| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / สารตฺถทีปนี-ฎีกา • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
ปกฺขิกภตฺตาทิกถาวณฺณนา
Pakkhikabhattādikathāvaṇṇanā
อภิลกฺขิเตสุ จตูสุ ปกฺขทิวเสสุ ทาตพฺพภตฺตํ ปกฺขิกํฯ อภิลกฺขิเตสูติ เอตฺถ อภีติ อุปสคฺคมตฺตํ, ลกฺขณีเยสุ อิเจฺจว อโตฺถ, อุโปสถสมาทานธมฺมสฺสวนปูชาสกฺการาทิกรณตฺถํ ลกฺขิตเพฺพสุ สลฺลเกฺขตเพฺพสุ อุปลเกฺขตเพฺพสูติ วุตฺตํ โหติฯ เสฺว ปโกฺขติ ‘‘อชฺช ปกฺขิกํ น คาเหตพฺพ’’นฺติ ปกฺขิกสฺส อนิยมตฺตา วุตฺตํฯ ‘‘เสฺว อมฺหากํ ฆเร ลูขภตฺตํ ภวิสฺสตี’’ติ โปตฺถเกสุ ลิขนฺติ, ‘‘ปกฺขภตฺตํ ภวิสฺสตี’’ติ ปาเฐน ภวิตพฺพํฯ อุโปสเถ ทาตพฺพํ ภตฺตํ อุโปสถิกํฯ นิพนฺธาปิตนฺติ ‘‘อสุกวิหารสฺสา’’ติ นิยมิตํฯ คาเหตฺวา ภุญฺชิตพฺพนฺติ ตสฺมิํ เสนาสเน วสเนฺตหิ ฐิติกาย คาเหตฺวา ภุญฺชิตพฺพํฯ ตณฺฑุลาทีนิเปเสนฺติ…เป.… วฎฺฎตีติ อภิหฎภิกฺขตฺตา วฎฺฎติฯ ตถา ปฎิคฺคหิตตฺตาติ ภิกฺขานาเมน ปฎิคฺคหิตตฺตาฯ ปตฺตํ ปูเรตฺวา ถเกตฺวา ทินฺนนฺติ ‘‘คุฬกภตฺตํ เทมา’’ติ ทินฺนํฯ คุฬปิเณฺฑปิ…เป.… ทาตโพฺพติ เอตฺถ คุฬปิณฺฑํ ตาลปกฺกปฺปมาณนฺติ เวทิตพฺพํฯ เสสเมตฺถ สุวิเญฺญยฺยเมวาติฯ
Abhilakkhitesu catūsu pakkhadivasesu dātabbabhattaṃ pakkhikaṃ. Abhilakkhitesūti ettha abhīti upasaggamattaṃ, lakkhaṇīyesu icceva attho, uposathasamādānadhammassavanapūjāsakkārādikaraṇatthaṃ lakkhitabbesu sallakkhetabbesu upalakkhetabbesūti vuttaṃ hoti. Sve pakkhoti ‘‘ajja pakkhikaṃ na gāhetabba’’nti pakkhikassa aniyamattā vuttaṃ. ‘‘Sve amhākaṃ ghare lūkhabhattaṃ bhavissatī’’ti potthakesu likhanti, ‘‘pakkhabhattaṃ bhavissatī’’ti pāṭhena bhavitabbaṃ. Uposathe dātabbaṃ bhattaṃ uposathikaṃ. Nibandhāpitanti ‘‘asukavihārassā’’ti niyamitaṃ. Gāhetvā bhuñjitabbanti tasmiṃ senāsane vasantehi ṭhitikāya gāhetvā bhuñjitabbaṃ. Taṇḍulādīnipesenti…pe… vaṭṭatīti abhihaṭabhikkhattā vaṭṭati. Tathā paṭiggahitattāti bhikkhānāmena paṭiggahitattā. Pattaṃ pūretvā thaketvā dinnanti ‘‘guḷakabhattaṃ demā’’ti dinnaṃ. Guḷapiṇḍepi…pe… dātabboti ettha guḷapiṇḍaṃ tālapakkappamāṇanti veditabbaṃ. Sesamettha suviññeyyamevāti.
เสนาสนกฺขนฺธกวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Senāsanakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā.
