| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / अङ्गुत्तरनिकाय (टीका) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
६. पलोकसुत्तवण्णना
6. Palokasuttavaṇṇanā
५७. छट्ठे आचरियपाचरियानन्ति आचरियानम्पि आचरियानं। निरन्तरफुटो नेरयिकसत्तेहि निरयगामिकम्मस्स कारकानं बहुभावा। उभयम्पेतन्ति यथावुत्तं अत्थद्वयं। घननिवासतन्ति गामानं घनसन्निवासतं। एकन्तेनेव अधम्मोति अयोनिसोमनसिकारहेतुकत्ता अनत्थहेतुताय च नियमेनेव अधम्मो। न अधम्मरागोति अधिप्पेतोति परपरिक्खारेसु रागो विय न महासावज्जोति कत्वा वुत्तं। तथा हि सकसकपरिक्खारविसयो रागो विसमलोभो विय न एकन्ततो अपायुप्पत्तिजनको। परपरिक्खारेसु उप्पज्जमानस्स महासावज्जताय अधम्मरागता। लोभस्स समकालो नाम नत्थि कायदुच्चरितादीनं विय अयोनिसोमनसिकारसमुट्ठानत्ता। एसाति एसो पापधम्मो। समलोभो विसमलक्खणाभावतो। तथा हि तंसमुट्ठानो पयोगो मिच्छाचारोति न वुच्चति। अवत्थुपटिसेवनसङ्खातेनाति यं लोकियसाधुसमनुञ्ञातं रागस्स वत्थुट्ठानं, ततो अञ्ञस्मिं वत्थुस्मिं पटिसेवनसङ्खातेन।
57. Chaṭṭhe ācariyapācariyānanti ācariyānampi ācariyānaṃ. Nirantaraphuṭo nerayikasattehi nirayagāmikammassa kārakānaṃ bahubhāvā. Ubhayampetanti yathāvuttaṃ atthadvayaṃ. Ghananivāsatanti gāmānaṃ ghanasannivāsataṃ. Ekanteneva adhammoti ayonisomanasikārahetukattā anatthahetutāya ca niyameneva adhammo. Na adhammarāgoti adhippetoti paraparikkhāresu rāgo viya na mahāsāvajjoti katvā vuttaṃ. Tathā hi sakasakaparikkhāravisayo rāgo visamalobho viya na ekantato apāyuppattijanako. Paraparikkhāresu uppajjamānassa mahāsāvajjatāya adhammarāgatā. Lobhassa samakālo nāma natthi kāyaduccaritādīnaṃ viya ayonisomanasikārasamuṭṭhānattā. Esāti eso pāpadhammo. Samalobho visamalakkhaṇābhāvato. Tathā hi taṃsamuṭṭhāno payogo micchācāroti na vuccati. Avatthupaṭisevanasaṅkhātenāti yaṃ lokiyasādhusamanuññātaṃ rāgassa vatthuṭṭhānaṃ, tato aññasmiṃ vatthusmiṃ paṭisevanasaṅkhātena.
विविधसस्सानन्ति सालिवीहिआदिनानप्पकारसस्सानं। दुस्सस्सन्ति पच्चयदूसेन दूसितं सस्सं। सम्पज्जमानेति निप्फज्जनतो पगेव गब्भपरिवुद्धिकाले। पाणकाति सलभादिपाणका। पतन्तीति सस्सानं मत्थके पतन्ति। सलाकामत्तमेव सम्पज्जतीति वड्ढित्वा गब्भं गहेतुं असमत्थं सम्पज्जति। तेति वाळअमनुस्सा। लद्धोकासाति यक्खाधिपतीहि अनुञ्ञातत्ता लद्धोकासा।
Vividhasassānanti sālivīhiādinānappakārasassānaṃ. Dussassanti paccayadūsena dūsitaṃ sassaṃ. Sampajjamāneti nipphajjanato pageva gabbhaparivuddhikāle. Pāṇakāti salabhādipāṇakā. Patantīti sassānaṃ matthake patanti. Salākāmattameva sampajjatīti vaḍḍhitvā gabbhaṃ gahetuṃ asamatthaṃ sampajjati. Teti vāḷaamanussā. Laddhokāsāti yakkhādhipatīhi anuññātattā laddhokāsā.
पलोकसुत्तवण्णना निट्ठिता।
Palokasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / अङ्गुत्तरनिकाय • Aṅguttaranikāya / ६. पलोकसुत्तं • 6. Palokasuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / अङ्गुत्तरनिकाय (अट्ठकथा) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ६. पलोकसुत्तवण्णना • 6. Palokasuttavaṇṇanā
