| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī |
១១. បញ្ញត្តិហារសម្បាតវិភាវនា
11. Paññattihārasampātavibhāvanā
៧៣. យេន យេន វេវចនហារសម្បាតេន វេវចនានិ និទ្ធារិតានិ, សោ វេវចនហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ, ‘‘កតមោ បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តត្ថ កតមោ បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ’’តិអាទិ វុត្តំ។
73. Yena yena vevacanahārasampātena vevacanāni niddhāritāni, so vevacanahārasampāto paripuṇṇo, ‘‘katamo paññattihārasampāto’’ti pucchitabbattā ‘‘tattha katamo paññattihārasampāto’’tiādi vuttaṃ.
‘‘កតមា សុត្តប្បទេសភូតា បញ្ញត្តិ កតមេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តី’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តស្មា’’តិអាទិ វុត្តំ។ ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្សា’’តិ បញ្ញត្តិ សតិយា បទដ្ឋានស្ស រក្ខិតព្ពស្ស ចិត្តស្ស បញ្ញាបនតោ សតិយា បទដ្ឋានបញ្ញត្តិ នាម។ សតិយា ហិ រក្ខិតព្ពំ ចិត្តំ សតិយា បទដ្ឋានំ អធិដ្ឋានំ នាម។ តេនាហ អដ្ឋកថាយំ – ‘‘អធិដ្ឋហិត្វា រក្ខន្តិយា សតិយា រក្ខិយមានំ ចិត្តំ តស្សា អធិដ្ឋានំ វិយ ហោតី’’តិ។ ‘‘សម្មាសង្កប្បគោចរោ’’តិ បញ្ញត្តិ សមថស្ស ភាវនាយ បញ្ញាបនតោ សមថស្ស ភាវនាបញ្ញត្តិ នាម។ ‘‘សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារោ, ញត្វាន ឧទយព្ពយ’’ន្តិ បញ្ញត្តិ ទស្សនភូមិយា និក្ខេបស្ស បញ្ញាបនតោ និក្ខេបបញ្ញត្តិ នាម។ ‘‘ថិនមិទ្ធាភិភូ ភិក្ខូ’’តិ សមុទយស្ស អនវសេសប្បហានស្ស បញ្ញាបនតោ អនវសេសប្បហានបញ្ញត្តិ នាម។ ‘‘សព្ពា ទុគ្គតិយោ ជហេ’’តិ បញ្ញត្តិ មគ្គស្ស អរិយមគ្គស្ស ភាវនាយ បញ្ញាបនតោ ភាវនាបញ្ញត្តិ នាម។
‘‘Katamā suttappadesabhūtā paññatti katamesaṃ dhammānaṃ paññattī’’ti pucchitabbattā ‘‘tasmā’’tiādi vuttaṃ. ‘‘Tasmā rakkhitacittassā’’ti paññatti satiyā padaṭṭhānassa rakkhitabbassa cittassa paññāpanato satiyā padaṭṭhānapaññatti nāma. Satiyā hi rakkhitabbaṃ cittaṃ satiyā padaṭṭhānaṃ adhiṭṭhānaṃ nāma. Tenāha aṭṭhakathāyaṃ – ‘‘adhiṭṭhahitvā rakkhantiyā satiyā rakkhiyamānaṃ cittaṃ tassā adhiṭṭhānaṃ viya hotī’’ti. ‘‘Sammāsaṅkappagocaro’’ti paññatti samathassa bhāvanāya paññāpanato samathassa bhāvanāpaññatti nāma. ‘‘Sammādiṭṭhipurekkhāro, ñatvāna udayabbaya’’nti paññatti dassanabhūmiyā nikkhepassa paññāpanato nikkhepapaññatti nāma. ‘‘Thinamiddhābhibhū bhikkhū’’ti samudayassa anavasesappahānassa paññāpanato anavasesappahānapaññatti nāma. ‘‘Sabbā duggatiyo jahe’’ti paññatti maggassa ariyamaggassa bhāvanāya paññāpanato bhāvanāpaññatti nāma.
‘‘ឯត្តកោវ បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ’’តិ វត្តព្ពត្តា ‘‘និយុត្តោ បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ’’តិ វុត្តំ។ យេន យេន សំវណ្ណនាវិសេសភូតេន បញ្ញត្តិហារសម្បាតេន បញ្ញត្តិប្បភេទា និទ្ធារិតា, សោ សោ សំវណ្ណនាវិសេសភូតោ បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ និយុត្តោ យថារហំ និទ្ធារេត្វា យុជ្ជិតព្ពោតិ អត្ថោ គហេតព្ពោតិ។
‘‘Ettakova paññattihārasampāto paripuṇṇo’’ti vattabbattā ‘‘niyutto paññattihārasampāto’’ti vuttaṃ. Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena paññattihārasampātena paññattippabhedā niddhāritā, so so saṃvaṇṇanāvisesabhūto paññattihārasampāto niyutto yathārahaṃ niddhāretvā yujjitabboti attho gahetabboti.
ឥតិ បញ្ញត្តិហារសម្បាតេ សត្តិពលានុរូបា រចិតា
Iti paññattihārasampāte sattibalānurūpā racitā
វិភាវនា និដ្ឋិតា។
Vibhāvanā niṭṭhitā.
បណ្ឌិតេហិ បន…បេ.… គហេតព្ពោតិ។
Paṇḍitehi pana…pe… gahetabboti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi / ១១. បញ្ញត្តិហារសម្បាតោ • 11. Paññattihārasampāto
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ១១. បញ្ញត្តិហារសម្បាតវណ្ណនា • 11. Paññattihārasampātavaṇṇanā
