| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / અઙ્ગુત્તરનિકાય (ટીકા) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
૫. પણ્ડિતસુત્તવણ્ણના
5. Paṇḍitasuttavaṇṇanā
૪૫. પઞ્ચમે પણ્ડિતપઞ્ઞત્તાનીતિ પણ્ડિતેહિ પઠમં પઞ્ઞત્તાનિ. કથિતાનીતિ સેય્યસો કથિતાનિ. મહાપુરિસેહીતિ બુદ્ધબોધિસત્તેહિ. કરુણાતિ કરુણાચેતોવિમુત્તિ વુત્તા. પુબ્બભાગોતિ તસ્સ ઉપચારો. દમોતિ ઇન્દ્રિયસંવરો ‘‘મનચ્છટ્ઠાનં ઇન્દ્રિયાનં દમન’’ન્તિ કત્વા. અત્તદમનન્તિ ચિત્તદમનં. પુણ્ણોવાદે (મ॰ નિ॰ ૩.૩૯૬) ‘‘સક્ખિસ્સસિ ખો, ત્વં પુણ્ણ, ઇમિના દમૂપસમેના’’તિ આગતત્તા દમોતિ વુત્તા ખન્તિપિ. આળવકે આળવકસુત્તે (સં॰ નિ॰ ૧.૨૪૬; સુ॰ નિ॰ ૧૯૦) ‘‘સચ્ચા દમા ચાગા’’તિ એવં વુત્તા પઞ્ઞાપિ ઇમસ્મિં સુત્તે ‘‘દમો’’તિ વત્તું વટ્ટતિ. રક્ખનં ગોપનં પટિજગ્ગનન્તિ માતાપિતૂનં મનુસ્સામનુસ્સકતૂપદ્દવતો રક્ખનં, બ્યાધિઆદિઅનત્થતો ગોપનં, ઘાસચ્છાદનાદીહિ વેય્યાવચ્ચકરણેન પટિજગ્ગનં. સન્તો નામ સબ્બકિલેસદરથપરિળાહૂપસમેન ઉપસન્તકાયવચીસમાચારતાય ચ. ઉત્તમટ્ઠેન સન્તાનન્તિ મત્તેય્યતાદીહિ સેટ્ઠટ્ઠેન સન્તાનં.
45. Pañcame paṇḍitapaññattānīti paṇḍitehi paṭhamaṃ paññattāni. Kathitānīti seyyaso kathitāni. Mahāpurisehīti buddhabodhisattehi. Karuṇāti karuṇācetovimutti vuttā. Pubbabhāgoti tassa upacāro. Damoti indriyasaṃvaro ‘‘manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ damana’’nti katvā. Attadamananti cittadamanaṃ. Puṇṇovāde (ma. ni. 3.396) ‘‘sakkhissasi kho, tvaṃ puṇṇa, iminā damūpasamenā’’ti āgatattā damoti vuttā khantipi. Āḷavake āḷavakasutte (saṃ. ni. 1.246; su. ni. 190) ‘‘saccā damā cāgā’’ti evaṃ vuttā paññāpi imasmiṃ sutte ‘‘damo’’ti vattuṃ vaṭṭati. Rakkhanaṃ gopanaṃ paṭijaggananti mātāpitūnaṃ manussāmanussakatūpaddavato rakkhanaṃ, byādhiādianatthato gopanaṃ, ghāsacchādanādīhi veyyāvaccakaraṇena paṭijagganaṃ. Santo nāma sabbakilesadarathapariḷāhūpasamena upasantakāyavacīsamācāratāya ca. Uttamaṭṭhena santānanti matteyyatādīhi seṭṭhaṭṭhena santānaṃ.
ઇધ ઇમેસંયેવ તિણ્ણં ઠાનાનં કરણેનાતિ ઇમસ્મિં સુત્તે આગતાનં તિણ્ણં ઠાનાનં કરણેન નિબ્બત્તનેન. એતાનિ…પે॰… કારણાનીતિ માતુપટ્ઠાનં પિતુપટ્ઠાનન્તિ એતાનિ દ્વે ઉત્તમપુરિસાનં કારણાનિ. ઉત્તમકિચ્ચકરણેન હિ માતાપિતુઉપટ્ઠાકા ‘‘ઉત્તમપુરિસા’’તિ વુત્તા. તેનાહ ‘‘માતાપિતુ…પે॰… વુત્તો’’તિ. અનુપદ્દવભાવેન ખેમં.
Idha imesaṃyeva tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ karaṇenāti imasmiṃ sutte āgatānaṃ tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ karaṇena nibbattanena. Etāni…pe… kāraṇānīti mātupaṭṭhānaṃ pitupaṭṭhānanti etāni dve uttamapurisānaṃ kāraṇāni. Uttamakiccakaraṇena hi mātāpituupaṭṭhākā ‘‘uttamapurisā’’ti vuttā. Tenāha ‘‘mātāpitu…pe… vutto’’ti. Anupaddavabhāvena khemaṃ.
પણ્ડિતસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Paṇḍitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / સુત્તપિટક • Suttapiṭaka / અઙ્ગુત્તરનિકાય • Aṅguttaranikāya / ૫. પણ્ડિતસુત્તં • 5. Paṇḍitasuttaṃ
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / અઙ્ગુત્તરનિકાય (અટ્ઠકથા) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ૫. પણ્ડિતસુત્તવણ્ણના • 5. Paṇḍitasuttavaṇṇanā
