| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / ભિક્ખુનીવિભઙ્ગ • Bhikkhunīvibhaṅga |
૫. પઞ્ચમસિક્ખાપદં
5. Pañcamasikkhāpadaṃ
૭૫૩. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની ગિલાના હોતિ. અથ ખો અઞ્ઞતરો ઉપાસકો યેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા થુલ્લનન્દં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘કચ્ચિ, અય્યે, ખમનીયં કચ્ચિ યાપનીય’’ન્તિ? ‘‘ન મે, આવુસો, ખમનીયં, ન યાપનીય’’ન્તિ. ‘‘અમુકસ્સ, અય્યે, આપણિકસ્સ ઘરે કહાપણં નિક્ખિપિસ્સામિ, તતો યં ઇચ્છેય્યાસિ તં આહરાપેય્યાસી’’તિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞતરં સિક્ખમાનં આણાપેસિ – ‘‘ગચ્છ, સિક્ખમાને, અમુકસ્સ આપણિકસ્સ ઘરા કહાપણસ્સ તેલં આહરા’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના તસ્સ આપણિકસ્સ ઘરા કહાપણસ્સ તેલં આહરિત્વા થુલ્લનન્દાય ભિક્ખુનિયા અદાસિ. થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની એવમાહ – ‘‘ન મે, સિક્ખમાને, તેલેન અત્થો, સપ્પિના મે અત્થો’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના યેન સો આપણિકો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં આપણિકં એતદવોચ – ‘‘ન કિર, આવુસો, અય્યાય તેલેન અત્થો, સપ્પિના અત્થો, હન્દ તે તેલં, સપ્પિં મે દેહી’’તિ. ‘‘સચે મયં, અય્યે, વિક્કીતં ભણ્ડં પુન આદિયિસ્સામ, કદા અમ્હાકં ભણ્ડં વિક્કાયિસ્સતિ! તેલસ્સ કયેન તેલં હટં, સપ્પિસ્સ કયં આહર, સપ્પિં હરિસ્સસી’’તિ. અથ ખો સા સિક્ખમાના રોદન્તી અટ્ઠાસિ. ભિક્ખુનિયો તં સિક્ખમાનં એતદવોચું – ‘‘કિસ્સ ત્વં, સિક્ખમાને, રોદસી’’તિ? અથ ખો સા સિક્ખમાના ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે॰… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેસ્સતી’’તિ…પે॰… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેતીતિ 1? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે॰… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે॰… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –
753. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena thullanandā bhikkhunī gilānā hoti. Atha kho aññataro upāsako yena thullanandā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā thullanandaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kacci, ayye, khamanīyaṃ kacci yāpanīya’’nti? ‘‘Na me, āvuso, khamanīyaṃ, na yāpanīya’’nti. ‘‘Amukassa, ayye, āpaṇikassa ghare kahāpaṇaṃ nikkhipissāmi, tato yaṃ iccheyyāsi taṃ āharāpeyyāsī’’ti. Thullanandā bhikkhunī aññataraṃ sikkhamānaṃ āṇāpesi – ‘‘gaccha, sikkhamāne, amukassa āpaṇikassa gharā kahāpaṇassa telaṃ āharā’’ti. Atha kho sā sikkhamānā tassa āpaṇikassa gharā kahāpaṇassa telaṃ āharitvā thullanandāya bhikkhuniyā adāsi. Thullanandā bhikkhunī evamāha – ‘‘na me, sikkhamāne, telena attho, sappinā me attho’’ti. Atha kho sā sikkhamānā yena so āpaṇiko tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ āpaṇikaṃ etadavoca – ‘‘na kira, āvuso, ayyāya telena attho, sappinā attho, handa te telaṃ, sappiṃ me dehī’’ti. ‘‘Sace mayaṃ, ayye, vikkītaṃ bhaṇḍaṃ puna ādiyissāma, kadā amhākaṃ bhaṇḍaṃ vikkāyissati! Telassa kayena telaṃ haṭaṃ, sappissa kayaṃ āhara, sappiṃ harissasī’’ti. Atha kho sā sikkhamānā rodantī aṭṭhāsi. Bhikkhuniyo taṃ sikkhamānaṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, sikkhamāne, rodasī’’ti? Atha kho sā sikkhamānā bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma ayyā thullanandā aññaṃ cetāpetvā aññaṃ cetāpessatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī aññaṃ cetāpetvā aññaṃ cetāpetīti 2? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī aññaṃ cetāpetvā aññaṃ cetāpessati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
૭૫૪. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેય્ય, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિય’’ન્તિ.
754.‘‘Yā pana bhikkhunī aññaṃ cetāpetvā aññaṃ cetāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
૭૫૫. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે॰… ભિક્ખુનીતિ…પે॰… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.
755.Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
અઞ્ઞં ચેતાપેત્વાતિ યં કિઞ્ચિ ચેતાપેત્વા.
Aññaṃcetāpetvāti yaṃ kiñci cetāpetvā.
અઞ્ઞં ચેતાપેય્યાતિ તં ઠપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, પયોગે દુક્કટં. પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં હોતિ. નિસ્સજ્જિતબ્બં સઙ્ઘસ્સ વા ગણસ્સ વા એકભિક્ખુનિયા વા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, નિસ્સજ્જિતબ્બં…પે॰… ‘‘ઇદં મે, અય્યે, અઞ્ઞં ચેતાપેત્વા અઞ્ઞં ચેતાપિતં નિસ્સગ્ગિયં, ઇમાહં સઙ્ઘસ્સ નિસ્સજ્જામી’’તિ…પે॰… દદેય્યાતિ…પે॰… દદેય્યુન્તિ…પે॰… અય્યાય દમ્મીતિ.
Aññaṃ cetāpeyyāti taṃ ṭhapetvā aññaṃ cetāpeti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā ekabhikkhuniyā vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… ‘‘idaṃ me, ayye, aññaṃ cetāpetvā aññaṃ cetāpitaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… ayyāya dammīti.
૭૫૬. અઞ્ઞે અઞ્ઞસઞ્ઞા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અઞ્ઞે વેમતિકા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. અઞ્ઞે અનઞ્ઞસઞ્ઞા અઞ્ઞં ચેતાપેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
756. Aññe aññasaññā aññaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññe vematikā aññaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññe anaññasaññā aññaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
અનઞ્ઞે અઞ્ઞસઞ્ઞા અનઞ્ઞં ચેતાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનઞ્ઞે વેમતિકા અનઞ્ઞં ચેતાપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનઞ્ઞે અનઞ્ઞસઞ્ઞા અનાપત્તિ.
Anaññe aññasaññā anaññaṃ cetāpeti, āpatti dukkaṭassa. Anaññe vematikā anaññaṃ cetāpeti, āpatti dukkaṭassa. Anaññe anaññasaññā anāpatti.
૭૫૭. અનાપત્તિ તઞ્ઞેવ 3 ચેતાપેતિ, અઞ્ઞઞ્ચ ચેતાપેતિ, આનિસંસં દસ્સેત્વા ચેતાપેતિ, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.
757. Anāpatti taññeva 4 cetāpeti, aññañca cetāpeti, ānisaṃsaṃ dassetvā cetāpeti, ummattikāya, ādikammikāyāti.
પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.
Pañcamasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / વિનયપિટક (અટ્ઠકથા) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ભિક્ખુનીવિભઙ્ગ-અટ્ઠકથા • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / પઞ્ચમનિસ્સગ્ગિયપાચિત્તિયસિક્ખાપદવણ્ણના • Pañcamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / સારત્થદીપની-ટીકા • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ૩. નિસ્સગ્ગિયકણ્ડં (ભિક્ખુનીવિભઙ્ગવણ્ણના) • 3. Nissaggiyakaṇḍaṃ (bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā)
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / વજિરબુદ્ધિ-ટીકા • Vajirabuddhi-ṭīkā / ૫. પઞ્ચમનિસ્સગ્ગિયપાચિત્તિયસિક્ખાપદવણ્ણના • 5. Pañcamanissaggiyapācittiyasikkhāpadavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / વિમતિવિનોદની-ટીકા • Vimativinodanī-ṭīkā / ૨. દુતિયનિસ્સગ્ગિયાદિપાચિત્તિયસિક્ખાપદવણ્ણના • 2. Dutiyanissaggiyādipācittiyasikkhāpadavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / વિનયપિટક (ટીકા) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / પાચિત્યાદિયોજનાપાળિ • Pācityādiyojanāpāḷi / ૫. પઞ્ચમનિસ્સગ્ગિયપાચિત્તિયસિક્ખાપદં • 5. Pañcamanissaggiyapācittiyasikkhāpadaṃ
