਯਿਂ।

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ॥

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ॰… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ॥

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚવੇਕ੍ਖਿਤ੍વਾ ਸਞ੍ਜਾਤਸੋਮਨਸ੍ਸੋ ਉਦਾਨવਸੇਨ –

Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā sañjātasomanasso udānavasena –

੧੧੬.

116.

‘‘ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇ ਹਿਤ੍વਾ, ਗੁਤ੍ਤਦ੍વਾਰੋ ਸੁਸਂવੁਤੋ।

‘‘Chaphassāyatane hitvā, guttadvāro susaṃvuto;

ਅਘਮੂਲਂ વਮਿਤ੍વਾਨ, ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸવਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ॥ – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ।

Aghamūlaṃ vamitvāna, patto me āsavakkhayo’’ti. – gāthaṃ abhāsi;

ਤਤ੍ਥ ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇ ਹਿਤ੍વਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ‘‘ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਸਂਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨવਸੇਨ ਪਹਾਯ। ਗੁਤ੍ਤਦ੍વਾਰੋ ਸੁਸਂવੁਤੋਤਿ ਤਤੋ ਏવ ਚਕ੍ਖੁਦ੍વਾਰਾਦੀਨਂ ਗੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਪવਤ੍ਤਨਕਾਨਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪવੇਸਨਨਿવਾਰਣੇਨ ਸਤਿਕવਾਟੇਨ ਸੁਟ੍ਟੁ ਪਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ਗੁਤ੍ਤਦ੍વਾਰੋ ਸੁਸਂવੁਤੋ। ਅਥ વਾ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍વਾਰਾਨਂ વੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਗੁਤ੍ਤਦ੍વਾਰੋ, ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਞ੍ਞਤਤ੍ਤਾ ਸੁਸਂવੁਤੋਤਿ ਏવਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ વੇਦਿਤਬ੍ਬੋ। ਅਘਮੂਲਂ વਮਿਤ੍વਾਨਾਤਿ ਅਘਸ੍ਸ વਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਂ ਅવਿਜ੍ਜਾਭવਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੋਸਂ, ਸਬ੍ਬਂ વਾ ਕਿਲੇਸਦੋਸਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤવਮਨਯੋਗਪਾਨੇਨ ਉਗ੍ਗਿਰਿਤ੍વਾ ਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਬਹਿ ਕਤ੍વਾ, ਬਹਿਕਰਣਹੇਤੁ વਾ। ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸવਕ੍ਖਯੋਤਿ ਕਾਮਾਸવਾਦਯੋ ਆਸવਾ ਏਤ੍ਥ ਖੀਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ વਾ ਖਯੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਸવਕ੍ਖਯੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ। ਸੋ ਆਸવਕ੍ਖਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਉਦਾਨવਸੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ।

Tattha chaphassāyatane hitvāti cakkhusamphassādīnaṃ channaṃ samphassānaṃ uppattiṭṭhānatāya ‘‘phassāyatanānī’’ti laddhanāmāni cakkhādīni cha ajjhattikāyatanāni tappaṭibaddhasaṃkilesappahānavasena pahāya. Guttadvāro susaṃvutoti tato eva cakkhudvārādīnaṃ guttattā, tattha pavattanakānaṃ abhijjhādīnaṃ pāpadhammānaṃ pavesananivāraṇena satikavāṭena suṭṭu pihitattā guttadvāro susaṃvuto. Atha vā manacchaṭṭhānaṃ channaṃ dvārānaṃ vuttanayena rakkhitattā guttadvāro, kāyādīhi suṭṭhu saññatattā susaṃvutoti evamettha attho veditabbo. Aghamūlaṃ vamitvānāti aghassa vaṭṭadukkhassa mūlabhūtaṃ avijjābhavataṇhāsaṅkhātaṃ dosaṃ, sabbaṃ vā kilesadosaṃ ariyamaggasaṅkhātavamanayogapānena uggiritvā santānato bahi katvā, bahikaraṇahetu vā. Patto me āsavakkhayoti kāmāsavādayo āsavā ettha khīyanti, tesaṃ vā khayena pattabboti āsavakkhayo, nibbānaṃ arahattañca. So āsavakkhayo patto adhigatoti udānavasena aññaṃ byākāsi.

ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।

Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯ • Khuddakanikāya / ਥੇਰਗਾਥਾਪਾਲ਼ਿ • Theragāthāpāḷi / ੬. ਪਾਰਾਪਰਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾ • 6. Pārāpariyattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact